IV SAB/Wr 158/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty Powiatu L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność w sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej; IV. zasądza od Starosty Powiatu L. na rzecz skarżącego kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania. K.K. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zwrócił się do Starosty L. z wnioskiem z dnia 18 czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wniosków o dostęp do informacji publicznej skierowanych do tego organu w okresie 2010-2015 oraz w 2016 r. – do chwili udzielania odpowiedzi na niniejszy wniosek. Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie wnioskowanych informacji pocztą elektroniczną. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta L. w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. poinformował wnioskodawcę, że w 2010 r. wpłynęło 0 wniosków, w 2011 r. – 6 wniosków, w 2012 r.- 4 wnioski, w 2013 r. – 5 wniosków, w 2014 r. – 29 wniosków, w 2015 r. – 36 wniosków, w 2016 r. (do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek) – 8 wniosków. Jednocześnie organ przeprosił za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na złożony wniosek wskazując, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, iż aplikacja antywirusowa automatycznie zakwalifikowała nadesłaną wiadomość jako spam. Po interwencji skarżącego pracownik urzędu zweryfikował zawartość folderu spamu i odzyskał nadesłany e-mail. Odpowiedź na zawarty w nim wniosek została udzielona niezwłocznie po odtworzeniu tej wiadomości. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł w dniu 18 sierpnia 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Starosty L. , domagając się jednocześnie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskał odpowiedzi na złożony wniosek , a nie ulega wątpliwości , że Starosta Legnicki jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś wnioskowana informacja ma właśnie taki charakter. Wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego wskazanej w skardze sumy pieniężnej uzasadnił krótkim okresem bezczynności i brakiem jakiejkolwiek reakcji na wniosek skarżącego. W odpowiedzi na skargę Starosta L. wniósł o oddalenie skargi, zaprzeczając jakoby w poczcie internetowej urzędu znalazł się wniosek skarżącego z dnia 18 czerwca 2016 r. Dodał, że z uwagi na powtarzalność wniosku (rozesłanie go do kilkudziesięciu adresatów) system antywirusowy zainstalowany w urzędzie potraktował go jako spam. Organ wskazał, że natychmiast po otrzymaniu skargi odzyskał ze spamów przedmiotowy wniosek i odpowiedział na niego, co nie daje podstaw do orzekania o karze finansowej. Zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. Sąd wezwał skarżącego do oświadczenia się w terminie 7 dni, czy podtrzymuje żądanie skargi wobec uzyskania pismem organu z dnia 22 sierpnia 2016 r. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 16 września 2016 r. oświadczył, że cofa skargę w zakresie wniosku o nakazanie organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, jak również cofa skargę w części dotyczącej wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jednocześnie skarżący podtrzymał wniosek w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Skarżący podtrzymał też wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący wywodził, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego, albowiem została udostępniona w następstwie złożenia skargi. W ocenie skarżącego, strona nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemów informatycznych organu. W tym zakresie skarżący odwołał się do stanowiska w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie konsekwencji uznania napływającej do organu korespondencji jako "spam", podając m.in. jako przykład postanowienie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718),(dalej: p.p.s.a.) obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej , którego tryb udzielania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowane jest stanowisko , wedle którego informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. W analizowanej sprawie nie ma sporu między stronami co do tego, że wniosek skarżącego z dnia 18 czerwca 2016 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem Starosta L. jest organem władzy publicznej ( samorządowej osoby prawnej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej , zaś wnioskowana informacja ma walor informacji publicznej, gdyż dotyczy działalności powiatu, a mianowicie zasad jego funkcjonowania w aspekcie ilości i stanu wpływających do organu określonego rodzaju spraw (art. 6 ust.1 pkt 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej). Przepis art. 13 tej powołanej wyżej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 18 czerwca 2016 r., zaś rozpoznanie tego wniosku nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2016 r. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi, to jest 14 sierpnia 2016 r. organ pozostawał bezczynny. Stosownie do przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1). W kontrolowanej sprawie Sąd w dacie wyrokowania nie miał podstaw do nałożenia takiego zobowiązania, albowiem wniosek został zrealizowany, czemu skarżący nie zaprzeczał. W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć. Jednakże mając na uwadze przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku. W ocenie Sądu bezczynność niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskowane informacje zostały przekazane stronie pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r., a zatem bezczynność zatem w zakresie udzielenia żądanych danych wynosiła około 2 miesiące. Z powyższego wynika, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miało charakteru opóźnienia znacznego i tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, co stanowiło podstawę do wydania orzeczenia o treści jak w pkt. II wyroku. Z kolei orzeczenie zawarte w pkt. III wyroku wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. , albowiem skarżący cofnął wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Oświadczenie pełnomocnika skarżącego w tym zakresie – w świetle ujawnionych okoliczności sprawy – nie nasuwa żadnych wątpliwości ani zastrzeżeń . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego tę stronę, ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) w wysokości 480 zł – łącznie 580 zł.