IV SAB/Wr 157/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 31 lipca 2020 r.; II. stwierdza, że Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o którym mowa w pkt. I wyroku i bezczynność ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. P. zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. o udostępnienie informacji publicznej wnioskiem z dnia 31 lipca 2020 r., skierowanym na skrzynkę ePUAP szkoły oraz o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. Czy szkoła zapewnia uczniom powszechny i darmowy dostęp do sieci Wi-Fi? 2. W jaki sposób szkoła zapewniła dostęp do Wi-Fi uczniom? Kto sfinansował dostęp? Ile to kosztowało? 3. Czy w szkole odnotowano negatywne skutki zdrowotne wśród uczniów w wyniku użytkowania sieci Wi-Fi? 4. Czy Dyrekcja szkoły jest w posiadaniu wiedzy o wykazanej szkodliwości i negatywnym wpływie na zdrowie sieci Wi-Fi? 5. Czy szkole kiedykolwiek zaproponowano montaż nadajnika antenowego na terenie placówki? Jeśli tak, to proszę o podanie kto proponował (instytucja/firma/organizacja) i kiedy? 6. W jaki sposób szkoła wykorzystuje środki finansowe w celu ochrony zdrowia uczniów? Czy istnieją dokumenty na ten temat? Jeśli tak, to jakiego okresu one dotyczą? 7. Czy szkoła wspiera lub promuje szczepienia przeciwko HPV? 8. Kiedy przeprowadzono fluoryzację w placówce i jak często się ją przeprowadza? 9. Czy przeprowadzono w szkole kontrole sanitarne? Co wykazały? 10. Czy szkoła zapewnia posiłki dla dzieci? Czy żywność nie jest modyfikowana genetycznie? 11. Czy odnotowano przypadki zakażeń koronawirusem w szkole? W skardze, nadesłanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 24 stycznia 2021 r. (doręczonej przez WSA organowi zobowiązanemu w dniu 8 marca 2021 r.), na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w terminie 7 dni, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że do dnia złożenia skargi, mimo upływu ustawowego terminu, nie została udostępniona żądana informacja publiczna ani też nie została wydana decyzja odmowna. Skarżący podał, że nauczyciel jest uznawany za osobę pełniącą funkcję publiczną. Zatem obowiązkiem dyrektora szkoły jest udzielanie informacji związanych z pracą nauczycieli. Szkoła publiczna jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych i do utworzenia własnej strony BIP. Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego pismem z dnia 12 marca 2021 r., przekazanym na skrzynkę ePUAP wnioskodawcy w dniu 15 marca 2021 r., udzielił następującej informacji publicznej: 1. Szkoła nie zapewnia uczniom powszechnego i darmowego dostępu do sieci Wi-Fi. 2. Szkoła nie zapewnia uczniom powszechnego i darmowego dostępu do sieci Wi-Fi. 3. Szkoła nie zapewnia uczniom powszechnego i darmowego dostępu do sieci Wi-Fi. Informacja o stanie zdrowia uczniów nie jest informacją publiczną. 4. Informacja o wiedzy Dyrekcji w kwestii szkodliwości bądź braku szkodliwości sieci Wi-Fi nie jest informacją publiczną. 5. Szkoła nie prowadziła jakiegokolwiek postępowania (przetargowego lub innego) w przedmiocie montażu nadajnika antenowego na terenie placówki i nie dysponuje takim nadajnikiem. Informacja o ofertach złożonych poza tym trybem, a nie wybranych nie stanowi informacji publicznej. 6. Miejscem sprawowania profilaktycznej lekarskiej opieki zdrowotnej nad uczniami oraz opieki stomatologicznej, o których mowa w ustawie z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami są gabinety zlokalizowane poza szkołą. Wypełniając zadania, o których mowa w art. 11 ustawy Dyrektor szkoły w celu zapewnienia warunków organizacyjnych opieki zdrowotnej nad uczniami współpracuje z: 1) podmiotami sprawującymi opiekę zdrowotną nad uczniami, 2)pielęgniarką szkolną, której zapewnia dostęp do gabinetu, 3)rodzicami, w przypadku wystąpienia problemów zdrowotnych lub higienicznych, w oparciu o procedury organizacyjne postępowania. 7. Szkoła nie wydatkowała środków publicznych na wsparcie lub promocję szczepienia przeciwko HPV. W ramach ogólnej profilaktyki w roku szkolnym 2017/2018 przeprowadzono pogadanki na temat proponowanych szczepień przeciwko HPV. 8. Ostatnia fluoryzacja miała miejsce w lutym 2020 r. W okresach, w których nie występują zagrożenia epidemiologiczne fluoryzacja przeprowadzana jest co 6 tygodni. 9. W szkole były prowadzone kontrolne sanitarne. W załączeniu kopie protokołów z dwóch ostatnich kontroli. 10. Szkoła zapewnia dzieciom posiłki. Posiłki spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Informacja o składzie posiłków nie jest informacją publiczną. 11. Informacja o stanie zdrowia uczniów lub pracowników szkoły nie jest informacją publiczną. W odpowiedzi na skargę z dnia 19 marca 2021 r. Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji lub ewentualnie o oddalenie skargi w związku z udostępnieniem skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej przy piśmie z dnia 12 marca 2021 r. Organ wskazał, że skarżący nie wykazał, z jakich względów bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że zapytanie wpłynęło w dniu 31 lipca 2020 r. na skrzynkę ePUAP, tj. w okresie urlopowym. Po powrocie z urlopu z uwagi na konfigurację skrzynki ePUAP, zapytanie nie zostało od razu odczytane. Brak odpowiedzi wynikał przede wszystkim z kwestii technicznych oraz incydentalności tego rodzaju zapytań, w tym po raz pierwszy przez ePUAP. Gdyby zapytanie zostało przesłane na adres szkoły lub na skrzynkę elektroniczną, które to dane podane są na stronie bip szkoły, to skarżący otrzymałby odpowiedź dużo szybciej. Poza tym informacje tego rodzaju dostępne są w szkole oraz na stronie internetowej szkoły, np. informacje o profilaktyce medycznej (pytania 6 – 8), informacje o covid-19 (pytanie 11), organizowanie zamówień posiłków dla dzieci (pytanie 10). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W niniejszej sprawie żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną (poza informacją o stanie zdrowia uczniów i pracowników szkoły, informacją o stanie wiedzy Dyrekcji szkoły na temat szkodliwości Wi-Fi, informacją o niewybranych ofertach złożonych poza trybem zamówień publicznych), a Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt pkt 4 u.d.i.p). W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA w dniu 24 stycznia 2021 r. i doręczeniu skargi organowi w dniu 8 marca 2021 r., organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego pismem z dnia 12 marca 2021 r., a w załączeniu do tego pisma przekazał wnioskodawcy kopie protokołów z dwóch ostatnich kontroli sanitarnych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do rozpoznania wniosku skarżącego, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 31 lipca 2020 r., złożonego za pośrednictwem platformy ePUAP, organ udzielił informacji publicznej pismem z dnia 12 marca 2021 r. dopiero w dniu 15 marca 2021 r., a więc po wniesieniu skargi do WSA i po upływie 7,5 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Łączne opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej wyniosło 7 miesięcy (wniosek wpłynął do organu w dniu 31 lipca 2020 r., 14 – dniowy termin do załatwienia sprawy minął w dniu 14 sierpnia 2020 r). Organ nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Przez okres ponad 7 miesięcy organ nie udzielił stronie żadnych dalszych informacji odnośnie terminu załatwienia wniosku. Informacja publiczna została udzielona dopiero po wniesieniu skargi do WSA. Należy również zauważyć, że usprawiedliwienia nie stanowi okres urlopowy w sierpniu 2020 r., ponieważ odpowiedź na wniosek została udzielona dopiero po 7,5 miesiącach od wpływu wniosku. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Sąd może ponadto orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sąd nie wymierzył organowi grzywny, mając na uwadze, że informacja publiczna została udzielona niezwłocznie po otrzymaniu przez organ skargi do WSA. Ponadto organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej było sporadyczne korzystanie przez szkołę ze skrzynki ePUAP, a nie zła wola organu. O należnych skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).