IV SAB/Wr 1121/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi: D. Y. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oddala skargę w całości. Skargą z 14 VIII 2025 r. D. Y. (obywatel U.) zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu bezczynność w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W skardze zażądano: stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie 2500 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Podniesiono, że w dniu 31 I 2025 r. skarżący złożył osobiście wniosek o udzielenie wskazanego wyżej zezwolenia. Pomimo wielokrotnego składania pism z prośbą o przyspieszenie postępowania, w tym ponaglenia (pismo z 1 VII 2025 r.), decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. Nadmienił, że pismem z 31 I 2025 r. skarżący został wezwany do przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie 30 dnia. Nadto, działając na podstawie art. 223 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z 12 XII 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: "UoC", wojewoda wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we Wrocławiu oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie podniesiono, że na mocy art. 100d ustawy z dnia 12 III 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 830 ze zm.) – dalej "ustawa pomocowa", bieg terminów na załatwianie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt został wstrzymany. Skarżący dodatkowymi pismami procesowymi z dnia 29 IX i z 9 X 2025 r. odniósł się do stanowiska wojewody podtrzymując żądania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) - dalej jako "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. W okolicznościach sprawy należało jednak uwzględnić obowiązujące od dnia 24 II 2022 r. przepisy ustawy pomocowej. Postępowanie administracyjne zostało bowiem wszczęte w dniu 31 I 2025 r. wraz ze złożeniem przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania, a więc w okresie obowiązywania powołanej ustawy. Jak wynika z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy pomocowej , w okresie do dnia 4 III 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zarazem zgodnie z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy pomocowej, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 (a więc m.in. w sprawach zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej), lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 (a więc do dnia 4 III 2026 r.), nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Okoliczność złożenia wniosku o udzielnie zezwolenia na pobyt w czasie zawieszenia terminów dla załatwienia tych spraw, wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości organu. Skoro bowiem nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia sprawy lub bezczynności (podobnie: wyrok NSA z 13 II 2024 r., II OSK 2362/23; wyrok WSA we Wrocławiu z 16 III 2023 r., II SAB/Wr 1466/22 - publ. CBOSA). Jak wynika z akt administracyjnych, ostatni wjazd strony skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium U. miał miejsce w dniu 15 I 2022 r., a więc przed wybuchem wojny, jednak nie jest to okoliczność, która powodowałoby, że przepisy ustawy pomocowej nie znajdują zastosowania. Ustawa pomocowa reguluje także prawa i obowiązki obywateli Ukrainy, którzy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywali przed rozpoczęciem działań wojennych i to zarówno obywateli przebywających na terenie RP legalnie (zob. m.in. art. 42 ustawy pomocowej), jak i przebywających nielegalnie (zob. art. 42b ustawy pomocowej). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w związku z przewidzianym w ustawie pomocowej zawieszeniem biegu terminów załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej oraz zakazem wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, skargę należało uznać za przedwczesną. Sąd zwraca również uwagę, że nawet gdyby przyjąć, że przepisy z art. 100d ustawy pomocowej nie znajdują zastosowania, konieczne byłoby uznanie skargi za przedwczesną. Jak wynika z art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 UoC decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej wydaje się w terminie 6. miesięcy. Co jednak istotne, ustalając bieg wyżej wskazanego terminu należy uwzględnić art. 210 ust. 2 UoC, według którego termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Znaczenie w sprawie ma również art. 35 § 5 kpa, według którego do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 18 XI 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W praktyce oznacza to, że ustawowy termin 6. miesięcy przewidziany na wydanie decyzji zezwalającej na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej ulega wydłużeniu w zakresie, w jakim konkretne opóźnienie wynika z przyczyn niezależnych od organu. W konkretnej sprawie wojewoda w dniu 31 I 2025 r. wyznaczył skarżącemu 30- dniowy termin na dostarczenie wymaganych dokumentów (m.in. zaświadczenia ZUS ze wskazaniem historii ubezpieczeniowej z okresu 3 lat pobytu, które skarżący dostarczył dopiero dnia 14 VIII 2025 r.). Nadto wojewoda nadmienił, że w dniu 31 I 2025 r. wystąpił na podstawie art. 207 ust. 1 i 2 w zw. z art. 223 UoC, do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we Wrocławiu oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wskazane służby mają 30 -dniowy termin na udzielenie odpowiedzi, co jednoznacznie wynika z art. 207 ust. 4 UoC. W tym okresie wojewoda musiał oczekiwać na odpowiedź z przyczyn niezależnych od siebie. W rezultacie opisany wyżej 30-dniowy okres (przypadający tu od dnia 31 I do 2 III 2025 r.) nie może być wliczony do biegu 6 - miesięcznego terminu z art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 UoC. Bieg 6 - miesięcznego terminu należy liczyć dopiero od momentu upływu koniecznego oczekiwania przez wojewodę na odpowiedź skarżącego oraz właściwych służb, do których skierowano wystąpienie, a więc od dnia 3 III 2025 r. Ustawowy termin z art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 UoC upływałby więc w okolicznościach sprawy najszybciej z dniem 3 IX 2025 r., podczas gdy skarżący wywiódł skargę na bezczynność już w dniu 14 VIII 2025 r. Podkreślić trzeba, że "bezczynnością" jest wyłącznie sytuacja, gdy organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie. Jeśli termin ten nie upłynął w chwili wniesienia skargi na bezczynność, skarga taka jako przedwczesna podlegać będzie oddaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ppsa. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa