IV SAB/Wr 127/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Sieci [...] w W. na bezczynność Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. [...] we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I.umarza postępowanie zakresie bezczynności; II.stwierdza, że bezczynność w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stowarzyszenie Sieć Obywatelska [...] (dalej: wnioskodawca, strona lub skarżący) zwróciło się do Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego [...] we W. z wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. (nadesłanym drogą elektroniczną) o udostępnienie (na wskazany adres mailowy) następujących informacji i danych, a mianowicie : - o adresie www strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej szpitala, - o adresie www strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej szpitala, pod którym znajduje się dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających - w odniesieniu do wszystkich kontroli, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, które miały miejsce w latach 2003-2015, - informacji o tym, czy szpital udostępnia, użycza, wynajmuje, tudzież dzierżawi pomieszczenia lub sprzęty medyczne szpitala innym osobom lub podmiotom, a jeśli tak to wniesiono o udostępnienie skanów umów, na podstawie których to następuje, - skanów umów z ordynatorami, pracującymi w szpitalu na dzień wniesienia wniosku, - listy, zawierającej imiona i nazwiska uczestników szkolenia/kursu (szkoleń/kursów) wraz z podaniem zakresu tematycznego szkolenia/kursu (szkoleń/kursów), w którym/których uczestniczył personel oddziału ginekologiczno-położniczego w latach 2013-2015 - wniosek dotyczy zarówno szkoleń wewnętrznych, jak i zewnętrznych, - informacji o imieniu i nazwisku prowadzącego (imionach i nazwiskach prowadzących) tychże szkoleń, a także przesłanie skanu umowy na przeprowadzenie tychże szkoleń, - informacji o tym, czy na oddziale ginekologiczno-położniczym jest zatrudniony psycholog (niezależnie od formy świadczenia usług), a jeśli tak, to informacji o wymiarze czasu pracy zatrudnionego psychologa, jeżeli na oddziale ginekologiczno- położniczym nie jest zatrudniony psycholog, to o udostępnienie informacji o tym, ile razy w 2015 roku był wzywany na oddział psycholog lub psychiatra na konsultacje, - informacji o liczbie porodów na oddziale ginekologiczno-położniczym szpitala w 2015 roku, w tym - informacji o liczbie porodów, w których zastosowano znieczulenie zewnątrzoponowe (w całym roku 2015 i od lipca 2015) oraz informacji o liczbie porodów ukończonych drogą cesarskiego cięcia w 2015 r., - informacji o tym, czy w szpitalu, na dzień wysłania wniosku, jest zatrudniony ksiądz, a jeśli tak, to czy wykonuje obowiązki także na oddziale ginekologiczno-położniczym. Pismem z 14 czerwca 2016 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala Klinicznego [...] we W. z żądaniem stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, zobowiązania organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jej wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2016r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dnia 19 kwietnia 2016 r. strona złożyła drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie przez Szpital informacji w nim wskazanych. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek strona w dniu 24 maja 2016 r. wysłała za pośrednictwem poczty elektronicznej "przypomnienie", na które do dnia złożenia skargi nie otrzymała odpowiedzi. Skarżący wywodził ,że Szpital jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanych informacji, a przedmiot wniosku stanowi informację publiczną, na potwierdzenie czego przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Podniósł ,że również udostępnienie umów zawartych z ordynatorami potraktować należy jako udostępnienie informacji publicznej , bowiem są one związane z funkcjonowaniem szpitala jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. Ponadto informacje dotyczące tego, czy szpital udostępnia, użycza, wynajmuje bądź dzierżawi pomieszczenia szpitala lub sprzęty medyczne również można określić informacjami publicznymi, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. adresowanym do strony skarżącej organ poinformował, że wskazany w treści skargi e-mail z dnia 19 kwietnia 2016 r. dotyczący udzielenia informacji publicznej nie wpłynął do Szpitala, zaś e-mail z dnia 24 maja 2016 r. wpłynął na serwer Szpitala, ale został automatycznie zakwalifikowany przez system informatyczny jako tzw. SPAM. Wobec powyższego Szpital nie udzielił skarżącemu odpowiedzi nie w sposób zawiniony, lecz z uwagi na swoją niewiedzę związaną z wpływem wniosku. Z uwagi na treść skargi i wskazanego w niej zakresu wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ odpowiedział na zadane we wniosku pytania , podając : ad. 1) adres strony www. Biuletynu Informacji Publicznej Szpitala ad. 2) adres strony www. Biuletynu Informacji Publicznej Szpitala, pod którym znajduje się dokumentacja dotycząca kontroli zewnętrznych ad. 3) Szpital nie udostępnia, nie użycza, nie wynajmuje ani nie dzierżawi pomieszczeń ani sprzętu medycznego Szpitala innym osobom lub podmiotom, Szpital nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, tj. gruntu wraz z posadowionymi na nim budynkami, w których działa Szpital. ad. 4) W Szpitalu nie ma zatrudnionego żadnego ordynatora. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego [...] we W. wniósł o jej oddalenie ewentualnie o umorzenie postępowania podnosząc, że po otrzymaniu skargi, organ zweryfikował, czy na jego skrzynki pocztowe i serwery wpłynęły ww. wnioski oraz jakie były przyczyny nieudzielenia odpowiedzi w ustawowym terminie. Pomimo poczynionych ustaleń, nie udało się znaleźć maila z dnia 19 kwietnia 2016 r., a wniosek z dnia 24 maja 2016 r. został automatycznie przekierowany przez serwer Szpitala do folderu SPAM, gdzie nie został przez nikogo zauważony. Pod treścią maila z dnia 24 maja 2016 r. widniał e-mail z dnia 19 kwietnia 2016 r., który nie wpłynął. Wobec powyższego Szpital, po otrzymaniu skargi, pismem z dnia 4 lipca 2016 r. udzielił skarżącemu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem wynikającym ze skargi. A zatem Szpital po otrzymaniu informacji w zakresie wniosku, udzielił odpowiedzi wraz z przekazaniem stosownej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o treści wniosku, a więc zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Według organu nie zachodzą okoliczności, które pozwalałyby na uznanie, że pozostawał on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Podniósł , że wniosek w postaci e-maila z dnia 19 kwietnia 2016 r. nie wpłynął do Szpitala, zaś e-mail z dnia 24 maja 2016 r. z przyczyn niezawinionych przez Szpital został automatycznie zakwalifikowany jako tzw. SPAM. Przy tak dużej ilości maili otrzymywanych codziennie przez organ, nie sposób zweryfikować wszystkie przychodzące wiadomości. W chwili zaś otrzymania skargi, Szpital udzielił stosownej informacji publicznej. W takiej sytuacji - w ocenie Szpital - działanie, a właściwie zaniechanie organu nie było w żaden sposób zawinione, a Szpital bezzwłocznie, w terminie ustawowym udzielił skarżącemu odpowiedzi. W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 24 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącego do oświadczenia się, czy w związku z udzieleniem pismem z dnia 4 lipca 2016 r. odpowiedzi na przedmiotowy wniosek skarżący podtrzymuje skargę. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 5 września 2016r. podtrzymał skargę złożoną w przedmiotowej sprawie, podnosząc , że organ nie udostępnił skanów skarg pacjentek kliniki ginekologiczno-położniczej, co było przedmiotem wniosku. W związku z tym złożona skarga jest zasadna w tym zakresie. Kolejnym pismem z dnia 10 listopada 2016r. skarżący wniósł o umorzeniem postepowania w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku o udostepnienie informacji publicznej z dnia 19 kwietnia 2016r. z tym uzasadnieniem ,że wniosek ten po wniesieniu skargi został zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718),(dalej: p.p.s.a.) obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej , którego tryb udzielania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowane jest stanowisko , wedle którego informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. W analizowanej sprawie nie ma sporu między stronami co do tego, że wniosek skarżącego z dnia 19 kwietnia 2016 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem Dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego [...] we W. (państwowej osoby prawnej) jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, zaś wnioskowana informacja ma walor informacji publicznej , gdyż dotyczy działalności szpitala, a mianowicie zasad jego funkcjonowania w aspekcie trybu jego działania (art. 6 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz danych publicznych, jakie są w posiadaniu szpitala (art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Przepis art. 13 tej powołanej wyżej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 19 kwietnia 2016 r., zaś rozpoznanie tego wniosku nastąpiło w dniu 4 lipca 2016 r. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi, to jest 20 czerwca 2016 r. organ pozostawał bezczynny. Stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1). W kontrolowanej sprawie Sąd w dacie wyrokowania nie miał podstaw do nałożenia takiego zobowiązania , albowiem wniosek został zrealizowany, czemu skarżący nie zaprzeczał .W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć. Jednakże mając na uwadze przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku. W ocenie Sądu bezczynność niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskowane informacje zostały przekazane stronie - w następstwie złożenia skargi - pismem z dnia 4 lipca 2016 r., a zatem bezczynność w zakresie udzielenia żądanych danych wynosiła niespełna 3 miesiące. Z powyższego wynika ,że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miało charakteru opóźnienia znacznego i tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa , co stanowiło podstawę do wydania orzeczenia o treści jak w pkt. II wyroku . Jedynie na marginesie sprawy zaakcentować należy ,ze strona nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemów informatycznych organu. W tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konsekwencji uznania napływającej do organu korespondencji jako "spam" jest jednoznaczne i dobitnie wskazuje na to ,że fakt ten nie stanowi przyczyny usprawiedliwiającej zwłokę w załatwieniu wniosku przez organ ( por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15 ).