IV SAB/Wr 154/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. w przedmiocie rozpatrzenia pisma z dnia 30 grudnia 2019 r. dotyczącego odmowy pobierania do pracy postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 20 stycznia 2020 r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Z. S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. w rozpoznaniu pisma z dnia 30 grudnia 2019 r. w którym skarżący domagał się dopuszczenia do wykonywania obowiązków wynikających z nieodpłatnego zatrudnienia w charakterze pracownika gospodarczego w oddziale mieszkalnym. W odpowiedzi na skargę podniesiono, że zakład karny nie odnotował wpływu wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r. Wskazano również, że w zakładzie karnym typu zamkniętego ruch skazanych jest ograniczony, a osadzeni są pobierani z cel mieszkalnych wyłącznie do wykonywania określonych czynności. Stąd też, liczba skazanych pobieranych przez oddziałowych do sprzątania oddziału mieszkalnego jest każdorazowo proporcjonalna do ilości pracy w danym oddziale. Nadmieniono, że skarżący w początkowej fazie zatrudnienia był kilkukrotnie pobierany do prac porządkowych, jednak z upływem czasu odmawiał wychodzenia do pracy. Podniesiono także, że w związku z przetransportowaniem skarżącego w dniu 28 stycznia 2020 r. do Zakładu Karnego w R. został on wycofany z zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. – orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. sprawy obejmujące – co do zasady – decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidulane interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto, sąd administracyjny, na mocy art. 3 § 2 pkt 9 u.p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach obejmujących inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz podjęte w ramach szeroko rozumianego postępowania administracyjnego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, zarzucanej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu wywiedzionej w sprawie skargi należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść pisma, jak i status skarżącego, który odbywa karę pozbawienia wolności, wskazują, że skarga stanowi wyraz jego niezadowolenia z działalności administracji zakładu karnego, w tym zwłaszcza z obiegu korespondencji oraz terminów i sposobów jej załatwiania. Powołane przez skarżącego okoliczności winny być jednakże skierowane do właściwych w tym zakresie organów, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 676 ze zm.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Poza tym zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. W związku z powołanymi okolicznościami, wniesioną w sprawie skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., albowiem jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie sprawują bowiem kontroli nad sposobem załatwiania skarg i wniosków wnoszonych do administracji zakładów karnych i aresztów śledczych. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.