IV SAB/Wr 1235/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie przekazania odwołania do organu odwoławczego I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. T. S. (dalej: strona skarżąca) skierowała do Wojewody Dolnośląskiego 17 lipca 2024 r. wniosek obywatela U. o zgodę na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy. Pismem z 13 września 2024 r. (nr PS-ZS.946.344.2024.MBI oraz PS-ZS.946.345.2024.MBI) – wydanym na podstawie art. 12 ust. 17c pkt 6 i ust. 17f ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 167 ze. zm., dalej: ustawa pomocowa) – Wojewoda Dolnośląski nie wyraził zgody na zwolnienie strony skarżącej z partycypacji kosztów pomocy wskazując, że Zespół do spraw oceny możliwości z partycypacji w kosztach pomocy obywateli Ukrainy znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, powołany zarządzeniem z 12 lipca 2024 r. nr 395, po dokonaniu analizy formalnej wniosku oraz weryfikacji załączonej dokumentacji, ustalił, że rodzina strony skarżącej nie spełnia warunków, które uzasadniałyby zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy ze względów humanitarnych. W odpowiedzi na ww. pismo strona skarżąca skierowała do Wojewody Dolnośląskiego 24 września 2024 r. odwołanie z prośbą o ponowną analizę sprawy. Pismem z 14 października 2024 r. Wojewoda Dolnośląski poinformował stronę skarżąca, że od pisma z 13 września 2024 r. nie przysługuje jej odwołanie. Wskazał, że zgodnie z ustawą pomocową, wyrażenie zgody lub braku zgody na zwolnienie w partycypacji w kosztach nie wymaga wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Dlatego też, w sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące odwołania. Z uwagi zaś, że strona skarżąca w piśmie z 24 września 2024 r. nie wskazała nowych okoliczności mogących skutkować zmianą stanowiska, Wojewoda Dolnośląski poinformował, że wniosek ten nie będzie rozpatrywany i nadal obowiązuje stanowisko o braku wyrażenia zgody na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy wyrażone w piśmie z 13 września 2024 r. Pismem z 18 listopada 2024 r. strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie przekazania odwołania do organu odwoławczego wnosząc o zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do przekazania odwołania wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego tj. do wypełnienia obowiązku z art. 133 k.p.a.; o stwierdzenie bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o odrzucenie skargi (ewentualnie o jej oddalenie) szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Katalog form działania administracji podlegający kontroli sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Poza tym, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona – jak wskazał autor skargi – na podstawie art. 50 § 1, art. 54 § 1 w zw. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Skarga ta zarzucała Wojewodzie Dolnośląskiemu bezczynność polegającą na zaniechaniu przekazania odwołania od pisma Wojewody Dolnośląskiego z 13 września 2024 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy do organu odwoławczego, celem jego rozpatrzenia, tj. bezczynność w zakresie braku wykonania przez Wojewodę Dolnośląskiego obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. Odnosząc się do tak sformułowanej skargi, w pierwszej kolejności, podnieść należy, że zgodnie z art. 133 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w zgodnie z art. 132 k.p.a. Tym samym na bezczynność organu w zakresie wykonania obowiązku ustawowego określonego w art. 133 k.p.a., służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., z uwagi na to, że przesłanie odwołania organowi odwoławczemu jest czynnością materialno-techniczną, dla której ustawodawca ustanowił ściśle określony siedmiodniowy termin (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 3671/18 i wyrok NSA z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 2524/18, CBOSA). Niemniej jednak, skarga w powyższym zakresie, dopuszczalna jest jedynie w tych sprawach, w których organ ustawowo zobligowany był do wydania decyzji, od której przysługiwało odwołanie, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że strona skarżąca skierowała do Wojewody Dolnośląskiego 17 lipca 2024 r. wniosek obywatela U. o zgodę na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy. Wojewoda Dolnośląski – pismem z 13 września 2024 r. – odmówił zgody na zwolnienie strony skarżącej z partycypacji kosztów pomocy. Podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 167 ze. zm, dalej: ustawa pomocowa). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy pomocowej Wojewoda może bowiem zapewnić pomoc obywatelom Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1, polegającą na: 1) zapewnieniu zakwaterowania zbiorowego, za które uznaje się zakwaterowanie w obiekcie, w którym przebywa co najmniej 10 osób lub w obiektach będących własnością lub przedmiotem trwałego zarządu jednostek sektora finansów publicznych, i całodziennego wyżywienia zbiorowego 2) prowadzeniu punktów recepcyjnych 3) zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką medyczną; 4) podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy, po uzyskaniu zgody właściwego ministra. Wojewoda oraz podmioty określone w ust. 3 i 4 mogą zapewnić pomoc, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie dłużej jednak niż przez 120 dni od dnia pierwszego wjazdu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 12 ust. 17 ustawy pomocowej). Po upływie 120 dni od dnia pierwszego wjazdu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wojewoda oraz podmioty określone w ust. 3 i 4 mogą zapewnić pomoc, o której mowa w ust. 1 pkt 1, w przypadku posiadania przez obywatela Ukrainy numeru PESEL oraz pokrycia przez niego lub jego opiekuna, z góry, 50 % kosztów tej pomocy, nie więcej niż 40 zł za osobę dziennie, a w przypadku małoletnich, na których pobierane jest świadczenie wychowawcze, części kosztów tej pomocy w wysokości 15 zł za osobę dziennie. Równowartość wyżej określonych kosztów pomocy obywatel Ukrainy uiszcza podmiotom realizującym na rzecz wojewody oraz podmiotów określonych w ust. 3 i 4 usługi w zakresie zakwaterowania i całodziennego wyżywienia zbiorowego dla obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1. (art. 12 ust. 17a ustawy pomocowej). A po upływie 180 dni od dnia pierwszego wjazdu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wojewoda oraz podmioty określone w ust. 3 i 4 mogą zapewnić pomoc, o której mowa w ust. 1 pkt 1, w przypadku posiadania przez obywatela Ukrainy numeru PESEL oraz pokrycia przez niego lub jego opiekuna, z góry, 75 % kosztów tej pomocy, nie więcej niż 60 zł za osobę dziennie, a w przypadku małoletnich, na których pobierane jest świadczenie wychowawcze, części kosztów tej pomocy w wysokości 15 zł za osobę dziennie. Równowartość wyżej określonych kosztów pomocy obywatel Ukrainy uiszcza podmiotom realizującym na rzecz wojewody oraz podmiotów określonych w ust. 3 i 4 usługi w zakresie zakwaterowania i całodziennego wyżywienia zbiorowego dla obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1. (art. 12 ust. 17b ustawy pomocowej). Dalej, podkreślenia wymaga, że z art. 17c ustawy pomocowej wynika, iż przepisu ust. 17 ustawy pomocowej w odniesieniu do okresu, w którym może być zapewniana pomoc, oraz przepisów ust. 17a i 17b nie stosuje się do obywateli Ukrainy, którzy: 1) posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym i znacznym lub orzeczenie równoważne, o którym mowa w art. 5 pkt 1-2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089, 1165, 1494 i 1961) 2) ukończyli a) w przypadku kobiet - 60. rok życia; b) w przypadku mężczyzn - 65. rok życia; 3) są kobietami w ciąży lub osobami wychowującymi dziecko do 12 miesiąca życia, na podstawie przedstawionych dokumentów; 4) samotnie sprawują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opiekę nad trojgiem i więcej dzieci, o ile przynajmniej jedno z dzieci nie ukończyło 14. roku życia, na podstawie przedstawionych dokumentów; 5) są małoletnim w pieczy zastępczej lub są małoletnimi, na których nie jest pobierane świadczenie wychowawcze; 6) otrzymali zgodę właściwego miejscowo wojewody na zwolnienie z partycypacji w kosztach pomocy ze względu na swoją trudną sytuację życiową. Wojewoda Dolnośląski oceniając, na podstawie złożonego wniosku, możliwość zwolnienia z partycypacji w kosztach pomocy osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, kieruje się względami humanitarnymi (art. 12 ust. 17f ustawy pomocowej). Z przywołanych powyżej uregulowań ustawy pomocowej, w tym w szczególności z art. 12 ust. 17c pkt 6 i ust. 17f stanowiących podstawę prawną pisma Wojewody Dolnośląskiego z 13 września 2024 r. – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – nie wynika zatem aby wyrażenie zgody lub braku zgody na zwolnienie obywatela U. z partycypacji w kosztach pomocy wymagało wydania decyzji, o której mowa w art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). W konsekwencji powyższego, w sprawie nie miały również zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące odwołania, w tym przywołany w skardze art. 133 k.p.a. Tym samym, skargę wniesioną na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego polegającą na zaniechaniu przekazania organowi odwoławczemu odwołania od pisma Wojewody Dolnośląskiego z 13 września 2024 r., celem jego rozpatrzenia, tj. skargę na bezczynność w zakresie braku wykonania przez Wojewodę Dolnośląskiego obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. należało uznać za niedopuszczalną. Na marginesie wskazać należy, że kognicji Sądu mogłaby (ewentualnie) podlegać skarga na ww. pismo Wojewody Dolnośląskiego z 13 września 2024 r. wywiedziona na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę strony skarżącej jako niedopuszczalną. Orzeczenie o kosztach znalazło uzasadnienie w art. 232 § 1 p.p.s.a.