IV SAB/Wr 116/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wymiany karty pobytu I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 3 października 2023 r., która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie : pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 października 2023 r. T. S. zwróciła się do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) z wnioskiem o wymianę karty pobytu (w związku z uzyskanym zezwoleniem na pobyt rezydenta długoterminowego UE) i o zmianę danych pomieszczonych w treści karty pobytu o numerze – [...], w zakresie miejsca urodzenia (O.) i imienia ojca (A.), tj. zgodnie z odpisem aktu urodzenia dołączonego do wniosku. Jak wynika z akt sprawy, strona złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w dniu 16 marca 2022 r. Karta pobytu o numerze [...] została wydana 1 września 2023 r. Pismem z dnia 7 listopada 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 10 listopada 2023 r.) strona złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu w zakresie wymiany karty pobytu. W treści ponaglenia zwróciła uwagę, że od złożenia wniosku o wymianę karty pobytu upłynął miesiąc, a do dnia wniesienia ponaglenia organ nie dokonał wymiany karty pobytu zgodnie z wnioskiem. Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 13 listopada 2023 r.) strona wniosła skargę w trybie art. 227 k.p.a. na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność organu w zakresie wymiany karty pobytu. W treści tego pisma strona wskazała, że w dniu 22 września 2023 r. dokonała opłaty za kartę pobytu, następnie, po odebraniu tego dokumentu zauważyła błędy w treści dokumentu, dotyczące pisowni miejsca urodzenia i imienia ojca. Pismem z dnia 6 grudnia 2023 r. Wojewoda działając w powołaniu na art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 231 ust. 2 oraz art. 246 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519) wezwał wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa w urzędzie w dniu 10 stycznia 2024 r. oraz do dołączenia do akt sprawy kserokopii wszystkich stron paszportowych zawierających adnotacje urzędowe (wraz z oryginałem do wglądu), pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dodatkowo, działając na podstawie art. 50 k.p.a. w zw. z art. 231 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach organ wezwał stronę, w terminie 14 dni, do przedstawienia dokumentów wymienionych w tym wezwaniu wraz z pouczeniem, że ich niedostarczenie w wyznaczonym terminie skutkować będzie wygenerowaniem karty pobytu bez adresu. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 stycznia 2024 r. od strony pobrano odciski linii papilarnych. W tym samym dniu strona przedłożyła kserokopie stron paszportowych zawierających adnotacje urzędowe oraz zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy. Pismem z dnia 30 grudnia 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 3 stycznia 2024 r.) strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody w sprawie podkreślając, że od daty złożenia wniosku o wymianę karty pobytu minęło już 76 dni. Formułując zarzut naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 i art. 36 § 1 k.p.a. strona wniosła o: - stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie z wniosku skarżącej o wymianę karty pobytu; - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; - przyznanie od organu sumy pieniężnej w kwocie 15.000 zł; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę (pismo z 5 lutego 2024 r.) Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 17 stycznia 2024 r. wnioskowany dokument został spersonalizowany oraz że: "Na dzień sporządzenia niniejszej odpowiedzi przedmiotowa karta pobytu oczekuje na dostarczenie do tut. Urzędu." Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...) (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Nie ulega wątpliwości, że wydanie karty pobytu stanowi czynność, o której mowa w powołanym przepisie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 654/22 i z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 933/22, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, w związku z uzyskanym zezwoleniem na pobyt rezydenta długoterminowego UE (w następstwie złożonego w dniu 16 marca 2022 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE) stronie w dniu 1 września 2023 r. została wydana karta pobytu (o numerze [...]), w której jednak doszło do błędu pisarskiego w zakresie miejsca urodzenia strony i imienia ojca. W dniu 3 października 2023 r. strona wystąpiła z wnioskiem o zmianę danych pomieszczonych w treści karty pobytu o numerze – [...], w zakresie miejsca urodzenia (O.) i imienia ojca (A.), tj. zgodnie z odpisem aktu urodzenia dołączonego do wniosku. Przepisy prawa nie regulują terminu wydania karty pobytu, uzależniając jedynie jej wydanie od opłacenia karty. Zgodnie z art. 35 § 1- 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Mając charakter sprawy, załatwienie wniosku strony powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku. O czym była już mowa, wniosek strony wpłynął do organu w dniu 3 października 2023 r. Jest niewątpliwym, że na dzień wniesienia skargi na bezczynność Wojewody w sprawie (3 stycznia 2024 r.), organ nie załatwił wniosku strony. Z odpowiedzi na skargę sporządzonej przez organ w dniu 5 lutego 2024 r. wynika, że 17 stycznia 2024 r. wnioskowany przez stronę dokument został spersonalizowany oraz że: "Na dzień sporządzenia niniejszej odpowiedzi przedmiotowa karta pobytu oczekuje na dostarczenie do tut. Urzędu." Podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę fakty nie znajdują potwierdzenia w nadesłanych przez organ do Sądu aktach administracyjnych sprawy. Organ, pomimo dodatkowego wezwania Sądu w tym zakresie, nie nadesłał dokumentu potwierdzającego zlecenie karty do personalizacji. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wymiany karty pobytu i na podstawie 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt I sentencji wyroku. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność, oceniana na dzień wniesienia skargi nie ma charakteru kwalifikowanego naruszenia prawa. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, okoliczności nie kwalifikują orzeczonej bezczynności organu jako kwalifikowanego naruszenia prawa w podanym wyżej rozumieniu. Z tych względów, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a, Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze brak w aktach sprawy dowodu wskazującego na przekazanie karty do personalizacji, w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił żądanie skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Decyzja Sądu w tym zakresie warunkowana była charakterem stwierdzonej bezczynności, która, w ocenie Sądu, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).