IV SAB/Wr 11/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-27

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Henryk Ożóg, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Rada Adwokacka, jako organ samorządu zawodowego, jest zobowiązana do udostępnienia protokołów z posiedzeń jako informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jej odmowa lub brak działania w tym zakresie stanowi bezczynność?
Ratio decidendi
Okręgowa Rada Adwokacka, jako organ samorządu zawodowego, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, w tym protokołów z posiedzeń, które dotyczą organizacji, działalności i majątku samorządu. Odmowa udostępnienia lub brak działania w terminie stanowi bezczynność, która podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd zobowiązał Radę do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej protokołów z posiedzeń Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) we W. z czerwca 2015 r. ORA odmówiła udostępnienia, uznając, że protokoły te nie stanowią informacji publicznej, a skarżący nadużywa prawa do informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność ORA, zarzucając rażące naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po wcześniejszym uchyleniu wyroku przez NSA z powodu braku protokołów w aktach sprawy, WSA rozpoznał sprawę ponownie po nadesłaniu przez ORA żądanych protokołów.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Okręgową Radę Adwokacką we W. do rozpoznania wniosku skarżącego A. P. z dnia 7 września 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we W. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Okręgowej Rady Adwokackiej we W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spraw.), Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia WSA Władysław Kulon, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką we W. do rozpoznania wniosku skarżącego A. P. z dnia 7 września 2015r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi zobowiązanemu, prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we W. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej we W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. We wniosku z dnia 7 września 2015 r. A. P. zażądał udostępnienia informacji publicznej "poprzez przesłanie w formie elektronicznej (skan w formacie pdf lub plik doc) protokołu z posiedzenia (lub posiedzeń) Okręgowej Rady Adwokackiej we W., jakie miało miejsce w czerwca 2015 r. – z uwzględnieniem anonimizacji co do osób innych niż adwokaci lub osób niepełniących funkcji publicznych". Pismem z dnia 17 września 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała wnioskodawcę, że dokumenty te nie zostaną przesłane, ponieważ nie stanowią informacji publicznej. Posiedzenia okręgowych rad adwokackich nie stanowią wykonywania zadań władzy publicznej, tylko działania samorządu zawodowego, a w ramach tych posiedzeń rady nie wykorzystują mienia komunalnego ani mienia Skarbu Państwa. Nadto, biorąc pod uwagę częstotliwość i ilość żądanych przez wnioskodawcę "informacji publicznych" uznano, że działa on w celach sprzecznych z zasadami demokratycznego państwa prawnego, destabilizując działanie samorządu adwokackiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. Skarżący podał, że otrzymał od organu pismo, w którym zawarta jest negacja charakteru publicznego żądanej informacji. Skarżący uznał, że negacja ta jest nieuprawniona i oznacza, że mamy do czynienia z bezczynnością podmiotu w należytym załatwieniu złożonego wniosku. Negacja ta stanowi rażące naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. d) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2) ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego działania samorządu powinna cechować transparentność, zwłaszcza ze względu na publicznoprawne kompetencje tego organu, umożliwiające ingerencję w sferę konstytucyjnych praw i wolności obywateli (np. zawieszenie w wykonywaniu zawodu, skreślenie/wpis na listę adwokatów/aplikantów adwokackich). Wnioski o udostępnienie informacji wymagają załatwienia ich w sposób prawem przewidziany, a zatem albo przez dokonanie czynności materialno-technicznej udostępnienia żądanej informacji albo przez wydanie stosownych decyzji. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka wniosła o jej oddalenie. Rada wskazała, że skarżący we wrześniu 2015 r. wniósł cztery skargi do WSA na bezczynność Rady w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w dniu 17 września 2015 r. złożył kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Rada stwierdziła, że ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi realizację art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, dlatego wykładni tej ustawy należy dokonywać z uwzględnieniem norm i zasad konstytucyjnych. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji nie może korzystać z prawa dostępu do informacji publicznej osoba, która prawa tego nadużywa z niejasnych pobudek (nadużycie takie jest bowiem antytezą demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji), naruszając wolności innych osób, jak i postępując sprzecznie z klauzulą porządku publicznego. Zastosowanie ww. regulacji konstytucyjnej w procesie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej może - w okolicznościach konkretnej sprawy - prowadzić do wniosku, że określona treść (dokument, pismo) nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy i tym samym nie podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w jej przepisach. W ocenie Rady z taką próbą nadużycia prawa mamy do czynienia w tym przypadku, gdyż składając prawie codziennie żądanie udostępnienia kolejnej "informacji publicznej" skarżący destabilizuje działalność ORA z pobudek, dla których trudno znaleźć podstawy do akceptacji społecznej. Organ podkreślił, że wybór, anonimizacja i wysyłka dokumentów żądanych przez skarżącego wymaga zaangażowania co najmniej jednej osoby w wymiarze pełnego etatu. ORA nie jest w stanie zatrudnić osoby w tym celu, a nadto wymaganie zatrudnienia na koszt samorządu adwokackiego pracownika w tym celu byłoby oczywiście sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa. Tym bardziej nie można żądać od pracowników ORA, aby po godzinach nadliczbowych realizowali ten obowiązek. Stwierdzono, że wprawdzie stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, nie zwalnia to jednak Sądu orzekającego od obowiązku badania, czy w danej sprawie zachodzi obiektywny interes prawny. W przypadku stwierdzenia braku istnienia takiego interesu Sąd powinien skargę oddalić. Następnie Rada stwierdziła, że w określonym konstytucyjnie zakresie obowiązek udostępnienia informacji publicznej spoczywa również na organach samorządu zawodowego, jeżeli spełniają przesłanki określone w art. 61 ust. 1 zd. 2 - tzn. wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Użycie w art. 61 ust. 1 zd. 2 Konstytucji funktora "...i..." oznacza, że zgodnie z intencją ustawodawcy obydwa warunki muszą być spełnione łącznie. W analizowanej sprawie nie zachodzi nawet jeden z tych elementów, nie mówiąc już o spełnieniu obydwu warunków łącznie. Zgodnie z art. 44 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615) do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym. Jest to typowa funkcja wykonawcza w ramach samorządu zawodowego. Nie jest to wykonywanie władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa o adwokaturze, samorząd adwokacki sprawuje zarząd majątkiem tego samorządu, a więc majątkiem pochodzącym ze składek członków samorządu, zatem oczywiście nie stanowiącym mienia komunalnego ani majątku Skarbu Państwa. Według Rady nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący żąda protokołu posiedzenia ORA bez anonimizacji danych dotyczących adwokatów. Gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił tę skargę oznaczałoby to obowiązek ujawnienia przez ORA np. danych osobowych adwokata, który zwrócił się o pomoc finansową w związku z chorobą nowotworową małżonka tego adwokata, a także obowiązek ujawnienia opisu stanu fizycznego i psychicznego tego małżonka. Wniósł też, aby Sąd rozważył, w jakim celu skarżący chce pozyskać takie informacje, i czy rzeczywiści cel ten powinien być chroniony przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 grudnia 2015 r. zobowiązał ORA do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 września 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność ORA w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej ORA, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając że WSA uchybił dyrektywie rozstrzygania na podstawie jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego sprawy, co uzasadnia uchylenie z przyczyn proceduralnych zaskarżonego wyroku. Sąd drugiej instancji zauważył, że brak jest w aktach sprawy przedmiotu wniosku o informację publiczną, tj. protokołu z posiedzenia (lub posiedzeń) Okręgowej Rady Adwokackiej, jakie miało miejsce w czerwcu 2015 r. Tymczasem to jego treść determinuje, czy żądana informacja stanowi informację publiczną. WSA będzie miał obowiązek jednoznacznie ustalić, czy treść żądanego przez wnioskodawcę protokołu potwierdza, iż zawiera on informację publiczną. WSA powinien zobowiązać Okręgową Radę Adwokacką do nadesłania przedmiotowego protokołu, skoro nie został on nadesłany wraz z odpowiedzią na skargę. Na wezwanie WSA, przy piśmie z dnia 23 lutego 2017 r., ORA nadesłała protokół nr VIII/15 z posiedzenia ORA z dnia 18 czerwca 2015 r., wskazując na potrzebę rozważenia, czy należy ujawnić skarżącemu na co chore jest dziecko adwokata i ile kosztuje leczenie oraz rehabilitacja (pkt 5.2 protokołu), na jaką chorobę cierpi adwokat (pkt 5.3), kto urodził dziecko (pkt 5.4) i jak żenującą emeryturę otrzymuje emerytowany adwokat, który nie jest w stanie utrzymać się z tej emerytury (pkt 5.7). Następnie przy piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. ORA nadesłała protokół nr VII/15 z posiedzenia ORA z dnia 2 czerwca 2015 r., wskazując że skarżący i jego pełnomocnik nękają ORA nieracjonalnymi żądaniami dostępu do informacji publicznej oraz wnosząc o rozważenie, czy skarżący ma obiektywny interes w uzyskaniu informacji, który z adwokatów jest w tak ciężkiej sytuacji finansowej, że nie stać go na bieżące płacenie składek samorządowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy prawa do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1782 ze zm.). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Ustawa przewiduje różne sposoby udostępnienia informacji publicznej, wymienione w art. 7 ust. 1. Jednym z nich jest udostępnianie informacji na wniosek (art. 10 ustawy). Według art. 13 ust. 1 ustawy udzielenie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielania informacji publicznej. Udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Formę decyzji ustawodawca przewidział w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Przedmiotem skargi jest bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w sprawie udostępnienia skarżącemu informacji określonych w jego wniosku z dnia 7 września 2015 r., tj. protokołu z posiedzenia (lub posiedzeń) w formie elektronicznej (skanów w formacie pdf lub plik doc) Okręgowej Rady Adwokackiej, jakie miało miejsce w czerwcu 2015 r. – z uwzględnieniem anonimizacji co do osób innych lub osób niepełniących funkcje publiczne. Dla załatwienia niniejszej sprawy niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy ORA należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, a także, czy żądana przez wnioskodawcę informacja rzeczywiście stanowi informację publiczną. Należy stwierdzić, że powołana wyżej ustawa wprowadziła legalną definicję "informacji publicznej", którą zgodnie z art. 1 ust. 1 jest "każda informacja o sprawach publicznych". Ponieważ sformułowanie to nie jest zbyt jasne, należy przy jego wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m. in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 - a więc w szczególności o organach samorządów zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) - w tym o ich organizacji, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, o majątku, którym dysponują oraz o majątku samorządów zawodowych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, lit. d i lit. f oraz pkt 5 lit. c u.d.i.p.). W doktrynie i orzecznictwie pojęcie "informacji publicznej" (a także związane z nią pojęcie "sprawy publicznej") jest rozumiane szeroko. Wskazuje się, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących (por.: wyrok TK z 13 listopada 2013 r., P 25/12, OTK-A 2013, nr 8, poz. 122; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). W świetle przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 z późn. zm.; dalej: "pr. adw.") adwokatura, którą stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich (art. 2 pr. adw.), zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego (art. 1 ust. 2 pr.adw.). Zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest m. in. tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury, sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim (art. 3 ust. 1 pr. adw.). Natomiast, okręgowa rada adwokacka jest organem izby adwokackiej (art. 39 pkt 2 pr. adw.), a więc w istocie jest organem samorządu zawodowego, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym (art. 44 ust. 1 pr. adw.). Okręgowa rada adwokacka prowadzi listy adwokatów i aplikantów adwokackich (art. 49 ust. 1 pr. adw.). Okręgowa rada adwokacka może zawiesić w czynnościach zawodowych, do czasu uiszczenia należności, adwokata, który zalega – pomimo wezwania – z zapłatą składki dłużej niż 6 miesięcy (art. 44 ust. 3 pr. adw.). Wobec powyższego ORA jako organ samorządu zawodowego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane przez wnioskodawcę informacje w postaci protokołów z posiedzeń ORA, jakie miały miejsce w czerwcu 2015 r. należy uznać za informacje publiczne w powyższym rozumieniu. Stanowią one bowiem w istocie informacje o organach samorządu zawodowego - a dokładniej, o ich organizacji i działalności oraz o majątku, którym dysponują, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i lit. f oraz pkt 5 lit. c w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. - i jako takie mają status informacji publicznej. W czerwcu 2015 r. miały miejsce dwa posiedzenia ORA, tj. w dniach 2 i 18 czerwca 2015 r. Z protokołu ORA nr VII/15 z dnia 2 czerwca 2015 r. wynika, że przedmiotem posiedzenia były sprawy związane z zawieszeniem w czynnościach zawodowych adwokatów, nie regulujący zaległych składek na rzecz izby adwokackiej, którzy nie podali przyczyn usprawiedliwiających stan zadłużenia. Natomiast z protokołu ORA nr VIII/15 z dnia 18 czerwca 2015 r. wynika, że przedmiotem posiedzenia były sprawy związane z rozpatrywaniem wniosków o umorzenie zaległości z tytułu składek, wniosków o zwolnienie z opłat rocznych, wniosków o skreślenie z listy adwokatów lub listy aplikantów adwokackich, wniosków o wpis na listę adwokatów, wniosku o udzielenie wparcia finansowego. Rozpatrywane sprawy związane były z organizacją samorządu adwokackiego (wpisy na listę, skreślenia z listy) – art. 6 ust. 2 lit. b u.d.i.p. oraz z majątkiem samorządu adwokackiego (umarzanie zaległości składkowych, zwalnianie z opłat rocznych, udzielanie wsparcia finansowego) – art. 6 ust. 2 lit. f oraz pkt 5 lit. c u.d.i.p. Sprawy te nie są objęte sferą niepubliczną (prywatną), lecz stanowią realizację ustawowego zadania samorządu zawodowego, wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 pr. adw. Okręgowa Rada Adwokacka współuczestniczy w realizacji powierzonych samorządowi adwokackiemu zadań, które są niewątpliwie zadaniami o charakterze publicznym, a nie prywatnym. Samorząd adwokacki realizuje zadania publiczne, o których mowa w art. 3 ust. 1 pr. adw., a sposób w jaki te działania wykonuje ma charakter publiczny. Niewątpliwie informacja żądana przez skarżącego, jako wiedza o organizacji i majątku samorządu zawodowego, który realizuje zadania publiczne określone w ustawie Prawo o adwokaturze, jest informacją publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, lit. f i pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Majątek izby adwokackiej stanowi majątek publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., dla którego źródłem finansowania są obowiązkowe składki jej członków, ustalane corocznie na podstawie art. 40 pkt 3 pr. adw. przez zgromadzenie izby adwokackiej. Informacja ta wiąże się z funkcjonowaniem i działalnością samorządu zawodowego w ramach zadań publicznych. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną - zwykłym pismem. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Bezczynność organu w przedmiotowej sprawie polega na nieudzieleniu wnioskowanej informacji publicznej lub niewydaniu decyzji w terminie przewidzianym przepisami prawa - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie natomiast z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, organ obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Takie stanowisko nie przesądza jeszcze o obowiązku udostępnienia przedmiotowej informacji (organ ma rozpatrzyć wniosek skarżącego, np. poprzez udzielenie stosownej informacji, bądź wydanie decyzji o odmowie). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., mogą bowiem ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych (art. 5 u.d.i.p.) np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Organ może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednak jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Odnosząc się do stanowiska ORA, że w analizowanej sytuacji doszło do nadużycia prawa przez skarżącego, należy zauważyć, że prawo dostępu do informacji publicznej stanowi publiczne prawo podmiotowe, któremu odpowiada obowiązek udzielania obywatelom informacji publicznej przez podmioty wskazane w u.d.i.p., do których należą m. in. organy samorządu adwokackiego w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne. Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na wskazane w ustawach wartości, jakimi są: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji. Brak zatem jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Praktycznie wystarczy wskazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej i taka sytuacja sama przez się uzasadnia obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wbrew stanowisku organu wyrażonemu w piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. brak jest podstaw prawnych do rozważania, czy skarżący ma "obiektywny interes" w uzyskaniu żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tylko uzyskanie informacji przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem interesu publicznego. W piśmie organu z dnia 17 września 2015 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego, został sformułowany zarzut, że żądanie wnioskodawcy dotyczące udostępnienia informacji publicznej stanowi nadużycie prawa podmiotowego do takiej informacji, jednak pismo to nie stanowiło w żaden sposób decyzji odmawiającej jej udzielenia, a pogląd w nim wyrażony nie został w szerszy sposób uzasadniony. Zarzut taki został ponowiony również w odpowiedzi na skargę oraz w pismach procesowych organu. W związku z tym należy stwierdzić, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa odpowiedź na skargę nie może służyć uzupełnianiu uzasadnienia rozstrzygnięcia. Za bezskuteczne uznać należy powoływanie w niej nowych faktów, czy też wskazywanie nowych okoliczności przemawiających za zasadnością stanowiska organów orzekających, czy też nowej podstawy prawnej. Takimi nowymi okolicznościami są podniesione w odpowiedzi na skargę argumenty, że wybór, anonimizacja i wysyłka dokumentów żądanych przez skarżącego wymaga zaangażowania co najmniej jednej osoby w wymiarze pełnego etatu, a ORA nie jest w stanie zatrudnić osoby w tym celu, oraz, że wymaganie zatrudnienia na koszt samorządu adwokackiego pracownika w tym celu byłoby oczywiście sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawa. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym stanowiska, jest wadą postępowania, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania. Należy też zauważyć, że organ przywołał pięć wniosków skarżącego o udzielenie informacji publicznej, w tym trzy wnioski o przesłanie w formie elektronicznej protokołów z posiedzeń ORA oraz orzeczeń dyscyplinarnych, przez co trudno uznać, że realizacja tych wniosków dezorganizowałaby funkcjonowanie organu. Podjęcie przez wnioskodawcę prawnie dozwolonego działania nie stanowiło w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nadużycia prawa. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, jeżeli informacja nie ma związku z pełnieniem funkcji publicznych. Organ uprawniony jest w tej sytuacji do nieudostępniania danych osobowych i innych danych wrażliwych z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych. Wobec powyższego należało skargę uwzględnić, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. i tym samym zobowiązać organ do załatwienia wniosku w zakreślonym terminie. Z okoliczności sprawy nie wynika przy tym, aby bezczynność organu stanowiła rażące naruszenia prawa. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, jakkolwiek opierająca się na mylnym przekonaniu organu, została do skarżącego skierowana w terminie ustawowym, co w ocenie Sądu, wyklucza możliwość przypisania bezczynności organu charakteru rażącego naruszenia prawa. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził na rzecz skarżącego, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł, obejmujący zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł, zwrot opłaty skarbowej w kwocie 17 zł oraz kwotę 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło