IV SAB/Wr 16/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędzia NSA - Henryk Ożóg, , po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. A. Z. Z. w W. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania sprawy. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu O. A.Z. Z. w W. reprezentowany przez jego Prezesa J. B. jest bezczynność organu – Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie D. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 27 stycznia 2012 r. Na rozprawie przed sądem administracyjnym w dniu 13 czerwca 2012 r. skarżący zgłosił wniosek o wyłączenie sędziego Tadeusza Kuczyńskiego ze składu orzekającego od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu tego wniosku jako przyczynę uzasadniającą wyłączenie sędziego skarżący wskazał na nierówne jego traktowanie w porównaniu z identyczną co do przedmiotu sprawą w której wyżej wymieniony sędzia orzekał, uczestnicząc w wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 20/11. Skarżący podniósł, że sędzia we wskazanej ze skargi na bezczynność organu przyjął metodologię pracy, polegającą na ustaleniu czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy podmiot jest w posiadaniu informacji publicznej. Zdaniem skarżącego w taki metodologiczny sposób postępował Sędzia w wymienionej sprawie. Skarżący oświadczył, że złoży pismo, w którym szczegółowo uzasadni wniosek o wyłączenie sędziego Tadeusza Kuczyńskiego. Sąd postanowił zakreślić – 7 dniowy termin złożenia pisma uzasadniającego wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziego Tadeusza Kuczyńskiego. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia złożył pisemne oświadczenie, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją między nimi, a stroną tego postępowania okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie oraz nie występują w sprawie żadne okoliczności wymienione w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej: p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, że tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż wskazanych przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., stosownie do art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek, strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W przepisie art. 19 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że chodzi o "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego". Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania. Z wykładni tego przepisu dokonywanej w judykaturze i piśmiennictwie wynika, że o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Jako przykłady wskazuje się przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną relacje uwarunkowane więzią typu ekonomicznego, jak również ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron kosztem drugiej. Stosunek osobisty jest zasadny stosunkiem emocjonalnym lub też z natury gospodarczej (postanowienie SA w Łodzi z 5 lutego 1992 r. IA/Co 2/92, OSA 1993, nr 9, poz. 67 oraz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, wydanie 2, Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 173). Natomiast ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (postanowienie SN z 28 sierpnia 1996r. I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, poz. 59 oraz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, wydanie 2, Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 173). Według art. 20 p.p.s.a. strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny włączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Z treści oświadczenia sędziego Tadeusza Kuczyńskiego nie wynika, aby pomiędzy wymienionym sędzią a skarżącym zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. W tym miejscu należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r. I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). W niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które uzasadniałyby zarzut bezstronności sędziego cechującej go w postępowaniu rozpoznawczym. Bezstronność taka bowiem jest wolna od emocji relacją między sądem/sędzią a stroną postępowania. Z tego zatem wynika wniosek, że określony sposób prowadzenia postępowania przez sędziego i wolny od tego rodzaju emocji nie może być uważane za naruszenie zasady bezstronności. W szczególności więc to w jaki sposób sąd/sędzia ustala okoliczności faktyczne i prawne sprawy niezbędne do skontrolowania legalności zaskarżonej czynności prawnej. Do takiego rozumienia wniosku skarżącego zwłaszcza jego uzasadnienia uprawnia Sąd stwierdzenie, że "ze względu na okoliczność nierównego traktowania skarżącego w porównaniu z identyczną co do przedmiotu sprawą, w której wyżej wymieniony Sędzia orzekł uczestnicząc w wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. IV SAB/Wr 20/11. Dotyczy to metodologii orzeczniczej pracy sędziego, która w sprawach na bezczynność udostępnienia informacji publicznej polega na ustaleniu, czy żądana informacja jest informacją publiczną, czy podmiot jest w posiadaniu informacji publicznej. Jest to powszechny sposób postępowania. W taki metodologiczny sposób postępował Pan Sędzia w wyżej wymienionej sprawie". Z powyższych przyczyn na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.