IV SAB/Wr 1230/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Z. Spółka z o.o. w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 3 października 2024 r. I. stwierdza, że Z. Spółka z o.o. w C. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 3 października 2024 r., która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 3 października 2024 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Z. Spółka z o.o. w C. na rzecz strony skarżącej kwotę100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 29 listopada 2024 r. P. P. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Z. Spółka z o.o. w C. (dalej: organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 3 października 2024 r. skarżący wystąpił do organu, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) o następujące informacje: 1. wynagrodzenie miesięczne brutto p. R. A. z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu Z. Sp. z o.o.; 2. podanie daty powołania p. R. A. na prezesa zarządu Z. Przy tym jako formę udostępnienia informacji wskazał adres poczty e-mailowej. Pismem z 15 października 2024 r. organ wezwał skarżącego do wykazania - w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania - powodów, dla których spełnienie żądania wniosku będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podnosząc, że wniosek obejmuje żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. Organ zastrzegł, że w sytuacji braku reakcji na wezwanie wniosek pozostanie bez odpowiedzi. Ustosunkowując się do pisma organu skarżący przesłał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 8 lutego 2011 r. (I OSK 1938/10) zaznaczając, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania będzie stanowić naruszenie prawa. W skardze na bezczynność z 29 listopada 2024 r. skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie; - art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., zmienionej protokołami 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie, w jakim z Konwencji wynika, że każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jej niezastosowanie; - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji oraz dostępu do dokumentów, przez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji; - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja przetworzona podlega udostępnieniu w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu jest brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; rozpoznanie sprawy poza kolejnością; doręczanie pism poprzez ePUAP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona. Przy tym na samym wstępie należy nadmienić, że odnośnie tożsamych kwestii, co sporne w niniejszej sprawie, wypowiedział się już tut. Sąd w wyroku z 12 marca 2025 r., IV SAB/Wr 1231/24 (dostępny - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w całości podziela stanowisko Sądu wyrażone w tym wyroku. Tezy i twierdzenia w nim zawarte, Sąd obszernie przywoła niżej, przyjmując je za własne. W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane we wniosku informacje mają walor informacji publicznej. Spełnienie przesłanek podmiotowej i przedmiotowej oznacza, że organ był zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącego w sposób przewidziany prawem, czego - zdaniem Sądu - nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że organ do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady - udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku (udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej) albo też odmawia jej udostępnienia, wydając decyzję administracyjną (w tym z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnego interesu publicznego), lub w ten sam sposób umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Poprzestanie na odmowie realizacji żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji, bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną. Tym samym - w rozpoznawanej sprawie - oczywistą konsekwencją faktu, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, aczkolwiek (tak jak to przyjął organ) przetworzoną, jest wykluczenie innych postaci załatwienia wniosku niż jej udzielenie w formie czynności materialno-technicznej lub odmowa jej udostępnienia w drodze decyzji, ze względu na brak szczególnego interesu publicznego. Niedopuszczalna jest zatem - przyjęta przez organ - forma "pozostawienia sprawy bez rozpoznania" czy też "bez odpowiedzi", z uwagi na niewykazanie przez autora wniosku istnienia przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Kwalifikując żądaną informację, jako informację przetworzoną, o własnej ocenie organ powinien każdorazowo powiadomić stronę wnioskującą, w taki sposób aby miała ona możliwość wykazania w zakreślonym terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niemniej jednak, po upływie wyznaczonego terminu i - co wymaga podkreślenia - nawet w sytuacji milczenia strony (tak jak to miało miejsce w sprawie), dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., organ winien wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a nie pozostawiać wniosek strony bez rozpoznania, czy też bez odpowiedzi. Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej (nawet przetworzonej), strona nie jest bowiem zobligowana do wskazania powodów, dla których spełnienie jej żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania braku istnienia tej przesłanki ustawowej, co jednak powinno nastąpić w drodze decyzji odmownej. Dalej wskazać należy, że - jak słusznie zauważył skarżący przywołując orzeczenie NSA - brak reakcji wnioskodawcy na wezwanie organu do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego, nie stanowi braku formalnego wniosku, co też wyklucza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że "wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem odformalizowanym, a konieczność zawarcia w nim wszystkich elementów podania, zgodnie z art. 63 § 2-3a k.p.a. (co musi mieć miejsce wtedy, gdy w sprawie ma być wydana decyzja), nie oznacza, że wykazanie szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego stanowi element formalny wniosku, skoro żadna norma prawna takiego wymogu formalnego nie przewiduje. Wykazanie (lub brak wykazania) szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego nie ma znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie, lecz dla oceny dopuszczalnego zakresu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym, bierność wnioskodawcy we wskazaniu okoliczności, które potwierdziłyby istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, może być jedynie uzasadnioną podstawą do wykazania przez organ braku takiego interesu w drodze decyzji" (v. wyrok NSA z 24 maja 2024 r., III OSK 1408/22). W konsekwencji powyższego kwestia, czy żądana informacja stanowi informację prostą (tak jak wskazał skarżący), czy też informację przetworzoną (tak jak przyjął organ), może stanowić przedmiot oceny sądu kontrolującego zgodność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie przedmiot oceny sądu rozpoznającego skargę na bezczynność. Reasumując, w sprawie organ nie rozpoznał wniosku w prawidłowej formie, co przesądza o tym, że - jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej - dopuścił się bezczynności. Niepodjęcie stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. jest bowiem równoznaczne z pozostawaniem organu w stanie bezczynności. Organ ten po zakwalifikowaniu żądanej informacji jako przetworzonej, po pierwsze błędnie przyjął, że wniosek zawierający żądanie skarżącego obarczony jest brakiem formalnym, gdyż skarżący nie wykazał w nim, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po wtóre, z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego w tym zakresie, błędnie pozostawił jego wniosek bez odpowiedzi i (co istotne w sprawie) do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, w której wykazałby brak istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd - w pkt. I w zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku, a w pkt. II sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania go w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt. I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Organ nie zignorował wnioskodawcy, zaś sposób załatwienia wniosku wynikał - zdaniem Sądu - z błędnego rozumienia procedury związanej z udzielaniem informacji publicznej. Orzekając jak w pkt. I-II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.