IV SAB/Wr 1307/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w L. w przedmiocie udostępnienia akt sprawy postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie: Pismem z dnia 10 listopada 2021 r. strona skarżąca wystąpiła min. ze skargą na bezczynność Prokuratora Okręgowego w L. (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia akt sprawy [...] poprzez ich przesłanie w wersji zdigitalizowanej na adres zamieszkania skarżącej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła postępowania Prokuratury Rejonowej w L. dotyczącego rozważenia skierowania do Sądu Rejonowego w G. powództwa o bezskuteczność uznania ojcostwa P. W., w zakresie dotyczącym małoletniej W. W. W odpowiedzi na skargę z dnia 9 grudnia 2021 r. organ w odniesieniu się do skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia akt sprawy wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał, że skarga w tym zakresie stanowi powielenie wniesionej do Prokuratora Okręgowego skargi z dnia 21 października 2021 r. na którą udzielono skarżącej odpowiedzi z dnia 29 listopada 2021 r. wskazując, że wniosek o zapoznanie z aktami sprawy został złożony na piśmie po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie prowadzone przez Zastępcę Prokuratora Okręgowego w L. w sprawie karnej, w innej jednostce prokuratury i do innej sprawy. Podkreślił, że działania prokuratora jako podmiotu nie będącego w strukturze organów administracji publicznej, stosownie do art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Po Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Rolą sądu administracyjnego jest w pierwszym rzędzie uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżąca bowiem przedmiotem skargi uczynił bezczynność wskazanego na wstępie organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony dotyczącego wglądu w akta sprawy [...] prowadzonego postępowania prokuratorskiego. Tymczasem dostęp do akt postępowania przygotowawczego, uregulowany przepisami art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm.) i nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji skargę wniesioną do tutejszego Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad sposobem udostępniania stronom akt w postępowaniach karnych ani nie nadzorują organów prokuratury w zakresie prowadzonych w indywidualnych sprawach postępowań przygotowawczych. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.