IV SAB/Wr 1272/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-09

Skład orzekający: Annetta Makowska-Hrycyk, Andrzej Nikiforów, Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dolnośląski Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 10 czerwca 2024 r. w zakresie kosztów utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego i Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli, kosztów postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych oraz wynagrodzenia M. S. z tytułu wszczęcia tych postępowań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dolnośląski Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie częściowym, ponieważ nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania dotyczące kosztów utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego i Komisji Dyscyplinarnej, kosztów postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych oraz wynagrodzenia M. S. z tytułu wszczęcia tych postępowań. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w określonym zakresie i stwierdził bezczynność, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Strona M. S. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący kosztów utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego i Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli, kosztów postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych oraz wynagrodzenia M. S. z tytułu wszczęcia tych postępowań. Dolnośląski Kurator Oświaty udzielił odpowiedzi częściowo, odmawiając udostępnienia informacji w zakresie kosztów utrzymania biura, kosztów postępowań i wynagrodzenia, uzasadniając to brakiem posiadania takich informacji lub brakiem możliwości ich udostępnienia. Strona wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając mu nieudzielenie informacji w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Dolnośląskiego Kuratora Oświaty do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 10 czerwca 2024 r. w określonym zakresie w terminie 14 dni; stwierdzono bezczynność organu, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; zasądzono od Dolnośląskiego Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 czerwca 2024 r. I. zobowiązuje Dolnośląskiego Kuratora Oświaty do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 10 czerwca 2024 r. w zakresie punktu: 1, 2 oraz 3 i 4 wniosku w części dotyczącej pytania odpowiednio - o koszty postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych oraz w zakresie punktu 6 wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Dolnośląski Kurator Oswiaty dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 10 czerwca 2024 r. w zakresie opisanym w punkcie I wyroku a bezczynność ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Dolnośląskiego Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej M. S. kwotę 100 zł (słowie: sto słotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2024 r. M. S. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) zwróciła się do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z wnioskiem o udostępnienie – w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej -następujących informacji: 1. Ile podatnicy zapłacili w roku 2022 i 2023 z tytułu kosztów utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim i jego zastępców? 2. Ile podatnicy zapłacili w roku 2022 i 2023 z tytułu kosztów utrzymania biura Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz członków składów orzekających w/w Komisji? 3. Ile postępowań wyjaśniających wobec nauczycieli w roku 2022 i 2023 wszczął Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim i jakie koszty poniesiono z tego tytułu? 4. Ile postępowań dyscyplinarnych wszczęła wobec nauczycieli w roku 2022 i 2023 Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim i jakie koszty poniesiono z tego tytułu? 5. Ile wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego złożyła w roku 2022 i 2023 pani M. S. do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim? 6. Jaką kwotę pieniędzy otrzymała pani M. S. w roku 2022 i 2023 z tytułu wszczęcia postępowań wyjaśniających i skierowania wniosków do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim w spr. wszczęcia postępowań dyscyplinarnych wobec nauczycieli ? Zgodnie z treścią wniosku, strona wniosła o przesłanie żądanych informacji drogą pocztową na podany we wniosku adres. W piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. Kuratorium Oświaty we Wrocławiu ustosunkowało się do pytań sformułowanych w poszczególnych punktach wniosku z dnia 10 czerwca 2024 r. w następujący sposób: Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 1 wniosku – poinformowano wnioskodawcę o braku możliwości udzielenia odpowiedzi na to pytanie, co uzasadniono tym, że " Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz jego zastępcy nie posiadają biura jako aparatu pomocniczego w prowadzonej przez nich działalności. Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 2 wniosku – poinformowano wnioskodawcę o braku możliwości udzielenia odpowiedzi na to pytanie z uwagi na to, że; "Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz członkowie składów orzekających w/w Komisji nie posiadają biura jako aparatu pomocniczego w prowadzonej przez nich działalności. Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 3 wniosku – poinformowano wnioskodawcę, że: - Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim wszczął w 2022 r. 90 postępowań, a w 2023 r. 59 postępowań; - brak jest możliwości przekazania informacji o kosztach poniesionych z tego tytułu, "jako że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ich nie posiada, bowiem rzecznik dyscyplinarny i jego zastępcy nie otrzymują wynagrodzenia za wszczęcie postępowania wyjaśniającego." Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 4 wniosku – poinformowano wnioskodawcę, że: - Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim wszczęła w 2022 r. 30 postępowań a w 2023 r. 28 postępowań; - brak jest możliwości przekazania informacji o kosztach poniesionych z tego tytułu, "jako że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ich nie posiada, bowiem przewodniczący komisji dyscyplinarnej oraz przewodniczący składów orzekających komisji dyscyplinarnej nie otrzymują wynagrodzenia za wszczęcie postępowania dyscyplinarnego." Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 5 wniosku – poinformowano wnioskodawcę, że "rzecznik dyscyplinarny w osobie M. S. złożył w 2022 – 6, a w 2023 r. – 5 wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego". Odnośnie do pytania zredagowanego w punkcie 6 wniosku – poinformowano wnioskodawcę, że: "brak jest możliwości udzielenia żądanej informacji, bowiem organ zobowiązany do jej udostępnienia nie znajduje się w jej posiadaniu, jako że rzecznik dyscyplinarny nie otrzymuje wynagrodzenia za wszczęcie postępowania wyjaśniającego, jak i skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego do komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli". W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła Dolnośląskiemu Kuratorowi Oświaty bezczynność w udostępnienie informacji publicznej podnosząc, że podmiot zobowiązany udostępnił stronie żądane informacje jedynie w zakresie częściowym. W ocenie strony, argumentacja organu odnośnie do powodów dla których stronie nie została udzielona żądana informacja w zakresie pełnym jest niewiarygodna i pozostaje w sprzeczności z treścią rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia przewodniczących komisji dyscyplinarnych lub ich zastępców, przewodniczących składów orzekających oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, a także wysokości wynagrodzenia obrońców z urzędu. Na poparcie swoich twierdzeń strona wskazała na treść pisma Rzecznika Dyscyplinarnego przy Wojewodzie Dolnośląskim z dnia 28 lipca 2023 r. w którym organ ten poinformował stronę o wysokości wynagrodzenia otrzymanego przez M. S. za prowadzenie postępowania wyjaśniającego o sygnaturze wskazanej w skardze. Skarżąca wskazała również na związek pomiędzy brakiem udzielenia jej odpowiedzi na pytanie o koszty utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli i Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim przez Kuratorium Oświaty we Wrocławiu a jej sprawą, w której została uniewinniona przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki w dniu 30 listopada 2023 r. Wskazując na powyższe strona wniosła o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej w zakresie nieudostępnionym w sprawie (oznaczonym w skardze czerwoną czcionką); 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu; 3) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W ramach uwag wstępnych odnotować również trzeba, że rozpoznając skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej sąd administracyjny obowiązany jest do ustalenia trzech kluczowych kwestii, tj. czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wystąpił wnioskodawca miały charakter informacji publicznej oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. Adresat wniosku nie kwestionował również tego, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w sprawach, o których traktuje wniosek strony. Uzupełniająco należy dodać, że na mocy porozumienia nr 29 z dnia 28 października 2019 r. zawartego pomiędzy Wojewodą Dolnośląskim (dalej: Wojewoda) a Dolnośląskim Kuratorem Oświaty (dalej: Kurator Oświaty), Wojewoda, na podstawie art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1464) powierzył Kuratorowi Oświaty zadania związane z prowadzeniem postępowań dyscyplinarnych dla nauczycieli. Zgodnie z treścią § 1 tego porozumienia, Wojewoda powierza, a Kurator przyjmuje do realizacji zadania Wojewody wskazane w rozdziale 10 Odpowiedzialność dyscyplinarna ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 967 z późn. zm.), rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 741) oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia przewodniczących komisji dyscyplinarnych i ich zastępców, przewodniczących składów orzekających oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, a także wysokości wynagrodzenia obrońcy z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 2040), w tym w szczególności: 1) wydawanie rzecznikowi dyscyplinarnemu polecenia wszczęcia postępowania wyjaśniającego oraz zaleceń związanych z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego po otrzymaniu wiadomości o uchybieniu godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom nauczyciela wskazanym w art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela; 2) wyrażanie zgody rzecznikowi dyscyplinarnemu na sporządzenie i skierowanie do komisji dyscyplinarnej wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego; 3) wyrażanie zgody rzecznikowi dyscyplinarnemu na wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego; 4) rozstrzyganie o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego od udziału w sprawie; 5) wyznaczanie w miejsce wyłączonego rzecznika dyscyplinarnego zastępcy oraz podejmowanie postanowień o ponownym przeprowadzeniu określonych czynności; 6) ustalanie wysokości oraz dokonywanie wypłaty wynagrodzenia należnego rzecznikowi dyscyplinarnemu i jego zastępcom; 7) ustalanie wysokości oraz dokonywanie wypłaty wynagrodzenia należnego przewodniczącemu komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli i jego zastępcom oraz przewodniczącym składów orzekających; 8) ustalanie wysokości i dokonywanie wypłaty wynagrodzenia za udział w postępowaniu dyscyplinarnym obrońcy z urzędu; 9) rozpatrywania skarg złożonych na rzecznika dyscyplinarnego oraz zastępców rzecznika dyscyplinarnego; dokonywanie oceny i weryfikacji zasadności wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie działalności Komisji, rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępców oraz udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie, a także przygotowywanie na polecenie Wojewody propozycji decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W sprawie nie jest sporne, że wszystkie pytania sformułowane przez stronę we wniosku z dnia 10 czerwca 2024 r. dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spór dotyczy natomiast wokół oceny, czy odpowiedź jakiej podmiot zobowiązany udzielił stronie w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. stanowi prawidłową realizację obowiązków informacyjnych o jakich mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Sądu, rację ma strona skarżąca zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez udzielenie jej informacji publicznej w niepełnym zakresie. Niewątpliwym jest, że na podmiocie zobowiązanym w ogólności ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej o ile taką informację publiczną posiada. Przy formułowaniu tej tezy zastrzec w tym miejscu trzeba, że osobnym zagadnieniem pozostaje kwestia uzależnienia udostępnienia przez taki podmiot informacji publicznej przetworzonej od wykazania przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.d.i.p. W okolicznościach faktycznych sprawy spór nie dotyczy jednak problemu kwalifikacji informacji publicznej lecz ogranicza się do tego, czy podmiot zobowiązany miał obiektywną możliwość udzielenia stronie informacji publicznej w pełnym zakresie, lecz tego zaniechał w powołaniu na argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. Udostępnienia stronie informacji publicznej jedynie w zakresie częściowym w porównaniu z całością żądania wniosku organ uzasadniał brakiem możliwości udzielania odpowiedzi na pytania wniosku dotyczące – poniesionych przez podatników w 2022 r. i 2023 r. kosztów utrzymania biura Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim ( i jego zastępców) oraz biura Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim (i członków składów orzekających tej Komisji); kosztów postępowań wyjaśniających jakie w 2022 r. i 2023 r. wszczął wobec Nauczycieli Rzecznik Dyscyplinarny; kosztów postępowań dyscyplinarnych jakie w 2022 i 2023 r wszczęła wobec Nauczycieli Komisja Dyscyplinarna; wynagrodzenia, jakie M. S. otrzymała z tytułu wszczęcia w 2022 r. i 2023 r. postępowań wyjaśniających wobec Nauczycieli. Sąd z oceną organu wyrażoną w sprawie nie zgadza się z następujących powodów. Pytanie nr 1 oraz nr 2 wniosku dotyczyły kosztów utrzymania w 2022 r. i 2023 r. biura odpowiednio – Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim i jego zastępców (pytanie nr 1) oraz Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz członków składów orzekających w/w Komisji (pytanie nr 2). Zgodnie z udzieloną stronie odpowiedzią na te pytania, organ nie miał możliwości udostępnienia stronie wnioskowanych informacji albowiem jak argumentował, zarówno Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim, jak i jego zastępcy oraz Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim i członkowie składów orzekających Komisji nie posiadają biura jako aparatu pomocniczego w prowadzonej przez nich działalności. Zaprezentowana przez organ argumentacja nie jest przekonująca jeżeli zważyć na treść § 5 ust. 1 i ust. 3 wspomnianego już porozumienia nr 29 z dnia 28 października 2019 r. zawartego pomiędzy Wojewodą Dolnośląskim a Dolnośląskim Kuratorem Oświaty. Zgonie z brzmieniem § 5 ust. 1 w/w porozumienia, Kurator zapewnia obsługę Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępców, w tym bazę lokalową, obsługę administracyjną i warunki materialno-techniczne niezbędne do ich funkcjonowania. Jak stanowi zaś § 5 ust. 3 tego porozumienia, Kurator zapewnia Komisji, w tym przewodniczącemu Komisji oraz jego zastępcom, rzecznikowi dyscyplinarnemu i jego zastępcom obsługę prawną. Warto też wskazać na treść § 6 pkt 7 porozumienia w myśl którego - koszty związane z obsługą Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz rzecznika dyscyplinarnego oraz jego zastępców będą pokrywane przez Kuratora w ramach środków finansowych przekazanych przez Wojewodę. Z powyższego wynika, że podmiot zobowiązany nie był zwolniony od udzielenia stronie odpowiedzi na pytania zadane w punkcie nr 1 i ne 2 wniosku, nawet jeśli w strukturze brak jest funkcjonalnie wydzielonej jednostki, którą skarżąca określiła we wniosku "biurem".W takim wypadku organ powinien odnieść się do kosztów działania tego aparatu administracyjnego, w kompetencjach którego mieści się szeroko pojęta obsługa prawno-administracyjna. Odnośnie do objętej zakresem pytania nr 3 wniosku kwestii kosztów poniesionych z tytułu wszczęcia przez Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim postępowań wyjaśniających za wymienione we wniosku lata wskazać z kolei trzeba , że zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia przewodniczących komisji dyscyplinarnych i ich zastępców, przewodniczących składów orzekających oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, a także wysokości wynagrodzenia obrońcy z urzędu (dalej jako: rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia; Dz. U. z 2024 r. poz.49 ), Rzecznikowi dyscyplinarnemu i jego zastępcom przysługuje wynagrodzenie za przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w wysokości od 200 do 900 zł brutto (w zależności od zawiłości sprawy będącej przedmiotem postępowania wyjaśniającego). W ocenie Sądu, z treści pytania nr 3 wynika nie budząca wątpliwości intencja strony w zakresie uzyskania informacji na temat ilości postępowań wyjaśniających jakie wobec nauczycieli wszczął w 2022 i 2023 Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim oraz tego, jakie koszty poniesiono z tego tytułu. Sąd nie ma wątpliwości, że formułując to pytanie strona zmierzała w istocie do uzyskania informacji dwojakiego rodzaju. Po pierwsze o ilości postępowań wyjaśniających prowadzonych wobec nauczycieli w 2022 i 2023 r. Po drugie, o poniesionych z tego tytułu kosztach. A zatem kosztach postępowań wyjaśniających w ogólności, bez ograniczenia do kosztów przypadających na sam moment wszczęcia tych postępowań. Zawężenie pytania nr 3 wniosku w w części dotyczącej poniesionych kosztów do interpretacji przyjętej przez organ w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. jest działaniem, które może budzić wątpliwości odnośnie do woli organu udostępnienia stronie informacji na temat wspomnianych kosztów. Nawet zakładając, że treść pytania nr 3 w części dotyczącej kosztów postępowania była dla organu nieprecyzyjna, bądź dwuznaczna (z którym to założeniem Sąd się nie zgadza), to mając na uwadze treść wspomnianego wcześniej § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia oraz sposób sformułowania pytania nr 3 wniosku, organ powinien był skierować do strony wezwanie do sprecyzowania pytania nr 3 in fine poprzez oświadczenie, czy zadane przez nią pytanie o koszty odnosi kosztów poniesionych z tytułu wyłącznie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, czy też ogólnie pojętych kosztów postępowania wyjaśniającego. Dodatkowo należy wskazać, że zagadnienie kosztów postępowania wyjaśniającego należy także rozpatrywać w kontekście brzmienia art. 85r. ustawy Karta Nauczyciela, zatytułowanego "Koszty postępowania" i znajdującego się w Rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna". Przepis ten określa zakres wydatków ponoszonych przez organ w toku postępowania wyjaśniającego lub w toku postępowania dyscyplinarnego. Przepis art. 85r. ust. 2 Karty Nauczyciela stanowi, że koszty, o których mowa w ust. 1, poniesione w postępowaniu wyjaśniającym albo w postępowaniu przed komisją dyscyplinarną pokrywa odpowiednio organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, albo organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna. Odnośnie do objętej zakresem pytania nr 4 wniosku kwestii kosztów poniesionych z tytułu wszczętych wobec nauczycieli postępowań dyscyplinarnych w roku 2022 i 2023 r. odwołać się należy do treści art. 85r. Karty Nauczyciela. O czym była już mowa, komentowany przepis określa zakres wydatków ponoszonych przez organ w toku postępowania wyjaśniającego lub w toku postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z treścią art. 85r. Karty Nauczyciela, koszty te obejmują w pierwszej kolejności koszt poniesiony w związku z doręczeniami korespondencji, następnie koszt związany z wynagrodzeniem obrońcy z urzędu, o ile taki zostanie obwinionemu ustanowiony w wysokości zgodnej z przepisami wykonawczymi do art. 85p, tj. rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia przewodniczących komisji dyscyplinarnych i ich zastępców, przewodniczących składów orzekających oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, a także wysokości wynagrodzenia obrońcy z urzędu. Koszty postępowania obejmują również inne koszty, które organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, albo organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna, zaliczył do kosztów bezpośrednio związanych z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego albo z rozpoznaniem sprawy. zgodnie z literalną treścią tego przepisu, koszty postępowania obejmują także należności, o których mowa w art. 85p ust. 1. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że należności te obejmują wynagrodzenie: 1) przewodniczącego komisji dyscyplinarnej i jego zastępcy – wynagrodzenie miesięczne; 2) przewodniczącego składu orzekającego – wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia lub postanowienia; 3) rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępcy – wynagrodzenie za przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz wynagrodzenie za udział w postępowaniu dyscyplinarnym. Szczegółowe zasady tego wynagrodzenia uregulowane są w rozporządzeniu w sprawie sposobu ustalania wysokości wynagrodzenia. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, Przewodniczącemu komisji dyscyplinarnej i jego zastępcom przysługuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości od 200 do 900 zł brutto, w zależności od liczby rozpoznanych spraw, zakończonych wydaniem orzeczenia lub postanowienia, oraz zawiłości tych spraw. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, Przewodniczącemu składu orzekającego komisji dyscyplinarnej przysługuje wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy, zakończonej wydaniem orzeczenia lub postanowienia, w wysokości od 200 do 900 zł brutto, w zależności od zawiłości sprawy. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, Rzecznikowi dyscyplinarnemu i jego zastępcom przysługuje wynagrodzenie za: 1) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w wysokości od 200 do 900 zł brutto, 2) udział w postępowaniu dyscyplinarnym w wysokości od 200 do 900 zł brutto - w zależności od zawiłości sprawy będącej przedmiotem postępowania wyjaśniającego lub postępowania dyscyplinarnego. Podobnie zatem jak w przypadku odpowiedzi organu na pytanie nr 3 wniosku w zakresie odnoszącym się do kosztów postępowania wyjaśniającego, także w przypadku udzielonej odpowiedzi na pytanie nr 4 w części dotyczącej kosztów postępowania dyscyplinarnego nie można uznać jej za spełniającą wymogi informacyjne z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zawężenie pytania nr 4 wniosku w w części dotyczącej kosztów postępowań dyscyplinarnych za wymienione we wniosku lata do interpretacji przyjętej przez organ w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. jest działaniem które może budzić wątpliwości odnośnie do woli organu udostępnienia stronie informacji na temat wspomnianych kosztów. W ocenie Sądu, zastrzeżenia budzi również odpowiedź jakiej organ udzielił stronie na pytanie nr 6 wniosku. Wprawdzie zasadnie informuje organ stronę o tym, że rzecznik dyscyplinarny nie otrzymuje wynagrodzenia za skierowanie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego do komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli, to jednak otrzymuje już wynagrodzenie za przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, o czym była już mowa na wcześniejszym etapie rozważań. Ograniczenie się przez organ do odpowiedzi na pytanie 6 wniosku w sposób przedstawiony w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. nie wyczerpuje obowiązku informacyjnego z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd oczywiście dostrzega że pytanie nr 6 wniosku expressis verbis traktuje o wynagrodzeniu jakie M. S. otrzymała w 2022 i 2023 r. z tytułu wszczęcia postępowań wyjaśniających. Zwraca jednak uwagę, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zawiera w sobie element wszczęcia tego postępowania. Mając na uwadze, że rzecznik dyscyplinarny nie otrzymuje wynagrodzenia za wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec nauczyciela, lecz za przeprowadzenie takiego postępowania interpretacji organu przyjętej w tej kwestii w sprawie Sąd nie akceptuje uznając, że jest ona zawężająca i jako taka prowadzi do do pozbawienia strony prawa do informacji publicznej. Kierując się przestawioną argumentacją, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2024 r. w zakresie jak opisany w punkcie I wyroku, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. , w punkcie II wyroku Sąd orzekł o bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 10 czerwca 2024 r. w części opisanej w punkcie I wyroku (punkt II wyroku). Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W ocenie Sądu, z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Organ zareagował na wniosek strony wysyłając odpowiedź zawartą w piśmie z dnia 19 czerwca 2024 r. Fakt jedynie częściowego udzielenia w tym piśmie informacji żądanych przez stronę nie stanowi podstawy do przyjęcia, ze bezczynność organu ma charakter kwalifikowanego naruszenia prawa. O kosztach postępowania (punkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, odpowiadająca wysokości wpisu sądowego jaki uiściła skarżąca inicjując postępowanie sądowe w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło