IV SAB/Wr 18/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o udzielenie pomocy socjalnej postanawia: odrzucić skargę. J. B. wszczął postępowanie w sprawie pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podał, że w dniu 1 listopada 2017 r. złożył do MOPS pismo z prośbą o pomoc i do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie wydano decyzji. W dniu 1 grudnia 2017 r. złożył do MOPS pismo prosząc w nim o pomoc i do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie przysłano do skarżącego pisma kiedy będzie u niego pracownik socjalny celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. "Nic tych sprawach MOPS nie robi to celowa urzędnicza opieszałość. Proszę mi odpisać ile czasu miało SKO na udzielenie odpowiedzi na moją skargę na niesłuszną Decyzję MOPS obowiązek odpowiedzi organów na zapytania obywateli wynika natomiast bezpośrednio z art. 9 k.p.a." Zwrócił się o udzielenie pisemnej odpowiedzi, czy SKO we W. postąpiło zgodnie z przepisami kpa wydając nie słuszną decyzję w dniu [...] listopada 2017 r. i wysyłając ją tak późno bo dopiero 14 grudnia 2017 r. W dalszej części pisma skarżący przedstawił swoje stanowisko odnośnie obowiązku organu udzielenia odpowiedzi na zapytania obywateli. Stwierdził, że pisma obywateli winny być, zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a., rozpoznawane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a o każdym opóźnieniu w załatwieniu sprawy organ winien zawiadamiać strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy "Czego SKO nie uczyniło. Nie będzie to posiedzenia WSA we Wrocławiu nie jawne, bo złożę skargę na WSA we Wrocławiu o ile ponownie wyda Postanowienie na posiedzeniu nie jawnym. Domagam się jawnej rozprawy w tym kierunku. Czekam na pisemną odpowiedź z WSA zgodnie z prawem kpa. Już nigdy WSA we Wrocławiu nie będzie prowadzić żadnej mojej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Ja chcę uczestniczyć w każdej sprawie. To gwarantuje mi Konstytucja RP." Skarżący stwierdził także: "Proszę aby odbyła się rozprawa jawna na sali Sądu przy moim udziale oraz mego adwokata." Sąd doręczoną mu skargę (zamiast do organu) zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. przekazał Dyrektorowi MOPS we W., o czym powiadomił skarżącego. Nastąpiło to pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej powyższą skargę przekazał tutejszemu Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 28 stycznia 2018 r. Do skargi zostało dołączone pismo skarżącego z dnia 16 stycznia 2018 r. (które wpłynęło do MOPS 18 stycznia 2018 r.) określone jako skarga. W piśmie tym skarżący stwierdził: "Składam skargę na opieszałość MOPS za to, że w dniu 4.11.2017 r. do dnia dzisiejszego MOPS W. nie wydał Decyzji odnośnie mego pisma do MOPS w którym prosiłem M.O.P.S. o pomoc socjalną na zakup żywności i inne rzeczy." W dalszej części pisma skarżący stwierdził, że organ musi wydać decyzję w terminie 2 miesięcy od dnia powiadomienia, że obywatel zwraca się o pomoc socjalną. Organ nie wydał takiej decyzji i ciągle przedłuża postępowanie administracyjne, czym działa na szkodę skarżącego i łamie przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Uzasadniając ten wniosek wyjaśnił, że skarżący nie zwracał się do MOPS w dniu 1 listopada 2017 r. z jakimkolwiek podaniem o pomoc. Składał natomiast wnioski w dniach 30 października i 3 listopada 2017 r. – dotyczyły one przyznania zasiłku celowego. Podania te zostały włączone do jednego postępowania administracyjnego wszczęte pierwszym wnioskiem o pomoc złożonym w dniu 30 października 2017 r. o czym skarżący został poinformowany. Postępowanie to zakończyło się [...] stycznia 2018 r. w wyniku wydanej z upoważnienia Prezydenta decyzji Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Decyzja ta została wysłana do skarżącego, brak jest jednak zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Organ podkreślił, że zawiadomił stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie i wyznaczeniu nowego terminu do dnia 31 stycznia 2018 r. Wyjaśnił, że akta administracyjne sprawy zostały przesłane przez MOPS do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w trybie art. 37 k.p.a. w związku z wniesieniem przez skarżącego w dniu 16 stycznia 2018 r. ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący nie wyczerpał przysługujących jemu w administracyjnym toku instancji środków zaskarżenia. Samo bowiem wniesienie przez skarżącego ponaglenia do organu wyższej instancji nie można uznać za spełnienie warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Zostanie on dopełniony dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka przez ten organ. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, że złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co skutkować będzie jej odrzuceniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga J. B. z dnia 15 grudnia 2017 r. w przedmiocie bezczynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w rozpoznaniu wniosku zainteresowanego z dnia 1 listopada 2017 r. i z dnia 1 grudnia 2017 r. W związku z powyższą skargą oraz odpowiedzią na skargę, że do skarżonego organu nie wpłynął w dniu 1 listopada 2017 r. wniosek skarżącego o przyznanie pomocy socjalnej, Sąd zobowiązał organ do nadesłania akt administracyjnych dotyczących wniosków składanych przez skarżącego od miesiąca października 2017 r. Analiza akt administracyjnych daje podstawę do stwierdzenia, że istotnie skarżący w dniu 1 listopada 2017 r. nie skierował do organu wniosku o udzielenie pomocy socjalnej (ani też innego pisma z tej daty). Z akt tych wynika, że skarżący złożył wnioski z dnia 30 października i 3 listopada 2017 r. (a także z dnia 23 listopada 2017 r.). Dotyczyły one potwierdzenia prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej oraz przyznania zasiłku celowego (odrębne pisma, wnioski). Wnioski z wyżej wskazanych dat w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej zostały rozpoznane decyzją MOPS, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...], którą odmówiono potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 30 października 2017 r. na okres 90 dni. Natomiast wnioski skarżącego z wyżej wymienionych dat dotyczące przyznania zasiłków celowych, połączone do jednego postępowania oraz z wnioskami o przyznanie zasiłków celowych z dnia 23 listopada, 1 grudnia, 15 grudnia 2017 r., 3 stycznia 2018 r. zostały rozpoznane decyzją MOPS z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...]. Decyzją tą odmówiono skarżącemu przyznania zasiłków celowych objętych wyżej wymienionymi wnioskami. Z akt administracyjnych wynika także, iż skarżący złożył w dniu 1 grudnia 2017 r. wniosek o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Wniosek ten wraz z połączonym do wspólnego rozpoznania wnioskiem skarżącego z dnia 15 grudnia 2017 r. został rozpoznany decyzją MOPS z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...]. Decyzją tą odmówiono skarżącemu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 grudnia 2017 r. na okres 90 dni. (Sąd nie wskazuje numerów kart akt administracyjnych, na których znajdują się opisane wnioski i decyzje albowiem akta administracyjne nie są ponumerowane.) Z akt administracyjnych wynika zatem, że wnioski skarżącego złożone w okresie 30 października 2017 r., 3 stycznia 2018 r. zostały merytorycznie rozpoznane – decyzjami z dnia [...] i [...] grudnia 2017 r. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, a wnioski z wyżej wskazanego okresu dotyczące przyznania zasiłków celowych zostały rozpoznane jedną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Jak wskazano na wstępie rozważań przedmiotem skargi jest bezczynność w rozpoznaniu wniosków skarżącego z dnia 1 listopada i 1 grudnia 2017 r. Skarga taka musi odpowiadać warunkom formalnym określonym w przepisach. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, skarżący nie jest podmiotem "zwolnionym" na mocy powołanego przepisu od składania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. skarżącemu służył środek zaskarżenia. Przepis ten bowiem w pkt 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Z akt sprawy, a także akt administracyjnych wynika, że jedynym pismem, które można zakwalifikować jako ponaglenie jest pismo strony z dnia 16 stycznia 2018 r. doręczone organowi w dniu 18 stycznia 2018 r., nazwane skargą; zostało ono skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zainteresowany wskazuje w nim na opieszałość w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 listopada 2017 r. Przedmiotem skargi – co należy powtórzyć – są nierozpoznane według skarżącego wnioski z dnia 1 listopada 2017 r. i 1 grudnia 2017 r. Opisane wyżej pismo z dnia 16 stycznia 2018 r. nie dotyczy zatem wniosków objętych skargą czyli z dnia 1 grudnia 2017 r. a także z 1 listopada 2017 r. (nie ma wniosku z tej daty); nie ma też wniosku z tych dat, który nosiłby prezentatę doręczenia z dnia 4 listopada 2017 r. Na marginesie należy rozważyć pismo skarżącego z dnia 16 stycznia 2018 r. zostało złożone po dacie wszczęcia postępowania, zgodnie zaś z powołanym art. 52 § 1 i § 2 ponaglenie musi wyprzedzać skargę na bezczynność. Celem tego przepisu jest bowiem zapobieżenie wniesienia spraw do Sądu, w sytuacji gdy istnieje możliwość rozpatrzenia wniosku przez organ. Należy też podkreślić, że skarżący decyduje o przedmiocie zaskarżenia, a Sąd dokonuje oceny zasadności skargi. Skoro zatem przedmiotem skargi na bezczynność był wniosek z dnia 1 listopada 2017 r. a wniosek taki nie istnieje – rozstrzygnięcie w tej części jest niedopuszczalne. Natomiast skarga w części dotyczącej wniosku z dnia 1 grudnia 2017 r. została wniesiona przedwcześnie, nie zostały bowiem wykorzystane środki zaskarżenia określone w art. 37 § 1 i § 2 kpa (ponaglenie). W takich okolicznościach sprawy skarżący nie mógł w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. wnieść skutecznie skargi. Z tych też względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało skargę odrzucić. Sąd wydał powyższe orzeczenie na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 3 i 120 p.p.s.a.