IV SAB/Wr 114/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w [...] w przedmiocie roszczeń cywilnoprawnych związanych ze stanem prawnym nieruchomości postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego; II. odmówić ustanowienia rzecznika patentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. odrzucił skargę. Skarżący pismem z dnia [...] złożył m. in. wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 r., został wezwany do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu, przy czym w zarządzeniu tym wskazano, że wniosek dotyczący wyłącznie zwolnienia z wpisu sądowego jest wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i w takim wypadku należy w rubryce nr 4 formularza zaznaczyć "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych". W odpowiedzi na to zarządzenie skarżący złożył na urzędowym formularzu, z dnia [...] r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, a żona emeryturę w kwocie [...] zł netto. Skarżący i jego żona posiadają zajęcia komornicze. Z zeznania podatkowego za [...] r. wynika, że skarżący uzyskał dochód w kwocie [...] zł, a jego żona [...] zł. Trzymiesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd [...] zł, woda [...] zł, Internet [...] zł, gaz [....] zł, wywóz nieczystości [...] zł, leki [...] zł, raty kredytów [...] zł, i [...] zł. Poniósł również wydatek za zakup sprzętu rehabilitacyjnego w wysokości [...] zł. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Natomiast w myśl art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego. Stosownie do art 245 § 4 tej ustawy częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, przy czym wspomniane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmuje wyłącznie zwolnienie od wpisu sądowego, mogącego wystąpić na obecnym etapie postępowania sądowego, ponieważ w powyższym zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 r. wskazano, iż jeżeli wniosek dotyczy jedynie zwolnienia z wpisu sądowego, wówczas w rubryce nr 4 formularza, należy zaznaczyć "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych", co skarżący uczynił, wypełniając tę rubrykę formularza, określającą zakres żądanego prawa pomocy. Wniosek ten należało zakwalifikować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, określonym w art. 245 § 3 powołanej ustawy. Dodać trzeba, iż na obecnym etapie postępowania sądowego wpis sądowy obejmuje ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, a także wpis od zażalenia. Mając na uwadze niskie świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony, zajęcia komornicze i wysokość wykazanych wydatków oraz zły stan zdrowia skarżącego, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od każdego ewentualnego wpisu sądowego mogącego wystąpić w niniejszej sprawie. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie rzecznika patentowego w niniejszej sprawie, ponieważ w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2011 r., nr 155, poz. 925 ze zm.) rzecznik ten występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu karnym i postepowaniu karnym skarbowym. Stosownie do art 4 ust. 1 ustawy o rzecznikach patentowanych zawód tego rzecznika polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność burmistrza dotycząca roszczeń cywilnoprawnych związanych ze stanem prawnym nieruchomości, co oznacza, że sprawa ta nie należy do kategorii spraw z zakresu własności przemysłowej i w związku z tym skarżącemu nie przysługuje prawo do ustanowienia rzecznika patentowego z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.