IV SAB/Wr 12/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr), Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy Z. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 13 grudnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Gminy Z. na rzecz skarżącej B. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2013 r. B. K., dalej: skarżąca, powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: ustawa, wystąpiła do Wójta Gminy Z. o udostępnienie informacji publicznej w postaci: pisma Wójta skierowanego do zebrania wiejskiego w dniu 28 listopada 2013 r. dotyczącego budowy "wystawy starych maszyn". W odpowiedzi na ten wniosek, pismem z dnia 20 grudnia 2013 r., Wójt Gminy poinformował skarżącą, że powyższe pismo zostało odczytane przez Sołtysa na zebraniu wiejskim w dniu 28 listopada 2013 r., tym samym spełniono obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia 29 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy, oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Skarżąca wskazała, że złożyła do Wójta wniosek o udostępnienie powyżej wskazanych informacji. Skarżąca oświadczyła, że domagała się ich przesłania w formie wydruku, pocztą na podany we wniosku adres. Jak podniosła skarżąca, do dnia wniesienia skargi nie została jej udzielona żądana informacja. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie. Podkreślił, że żądana informacja dotyczyła pisma odczytanego publicznie na zebraniu we wsi K. w dniu 28 listopada 2013 r., a tym samym, zdaniem strony przeciwnej, została spełniona dyspozycja przepisów ustawy, albowiem z treścią pisma zapoznali się wszyscy zainteresowani mieszkańcy wsi K., w tym również skarżąca, czemu w treści skargi nie przeczy. Ponadto zdaniem Wójta pismo z dnia 20 grudnia 2013 r. nr ORG.143.2.2013 informujące skarżącą, że Wójt spełnił obowiązek udostępnienia informacji publicznej poprzez odczytanie w dniu 28 listopada 2013 r. pisma, stanowi w istocie swojej, odmowną decyzję udostępnienia informacji w formie żądanej przez skarżącą, czyli treści pisma na jej adres, tym samym strona skarżąca mogła wejść w inny tryb formalno-prawny niż skarga do Sądu na bezczynność Wójta Gminy w trybie o dostępie do informacji publicznej, albowiem Wójt odpowiadając odmownie na wniosek skarżącej nie był bezczynny. W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2014 r. skarżąca oświadcza, że podtrzymuje skargę. Jej zdaniem okoliczność publicznego odczytania pisma w żadnym razie nie zwalnia z obowiązku udostępnienia jego treści na wniosek. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 2 ustawy, podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość: kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji. Z kolei zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy podmiot zobowiązany jest do udostępnienia treści i postaci dokumentów urzędowych. Okoliczność odczytania pisma podczas zebrania wiejskiego nie może być zatem traktowane jako spełnienie obowiązku udostępnienia żądanej informacji. Jedynie umieszczenie treści i postaci pisma na stronie Biuletynu Informacji Publicznej spełniałoby - zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy - przesłanki udostępnienia informacji bez konieczności udzielenia jej na wniosek. Zdaniem skarżącej, stanowisko organu jakoby pismo z dnia 20 grudnia 2013 r. (ORG.143.2.2013) stanowiło odmowę udostępnienia informacji, nie polega na prawdzie. Treść pisma (które znajduje się w aktach sprawy) nie pozwala w żadnym razie zakwalifikować go jako decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Jak wynika z tego przepisu odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji w przypadkach określonych w art. 5 ustawy. Tymczasem Wójt nie wskazał przesłanek pozwalających na ograniczenie dostępu. Co również ważne, art. 16 ust. 2 ustawy stanowi, że decyzja musi spełniać warunki określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Pismo z dnia 20 grudnia 2013 r. nie spełnia warunków określonych w art. 107 k.p.a., a nawet nie spełnia tzw. minimalnych wymogów decyzji, o których mowa jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. W związku z powyższym błędne jest stanowisko organu, że można w inny sposób kwestionować rozstrzygnięcie Wójta. Jedyną dostępną drogą prawną w okolicznościach sprawy była skarga na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Wójta Gminy w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach, ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznym stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informację publiczną w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Skarżąca domagała się od Wójta udostępnienia informacji publicznej w postaci "pisma Wójta skierowanego do zebrania wiejskiego w dniu 28 listopada 2013 r. dotyczącego budowy "wystawy starych maszyn". Organ zobowiązany w odpowiedzi na powyższy wniosek poinformował skarżącą, że pismo to było ogłoszone publicznie na zebraniu a tym samym informacja ta została udzielona. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze - ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej; udostępniania w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnym; przez zainstalowanie w miejscach ogólnie dostępnych urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Udostępnienie zatem informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego. Takie uregulowanie jest uzasadnione tym, iż nie jest celowe ponowne udostępnianie informacji publicznej udostępnionej już w Biuletynie, skoro umożliwia to kopiowanie tej informacji, jej wydruk, przesłanie oraz przeniesienie na odpowiedni powszechnie stosowany nośnik informacji, czyli możliwość przetwarzania jej tymi wszystkimi sposobami, które z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 12 ust. 2 ustawy, ma umożliwić podmiot udostępniający informację publiczną. Z powyższego wynika jednocześnie, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest wyłączony automatycznie w każdym innym przypadku, gdy informacja ta została wcześniej udostępniona przez organ w inny przewidziany w tej ustawie sposób. Z faktu zatem, że pismo było okresowo udostępnione przez organ poprzez jego odczytanie nie można wywodzić, iż skarżąca nie mogła ubiegać się o udostępnienie tej informacji na wniosek w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądana informacja nie jest obecnie w żaden sposób udostępniona przez organ w miejscu ogólnie dostępnym i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zatem osoba zainteresowana nie może zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skoro zatem żądana informacja jest informacją publiczną Wójt powinien załatwić wniosek skarżącej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli natomiast żądana informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, to podmiot obowiązany, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W sytuacji zatem, gdy skarżąca we wniosku z dnia 13 grudnia 2013 r. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w formie wydruku pocztą na wskazany adres, lakoniczne poinformowanie jej przez organ, że żądana informacja została już ogłoszona na zebraniu w dniu 28 listopada 2013 r., nie może być ocenione jako wypełnienie przez organ dyspozycji art. 14 ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji wyroku. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że niniejsza bezczynność nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika ona raczej z nieznajomości powyższej problematyki i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też celowego wprowadzania jej w błąd. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 ww. ustawy. Jednocześnie Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.).