IV SAB/Wr 105/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń sądowych i nad postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 4 maja 2019 r., wniesionym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, K. K. (dalej: strona lub skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. (dalej: organ) w przedmiocie nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń sądowych i nad postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego. W uzasadnieniu przywołała szereg faktów mających jej zdaniem świadczyć o licznych nieprawidłowościach w zakresie toczącego się postępowania egzekucyjnego oraz zwróciła uwagę na brak zainteresowania władz Sądu Rejonowego w W. wykonywaniem orzeczeń sądowych wydanych w stosunku do jej osoby. W konkluzji skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania stosownych zarządzeń i wyjaśnienie dlaczego sąd rejonowy nie nadzoruje wykonania wydanych przez siebie orzeczeń oraz dlaczego zezwala komornikowi sądowemu na prowadzenie egzekucji z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie stwierdzając, że nie mieści się ona w katalogu aktów i czynności należących do kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na szeroko pojmowane akty i czynności organów administracji publicznej, a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez te podmioty. Przy czym skarga na bezczynność – zgodnie z art. 3 § 8 i 9 p.p.s.a. – może dotyczyć wyłącznie spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. (decyzje administracyjne, niektóre postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte zarówno w ramach postępowania administracyjnego oraz innym wskazanych w tym przepisie procedur, jak i poza nimi. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W kontekście przywołanych przepisów należy uznać, że skarga została złożona w sprawie niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Kwestia nadzoru administracyjnego prezesa sądu rejonowego nad działalnością komorników sądowych pozostaje bowiem w sferze jego uprawnień wynikających z ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 771), gdzie określono również ramy nadzoru judykacyjnego sprawowanego przez sądy powszechne. W obu przypadkach brak jest jednak regulacji, które poddawałyby czynności nadzorcze kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Co więcej, w art. 171 powołanej ustawy wskazano, że nadzór zwierzchni nad działalnością komorników sprawuje Minister Sprawiedliwości, do którego kompetencji należy również uchylanie lub zmienianie zarządzeń nadzorczych prezesów właściwych sądów powszechnych. Poza tym trzeba dodać, że na mocy art. 767 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm., dalej k.p.c.) na czynności komornika sądowego przysługuje co do zasady skarga do sądu rejonowego. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika sądowego. Odnośnie zaś nadzoru administracyjnego sprawowanego przez organ nad podległym mu sądem należy wskazać, że w tym zakresie właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego (art. 41b § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 52 ze zm.). Również więc i w tego rodzaju postępowaniu ustawodawca nie przewidział udziału sądu administracyjnego w ocenie prawidłowości działań organu administracji sądowej. Z powyższych przepisów wynika zatem, że kontroli nad prezesami sądów rejonowych nie sprawują sądy administracyjne. To samo dotyczy nadzoru judykacyjnego wykonywanego przez sądy powszechne. Wniesioną skargę należało zatem odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.