IV SAB/Wr 176/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L.P., A.P., J.S., R. D. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy P. w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2018 r. kilkunastu mieszkańców wsi S. zwróciło się do Wójta Gminy P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci ostatecznego orzeczenia Okręgowej Komisji do spraw Szkód Górniczych we W. z 1974 r., a w przypadku nieposiadania tego orzeczenia o wskazanie podmiotu przechowującego to orzeczenie. Według mieszkańców powyższe orzeczenie powinno być w posiadaniu Urzędu Gminy P., ponieważ na podstawie tego orzeczenia dokonano zapisu w decyzji wydanej przez Zarząd Gminy dnia 25 października 2002 r. nr [...] – zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków przez Gminne Przedsiębiorstwo Komunalne w P., że dla mieszkańców S. dostarczanie wody następuje w ramach szkód górniczych. W dniu 10 września 2018 r. mieszkańcy wsi [...], [...], [...] i [...] złożyli za pośrednictwem Wójta Gminy P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu, wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, o stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazali, że do dnia złożenia skargi nie dostali odpowiedzi na powyższy wniosek. Organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej. Pismem z dnia 13 września 2018 r. (doręczonym A. P. w dniu 17 września 2018 r.) Wójt Gminy P. poinformował wnioskodawców, że Urząd Gminy P. nie posiada w swoich zasobach dokumentu określonego we wniosku jako "ostateczne orzeczenie Okręgowej Komisji do spraw Szkód Górniczych we W. z 1974 r.", co dokładnie sprawdzono w aktach archiwalnych. Natomiast decyzje o wystąpieniu szkody górniczej, formie jej naprawienia oraz terminie obowiązywania wydane były w postaci Zarządzeń Tymczasowych na indywidualne wnioski mieszkańców wsi. Organem wydającym była Okręgowa Komisja do spraw Szkód Górniczych przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Nadzorczej we W. Dokładnie wyjaśniano tę kwestię na spotkaniach z mieszkańcami wsi, na sesjach Rady Gminy oraz w pismach kierowanych do mieszkańców, m. in. w piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r. Ponadto organ wskazał, że jeżeli takie orzeczenie było kiedykolwiek wydane, to może być dostępne w Okręgowym Urzędzie Górniczym we W., przy ul. [...] w [...] S. A. w L. przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wyjaśnił, że odpowiedzi na wniosek udzielono pismem z dnia 13 września 2018 r. W celu rozeznania sprawy zalecono dokładne przejrzenie archiwum gminnego. Z uwagi na długotrwałą chorobę archiwistki czynność ta była wydłużona. Pracownik nie posiadał doświadczenia w tym zakresie, a ponadto obarczony był licznymi obowiązkami wynikającymi z podstawowego zakresu czynności. Nie napotkano przedmiotowego dokumentu ani wzmianki o nim. Informacja o decyzji w kwestii szkód górniczych dotyczących mieszkańców wsi była przekazywana wielokrotnie w sposób bezpośredni bądź pośredni na spotkaniach z mieszkańcami, sesjach Rady Gminy, w odpowiedziach na pisma. Przy piśmie z dnia 15 października 2018 r. L. S. i R. D. przesłali oświadczenia, że pisma z dnia 30 kwietnia 2014 r. nie otrzymali od Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej u.p.p.s.a., przy jednoczesnym jednakże rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 u.p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie było sporne w niniejszej sprawie, że żądana przez skarżących informacja stanowiła informację publiczną. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy organ nadal pozostaje w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi w dniu 10 września 2018 r. za pośrednictwem organu, organ pismem z dnia 13 września 2018 r. poinformował skarżących o braku żądanego orzeczenia w archiwum gminnym i jednocześnie wskazał miejsca ewentualnego przechowywania tego orzeczenia (jeżeli orzeczenie to było kiedykolwiek wydane). Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia skarżącym informacji publicznej, o którą zawnioskowali, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a u.p.p.s.a. Biorąc zatem pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 3 sierpnia 2018 r. organ udzielił informacji pismem z dnia 13 września 2018 r., a więc bezzwłocznie po wniesieniu skargi do WSA, stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie wynikała z lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, opóźnienie w udzieleniu informacji spowodowane było chorobą pracownika, zajmującego się archiwum gminnym. Opóźnienie było też niewielkie i wynosiło 21 dni kalendarzowych (wniosek wpłynął do organu w dniu 9 sierpnia 2018 r., termin udzielenia odpowiedzi minął w dniu 23 sierpnia 2018 r., odpowiedź została udzielona w dniu 13 września 2018 r.). Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. W ocenie Sądu, z powyższych względów nieuzasadnione było wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 u.p.p.s.a., w związku z czym skarga w tym zakresie została oddalona (pkt III wyroku). Należy też wyjaśnić, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy nie było badanie kwestii otrzymania przez dwóch skarżących pisma organu z dnia 30 kwietnia 2014 r. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się natomiast pisma organu skierowane do skarżących z dnia 30 kwietnia 2015 r. O należnych skarżącym kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a., w pkt IV sentencji wyroku.