IV SAB/Wr 1394/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka- Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za okres zasiłkowy 2021/2022 postanawia: odrzucić skargę. K. M. (dalej jako strona lub skarżąca) pismem z dnia 25 października 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej - 9 listopada 2021 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody D. (dalej jako organ lub Wojewoda) w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi. Organ wskazał, że skarżąca w dniu 28 maja 2021 r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko na okres zasiłkowy 2021/2022. W związku z okolicznością zatrudnienia ojca dziecka na terenie [...] w dniu 9 czerwca 2021 r. wniosek strony został przekazany Wojewodzie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm., dalej jako u.p.p.w.d.), w celu ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ wyjaśnił, że w dniu 22 listopada 2021 r. została wydana informacja nr [...] o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na wymienione we wniosku dziecko na okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Wojewoda podkreślił, że skarga strony wpłynęła do organu po wydaniu ww. informacji, w związku z czym - z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 - powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.). Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekle prowadzone postępowanie natomiast, to postępowanie prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 25 października 2021 r. strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. Z akt sprawy wynika, że skarga została nadana przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu 9 listopada 2021 r. i wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd ten przekazał skargę Wojewodzie w dniu 23 listopada 2021 r. a do organu wpłynęła w dniu 24 listopada 2022 r. (prezentata z datą wpływu do organu, k. 2 akt sądowych). Tymczasem w dniu 22 listopada 2021 r. Wojewoda wydał informację o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego w pełnej kwocie na wymienione we wniosku dziecko za okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Zgodnie z art. 13a pkt 1 i pkt 2 u.p.p.w.d. przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji, a następuje poprzez wydanie informacji o przyznaniu takiego świadczenia na profilu informacyjnym osoby ubiegającej się o świadczenie. Informacja taka ma charakter czynności materialno-technicznej, a jej nieodebranie przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia, nie wstrzymuje - stosownie do art. 13a pkt 3 ustawy - wypłaty tego świadczenia. W konsekwencji wydanie przez organ w dniu 22 listopada 2021 r. informacji o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022, zakończyło postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skarga w omawianej sprawie została natomiast wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu skarżąca zarzuciła przewlekłe prowadzenie postępowania. Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 53 § 4 u.p.p.s.a., w którym ustawodawca dopuścił wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego z zachowaniem terminu do jej wniesienia gdy przed jego upływem sąd niezwłocznie przekaże skargę organowi właściwemu. Wymieniony przepis dotyczy jednak wyłącznie skarg na akty i czynności wnoszonych w terminie trzydziestodniowym od ich wydania i nie ma on zastosowania do skarg na bezczynność i przewlekłość, które można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b u.p.p.s.a.). Ponieważ skarga strony została przekazana przez tut. Sąd organowi w dniu 23 listopada 2021 r., to w konsekwencji przyjąć należało, iż skarga strony została wniesiona po wydaniu przez Wojewodę w dniu 22 listopada 2021 r. informacji o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego w pełnej kwocie na wymienione we wniosku dziecko za okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Kwestia dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in., że "Za podstawę prawną uznania odrzucenia skargi złożonej w okolicznościach przedstawionych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21, należałoby zatem przyjąć art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia". NSA wyjaśnił również, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie". Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zajęte w powyższej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zatem w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 269 § 1 u.p.p.s.a. przewidujący możliwość odstąpienia od stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a.