IV SAB/Wr 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 5 lutego 2009 r. K. T. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. o wydanie zaświadczenia o następującej treści, a mianowicie: " W dniu 5 lutego 2009 r. zgłosił się do sekretariatu wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w J. G. o godzinie ok. 13:45 K. T. z żądaniem udostępnienia akt sprawy o sygn. akt [...], której to sprawy jest stroną, gdzie odmówiono mu wglądu w całości akt o sygn. [...]". W odpowiedzi na powyższy wniosek Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w J. G. działający z upoważnienia Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. pismem z dnia 12 lutego 2009 r. poinformował wnioskodawcę , że w dniu 5 lutego 2009 r. mogły mu być udostępnione akta sprawy o sygn. akt[...], bowiem Sędzia sprawozdawca wyraził na to zgodę . Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że akta postępowania przygotowawczego zostaną udostępnione po uzyskaniu zgody właściwego prokuratora, a przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują wydawania określonej treści zaświadczeń. Pismem z dnia 16 lutego 2009 r. K. T. wezwał Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. o usunięcie naruszenia prawa poprzez wydanie zaświadczenia o żądanej przez niego treści , wskazując na upływ 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 217 § 3 k.p.a. i nie podjęcie przez Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie żadnych czynności. W dniu 10 marca 2009r. K. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. w przedmiocie wydania zaświadczenia, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia zgodnie z jego wnioskiem z dnia 5 lutego 2009 r. lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisu art. 217 § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie wniosku w terminie 7 dni . W uzasadnieniu skarżący wywodził , że pismo z dnia 12 lutego 2009 r.- podpisane przez Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w J. G.- nie zostało wydane z upoważnienia organu administracji publicznej. Skarżący przyznał , że wprawdzie Kodeks postępowania karnego nie reguluje kwestii wydawania zaświadczeń, a zatem na podstawie jego przepisów nie jest możliwie wydanie żądanego przez niego zaświadczenia, jednakże – jego zdaniem – żaden przepis nie stoi na przeszkodzie wydaniu zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. Jednocześnie skarżący podniósł, że odmowa wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o określonej treści następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenia. W ocenie skarżącego pismo Przewodniczącego Wydziału II Karnego z dnia 12 lutego 2009 r. nie spełnia tych wymogów, a ponadto – ze względu na brak upoważnienia wydanego przez właściwy organ Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. – wspomniane pismo dotknięte jest wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie , podnosząc zarzut nieskorzystania przez skarżącego z trybu przewidzianego w przepisie art. 37 k.p.a. Odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi strona przeciwna podniosła , że przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sprawie, bowiem skarżący otrzymał pismo Przewodniczącego Wydziału II Karnego, który działał na polecenie Prezesa Sądu Rejonowego w J. G. i należy je traktować jako zaświadczenie, aczkolwiek o odmiennej treści niż oczekiwał skarżący. W ocenie strony przeciwnej żadna z przesłanek wskazanych w przepisie art. 217 § 1 k.p.a. nie uzasadnia wydania zaświadczenia o nieudostępnieniu skarżącemu akt sprawy [...], nie zobowiązuje do tego również żaden przepis szczególny, a ponadto skarżący nie wykazał żadnego interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia tej treści. W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2009 r. skarżący nie zgodził się z twierdzeniem strony przeciwnej co do faktu niewyczerpania przez niego środków zaskarżenia w sprawie . Dodatkowo skarżący podniósł , że działanie organu w tej sprawie pozbawia go praw płynących z art. 10 Europejskiej Konwencji 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 1993 r., Nr 61, po. 284), której regulacje zawarte w art. 10 dotyczą spraw udzielania informacji w zaświadczeniu. Wskazał ponadto, że jeśli nawet jego działanie jest nacechowane brakiem interesu prawnego, to i tak organ w tej sprawie pozostaje w bezczynności, ponieważ w takim przypadku powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego musi zawsze poprzedzać zbadanie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności względnie bezczynności organu administracji publicznej w tym zakresie Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kryterium wyznaczającym zakres sądowej kontroli jest czynność z zakresu administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. A zatem przedmiotem osądu w postępowaniu sądowo - administracyjnym może być sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej. Istota sporu w analizowanej sprawie dotyczy udzielenie odpowiedzi na pytanie , ,czy bezczynność, której skarga dotyczy - w zakresie wydania zaświadczenia w trybie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego przez Prezesa Sądu Rejonowego – jest sprawą administracyjną, a wskazany podmiot działa w charakterze organu administracji publicznej. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, ze skarżący domagał się wydania zaświadczenia określonej treści w sprawie, która była przedmiotem postępowania toczącego się na gruncie kodeksu postępowania karnego. W treści tego zaświadczenia żądał umieszczenia informacji o odmowie udostępnienia mu akt sprawy o sygn. [...] toczącej się przez Sądem Rejonowym w J. G. , w której był stroną. W tym zakresie stwierdzić należy, że przepisy postępowania administracyjnego - w tym również przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń uregulowane w przepisach działu VII k.p.a. - nie znajdują zastosowania w tej sprawie. Pogląd taki uzasadniony jest brzmieniem przepisu art. 156 § 1 ustawy z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego ( Dz. U. z 1997 Nr 89 , poz.555 ), wedle którego stronom, podmiotowi określonemu w art.416, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Przytoczony przepis w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z dostępem do akt postępowania karnego, również w odniesieniu do strony takiego postępowania. Niewątpliwie Prezes Sądu może w określonych przypadkach działać w charakterze organu administracji publicznej, co wynika z przepisów art. 1 pkt 2 k.p.a. i art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., jednakże dotyczy się to sytuacji, kiedy jest on z mocy prawa powołany do załatwiania indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Jednak w rozpatrywanej sprawie Prezes Sądu działał jako organ władzy sądowniczej, a nie inny organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 5 §2 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, wobec tego nie był uprawniony, a tym bardziej zobowiązany do wydania zaświadczenia, bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, o których mowa w art. 219 kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest bowiem dopuszczalne korzystanie przez stronę określonego postępowania –normowanego w tym przypadku przepisami k.p.k. – z innych trybów przewidzianych w innych procedurach normujących sposób załatwiania innych spraw, w sytuacji, gdy w postępowaniu, w którym strona uczestniczy jest kompleksowo uregulowana kwestia objęta żądaniem strony, jak również status podmiotu podejmującego rozstrzygnięcie w jej sprawie. Niezależnie od tego już tylko na marginesie sprawy w pełni zaaprobować należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 sierpnia 1997 r. sygn. akt I SA 1377/96, w którym stwierdzono ,że przedmiotem zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a. nie mogą być opisy działania lub zachowania się innej osoby w odrębnym postępowaniu oraz ocena ich legalności. Konkludując powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga na bezczynność Prezesa Sadu Rejonowego nie należy do kategorii spraw, w których zgodnie z przepisem art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. można wnieść skargę na bezczynność organu administracji publicznej, a zatem skarga wniesiona w tej sprawie jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu , do czego był zobligowany Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.