IV SAB/Wr 171/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na bezczynność Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studentów [...] Wyższej Szkoły [...] we W. w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na bezczynność. Tego samego dnia skarżący złożył osobiście w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odrębny piśmie dołączonym do tego formularza podał, że wnosi też o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi na bezczynność. W jego uzasadnieniu formularza i powyższego pisma podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, utrzymuje się ze stypendium w wysokości [..] zł, posiada zadłużenie komornicze. Podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do których uiszczenia strona obowiązana jest przed jego złożeniem. Zwolnienie od kosztów nie ma bowiem mocy wstecznej (post. NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 9/12, LEX nr 1107925 ). Natomiast w myśl art. 164 ustawy postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji. W tej sytuacji złożony przez skarżącego - tego samego dnia, w którym wydano postanowienie o odrzuceniu jego skargi - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje swoim zakresem koszty sądowe, które zobowiązany byłby uiścić skarżący od momentu wydania postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek ten nie obejmuje zatem zwolnienia od wpisu od skargi. Ponadto stosownie do art. 222 ustawy nie żąda się opłat od pisma (w tym od skargi), jeśli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie skoro skarga skarżącego została odrzucona. Mając zatem na uwadze wysokość świadczenia skarżącego z tytułu stypendium i egzekucję komorniczą oraz brak majątku przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.