IV SAB/Wr 115/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 29 czerwca 2018 r. wpłynęła do Tutejszego Sądu kopia złożonego na urzędowym formularzu z dnia 22 maja 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego formularza (kopii) strona podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z niepełnosprawną matką w wieku [..] lat, która ze względu na zły stan zdrowia pozostaje pod całodobową opieką strony. Dodała, że nie pozostaje w zatrudnieniu i nie posiada żadnego majątku. MOPS cofnął decyzję o przyznaniu matce prawa do "domu opieki". Nie posiada środków na opłacenie prawnika i kosztów sądowych, ponieważ utrzymuje się z zasiłku [..] z tytułu opieki nad matką w wysokości [..] zł, a matka otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł. W rubryce nr 11 obejmującej zobowiązania i stałe wydatki podała, że wynoszą one: czynsz [..] zł, prąd [..] zł, gaz [..] zł, telefon [...] zł, pieluchy [...] zł, dodatkowe pieluchy i leki [..] zł, telewizja [..] zł, zwierzęta domowe [..] zł, rękawiczki jednorazowe [..] zł, środki czystości [..] zł, zajęcie komornicze z renty matki [..] zł. We wniosku tym podała, że nie opłacają czynszu i posiadają zadłużenie z tego tytułu W formularzu tym wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Pismem referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2018 r. wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku poprzez podpisanie formularza lub poprzez złożenie wniosku na nowym własnoręcznie podpisanym formularzu, którego druk przesłano w załączeniu. W odpowiedzi na to pismo, skarżąca uzupełniła brak formalny, składając na nowym urzędowym formularzu z dnia 24 lipca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu strona podała, że obecnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, gdyż [..] r. zmarła jej matka, z którą wspólnie mieszkała. Obecnie pozostaje bez środków do życia, ponieważ dopiero dnia 18 sierpnia 2018 r. otrzyma zasiłek [..] w kwocie [..] zł. Wcześniej otrzymywała specjalny zasiłek [..] z tytułu opieki nad niepełnosprawną chorą matką w wysokości [..] zł, a matka otrzymywała rentę rodzinną w wysokości [..] zł, co ustalono na podstawie danych zawartych w kopii formularza z dnia 22 maja 2018 r. oraz danych w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 281/18. Dodała, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, którego udział w sprawie jest niezbędny z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i brak wiedzy prawniczej. W rubryce nr 10 obejmującej dochody wnioskodawcy wskazała kwotę powyższego zasiłku dla [..] płatnego przez trzy miesiące. W rubryce nr 11 obejmującej zobowiązania i stałe wydatki podała, że wynoszą one: czynsz [..] zł, prąd [..] zł, gaz [..]zł, telefon [..] zł, telewizja [..] zł. W sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 281/18 podała ponadto, że nie opłacała czynszu i posiada zadłużenie z tego tytułu. W formularzu tym wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych, wierzytelności. Ponadto skarżąca przedłożyła wraz ze skargą: aktualne zestawienie należności z tytułu opłat za mieszkanie wystawione na nazwisko matki na kwotę [..] zł k- 26, aktualne zawiadomienie o wysokości opłat za powyższe mieszkanie w kwocie [..] zł miesięcznie k-27, porozumienie z gminą zawarte przez matkę z dnia 4 stycznia bieżącego roku k- 42 dotyczące poprzednich zaległości z tytułu opłat mieszkaniowych, z którego wynika, że rata wynosi [..] zł, a także przedłożyła rachunki za prąd [..] zł, [..] zł (k-29), wezwanie do zapłaty z tytułu usług telekomunikacyjnych na kwotę [..] zł k- 45, oraz dokumenty dotyczące udzielonych skarżącej w poprzednim roku pożyczek, tj. pożyczki w całkowitej wysokości do zapłaty [..] zł i miesięczną ratą do spłaty [..] (k- 31do k-34) oraz umowę pożyczki z całkowitą kwotą do zapłaty [..] zł i miesięczną ratą do spłaty [...] zł (k- 37), dokumenty dotyczące odmowy przyznania zmarłej matce dofinansowania w celu likwidacji barier architektonicznych (k-41 do k- 45) oraz faktury za leki zmarłej matki [..] zł, i dokumenty dotyczące złego stanu zdrowia zmarłej matki z których wynika, że matka wymagała opieki ze względu na niepełnosprawność (k- 46 - k-50). Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że strona nie pozostaje w zatrudnieniu i obecnie jej sytuacja dochodowa uległa pogorszeniu w związku utratą prawa do zasiłku [..] z tytułu opieki nad matką z powodu śmierci matki, która ponadto posiadała odrębne źródło dochodu z tytułu renty rodzinnej kształtującej przed śmiercią matki wysokość wspólnego dochodu strony i jej matki oraz mając na względzie, iż obecnie strona oczekuje na wypłatę niskiego zasiłku dla [..], do którego uprawione są także osoby, którym do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych wliczono zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U z 2018 r. nr 1265 ze zm.) także okres pobierana specjalnego zasiłku [..], którego utrata nastąpiła w związku ze śmiercią osoby pozostającej pod opieką, oraz ze względu na wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, a także realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art.249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.