IV SAB/Wr 185/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-01-23
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a następnie zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie umorzył postępowanie i zasądził koszty, ponieważ nie wykazał w sposób wystarczający, że organ pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi. Sam fakt wydania decyzji po wniesieniu skargi nie jest wystarczający do umorzenia postępowania, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa. W przypadku stwierdzenia bezczynności, sąd powinien ją uwzględnić, a następnie rozważyć umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, co pozwala na zasądzenie kosztów. W przeciwnym razie, gdy organ nie pozostawał w bezczynności, skargę należało oddalić, a o kosztach orzec inaczej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku na nowym formularzu i udokumentowania trudności w uzyskaniu informacji, co skarżący uznał za bezzasadne i złożył zażalenie na bezczynność. Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził zasadność zażalenia i wyznaczył dodatkowy termin. Mimo to organ nadal prowadził postępowanie wyjaśniające, zwracając się do różnych instytucji. Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody. Wojewoda ostatecznie wydał decyzję pozytywną. WSA umorzył postępowanie, stwierdzając brak rażącego naruszenia prawa i zasądzając koszty. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. ze skargi E. G. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej posiadania obywatelstwa polskiego postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odstąpić od orzeczenia o wymierzeniu Wojewodzie D. grzywny; IV. zasądzić od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
E. G. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do D. Urzędu Wojewódzkiego, Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców we W. wniosek z dnia 8 września 2012 r. o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Wniosek do organu wpłynął 19 września 2012 r.
Organ pismem z dnia 28 września 2012 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącego o wypełnienie i złożenie do organu formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego na aktualnie obowiązującym wzorze, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 2012 r. Odnosząc się do sugestii o zwrócenie się do właściwych archiwów i instytucji o pozyskanie wszelkich dokumentów wskazujących na fakt urodzenia, zamieszkania i posiadania przez skarżącego, jego matkę i przez ich wstępnych obywatelstwa polskiego o wskazanie tych archiwów i instytucji oraz o udokumentowanie, że uzyskanie tych informacji napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.
Skarżący uznał powyższe wezwanie za niezasadne o czym powiadomił organ pismem z dnia 6 października 2012 r., ponadto pismem z tej samej daty wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych zażalenie na bezczynność Wojewody D. zarzucając bezpodstawne zobowiązanie strony do składania ponownego wniosku na urzędowym formularzu, podał też, że do wniosku został załączony komplet niezbędnych informacji i dokumentów przewidzianych przez ustawę o Obywatelstwie polskim.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził, zasadność zażalenia wnioskodawcy na bezczynność Wojewody i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 14 grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu między innym stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania Wojewoda dąży do zebrania dowodów pozwalających na wydanie decyzji jednoznacznie rozstrzygającej kwestię posiadania obywatelstwa polskiego przez zainteresowaną osobą. Wskazał też na obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. – zebrania dowodów niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego koniecznego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Podkreślił też, iż ustawa z 2009 r. o obywatelstwie polskim nie stanowi, iż wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego składa się wyłącznie na formularzu określonym w/w rozporządzeniu. Formularz ma na celu ułatwienie wnioskodawcy przygotowania wniosku stosownie do wymagań przepisu art. 56 ustawy.
Według organu nadzoru art. 64 §2 k.p.a. nie ma zastosowania w zakresie żądania organu co do udokumentowania, że uzyskanie danych i informacji zawartych we wniosku napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. W przypadku nieuzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku w rozumieniu art. 56 ust. 2 ustawy organ I instancji powinien rozważyć wydanie decyzji administracyjnej.
Postanowienie to wpłynęło do organu dnia 12 listopada 2012 r. Pismami z dnia 19 listopada 2012 r. organ zwrócił się do: Ambasady RP w I., Wydział konsularny w I. między innymi o udzielenie informacji o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, Urzędu Miejskiego w Ś. w przedmiocie miejsca zamieszkania, miejsca zameldowania, dokumentów dotyczących zmiany obywatelstwa polskiego, Urzędu Stanu Cywilnego w W. o nadesłanie aktu stanu cywilnego oraz do IPN w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. organ zawiadomił skarżącego o podjętych działaniach, jednocześnie wezwał o dostarczenie w terminie 14 dni uwierzytelnionych kserokopii paszportów, aktu małżeństwa wnioskodawcy i aktu małżeństwa matki wnioskodawcy, bądź udokumentowanie, że uzyskanie tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.
Pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego odmówił uzupełnienia wniosku uznając to za bezcelowe w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. organ zawiadomił pełnomocnika skarżącego o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy z uwagi na brak odpowiedzi organów do których zwrócił się rozpoznający sprawę i braku dokumentów, które potwierdziłyby obywatelstwo polskie wnioskującego, do dnia 31 stycznia 2013 r., pismem z dnia 6 lutego 2013 r. – do dnia 8 marca 2013 r.
W dniu 10 grudnia 2012 r. Urząd Stanu Cywilnego w Ś. przekazał odpis zupełny aktu urodzenia wnioskodawcy oraz akt małżeństwa jego rodziców.
W dniu 13 grudnia organ administracji zwrócił się pismem do Archiwum Państwowego we W. z prośbą o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej w zakresie sprawdzenia czy rodzina G. – w tym wnioskodawca – figuruje w aktach byłego Urzędu Repatriacyjnego lub w byłym Wojewódzkim Komitecie Żydów we W. oraz sprawdzenia czy wnioskodawca figuruje w aktach tego Instytutu.
W dniu 7 stycznia nadeszła odpowiedź Żydowskiego Instytutu Historycznego w W.
Dnia 1 marca 2013 r. organ ponaglił IPN o nadesłanie odpowiedzi (faksem).
W dniu 11 marca 2013 r. IPN we W. przekazał do organu posiadane dokumenty, zawierały one akta stanu cywilnego oraz dowody potwierdzające posiadanie obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę.
W dniu 12 marca organ I instancji wydał decyzję potwierdzającą posiadanie przez wnioskodawcę obywatelstwa polskiego.
E. G. reprezentowany przez pełnomocnika złożył w dniu 1 marca
2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku skarżącego o potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Zarzucił Wojewodzie D. rażące naruszenie art. 12 w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz nie wydanie decyzji pomimo zakreślenia w trybie art. 37 k.p.a. przez Ministra Spraw Wewnętrznych dodatkowych terminów na jej wydanie.
Wskazując na art. 149 p.p.s.a. wniósł o zobowiązanie Wojewody D. do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie, a także wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę podał, że w dniu 8 września 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o potwierdzenie obywatelstwa polskiego.
W dniu 28 września organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżący uznając stanowisko za błędne pismem z dnia 8 października 2012 r. złożył zażalenie na bezczynność organu w trybie art. 37 k.p.a.
Pismem z dnia 25 października 2012 r. Wojewoda zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania.
Pismem z dnia 8 listopada 2012 r. MSW uznał za zasadne zażalenie na bezczynność Wojewody D. i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 14 grudnia 2012 r.
Mimo to organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2013 r., następnie do dnia 6 lutego 2013 r. później na dalsze okresy.
Zainteresowany zauważył, że od chwili wszczęcia postępowania Wojewoda dysponował kompletem dokumentów i informacji załączonych przez stronę niezbędnych do wydania merytorycznej decyzji bez dodatkowej potrzeby prowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę organ wezwał o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przywołał wszystkie czynności dokonane w sprawie oraz określił dokumenty nadesłane do sprawy z instytucji do których zwrócił się Wojewoda. Ostatecznie stwierdził, że po nadesłaniu akt stanu cywilnego dotyczących małżonków G. oraz dowodów potwierdzających posiadanie przez matkę wnioskodawcy w momencie wyjazdu z terytorium RP obywatelstwa polskiego organ mógł wydać decyzję potwierdzającą posiadanie obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę. Nastąpiło to decyzją z dnia [...] którą pełnomocnik strony otrzymał 18 marca 2013 r.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący podtrzymał skargę jedynie w zakresie kosztów postępowania; stwierdził, że w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] skarga stała się bezprzedmiotowa.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu sąd stwierdził, że wobec wydania przez Wojewodę D. żądanej decyzji z dnia 12 marca 2013 r. uznać należy, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe a tym samym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzono postępowanie.
Orzeczenie dotyczące kosztów podjęto na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd zauważył w tym miejscu, że w dniu wniesienia skargi na bezczynność organu tj. w dniu 1 marca 2013 r. organ pozostawał bezczynny. Stan bezczynności został usunięty przez organ wydaniem w dniu 12 marca 2013 r. decyzji.
Od powyższego postanowienia Wojewoda D. wniósł skargę kasacyjną; domagał się jego uchylenia, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, ze zm. 1269 ze zm.), art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 §3 p.p.s.a.,
- art. 174 pkt 2, art. 161 § 1 w związku z art. 149 p.p.s.a.; art. 62 § 2 oraz 35 k.p.a.
- art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. – poprzez nie wyjaśnienie przez Sąd w sposób adekwatny do celu jaki wynika z tego przepisu postawy prawnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce bezczynność organu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sam fakt wydania przez organ aktu nie jest wystarczający do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu. Konieczne jest również stwierdzenie, że chodzi o taki akt, co do którego organ pozostawał w bezczynności. Innymi słowy, aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne było stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność. Przedstawił też argumenty mające przemawiać za tym, że nie pozostawał w sprawie w stanie bezczynności.
W związku z powyższym, w ocenie organu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że w momencie wniesienia skargi, organ pozostawał bezczynny. W tym stanie rzeczy Sąd winien skargę oddalić. Natomiast o kosztach postępowania orzec zgodnie z art. 199 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną.
Przywołał treść art. 161 § 1 p.p.s.a., a także uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2008 r. IOPS 6/08, w której przyjęto, że przepis art. 161 § 3 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu –
w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozo stawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że w razie umorzenia postępowania skarżący ma możność ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw - art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Natomiast, w przypadku oddalenia skargi skarżący pozbawiony byłby tej możliwości.
Mając na uwadze powyższą uchwałę, sąd mógł wydać zaskarżone orzeczenie
w sytuacji ustalenia, że w sprawie miała miejsce bezczynność zawiniona przez organ. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w jednym tylko zdaniu przesądził, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny. Takie uzasadnienie swojego stanowiska przez Sąd organ II instancji uznał za sprzeczne z art. 141 § 4 p.p.s.a.. Sąd nie wyjaśnił bowiem, dlaczego przyjął że organ pozostawał w stanie bezczynności. Tym samym za uzasadnione Sąd uznał podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.: art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Podstawę materialnoprawną złożonego wniosku na bezczynność organu stanowi art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1247 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.
Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-2) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty inne niż decyzje lub postanowienia lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) i na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3
§ 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, § 2 tegoż przepisu mówi zaś, że sąd w takim przypadku, o którym mowa w § 1 może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6.
Niewątpliwie sprawa objęta wnioskiem z dnia 6 września 2012 r. jest sprawą podlegającą kognicji sądu administracyjnego, zgodnie bowiem z art. 55 § 1 ustawy
z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161) decyzję
w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego lub jego utraty wydaje na wniosek osoby (...) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (...).
Istotą zatem sprawy jest, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności, czy bezczynność taka miała miejsce w dacie zgłoszenia wniosku, czyli w dniu 1 marca
2012 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym).
Analiza akt pod wskazanym wyżej kątem daje podstawę do uznania, że istnieją podstawy do stwierdzenia, że organ był bezczynny. Bezczynność ma miejsce w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a takich działań nie podjął (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r. SA/Wr 6/83 z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB/ 60/99/OSP 2000 Nr 6, poz. 87).
Termin do podjęcia określonej czynności określa art. 35 i 36 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1271 ze zm.) - dalej k.p.a. W myśl art. 35 k.p.a. organy są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1 i 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż
w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). W każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).
Na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w powołanych przepisach stronie służy zażalenie do organu wyższej instancji, (art. 37 k.p.a.).
Wniesienie zażalenia jest warunkiem niezbędnym do złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Strona wypełnia ten warunek składając zażalenie na bezczynność organu w załatwieniu wniosku skarżącego w przedmiocie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego do Ministra Spraw Wewnętrznych w dniu 6 października 2012 r.
Tym samym należy przede wszystkim ocenić podjęte w sprawie przez obie strony postępowania czynności.
Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 35 k.p.a. załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej winno nastąpić w terminie 2 miesięcy. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie – decyzja zapadła po blisko 5 miesiącach od dnia złożenia wniosku, (wpływ wniosku 19 września 2012 r. decyzja z dnia 12 marca 2013 r.).
Należy ocenić, że niniejsza sprawa miała charakter skomplikowany, nie tyle ze względu na trudności w merytorycznym jej rozstrzygnięciu, ale w zebraniu materiału dowodowego, który dawałby podstawę do rozpatrzenia wniosku.
Niewątpliwie organ wypełnił zobowiązanie wynikające z art. 36 § 1 k.p.a. – powiadamiał stronę o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Jednakże bezczynność organu miała miejsce w kilku okolicznościach. Pierwsza
z nich to moment wezwania strony do uzupełnienia skargi przez złożenie wniosku na formularzu oraz uwierzytelnienie złożonych dokumentów.
W postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 8 listopada 2012 r. stwierdzającym bezczynność organu i określającym termin rozpoznania sprawy do
14 grudnia wskazano, że wezwanie do wypełnienia druku formularza określonego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz. U. z 2012 r. poz. 925), nie jest obowiązkowe. Ponadto stwierdzono,
że zastosowano błędny tryb wzywając stronę o złożenie dokumentów i uprawdopodobnienie, że uzyskanie tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody – art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten bowiem dotyczy braków formalnych wniosku.
Zatem przyjęty w piśmie z dnia 29 września 2012 r. rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie mógł być skuteczny.
Drugi zarzut Sądu dotyczy wystosowania pism do organów, które ewentualnie mogły posiadać dokumenty niezbędne do rozpoznania wniosku.
Organ zwrócił się pismem z dnia 19 listopada 2012 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w Ś., W., a także IPN i Ambasady RP w I.
Według organu w dniu 12 grudnia zwrócił się do Archiwum Państwowego
o dokonanie kwerendy a następnego dnia do Żydowskiego Instytutu Historycznego
w W.
Pisma te (z 12 i 13 grudnia 2012 r.) mogły być wysłane jednocześnie z pismami
z dnia 19 listopada 2012 r.
W sprawie nie doszło do takiej sytuacji, aby dopiero odpowiedź na pismo
z 19 listopada 2012 r. stanowiła podstawę do uzyskania wiadomości zawartych
w pismach z dnia 12 i 13 grudnia 2013 r. (na marginesie należy zauważyć, że w aktach administracyjnych brak jest pism z 12 i 13 grudnia).
Następny zarzut, który Sąd formułuje to spóźnione ponaglenie IPN o udzielenie odpowiedzi. Nastąpiło ono dopiero w dniu 1 marca 2013 r., drogą elektroniczną.
W wyniku takiego działania uzyskano odpowiedź i dokumenty w dniu 11 marca 2013 r., uzyskane dokumenty były podstawą do wydania decyzji.
Powyższe okoliczności dają podstawę do uznania, że w sprawie wystąpiła bezczynność, niewątpliwie z uwagi na okres podejmowanych czynności i zakres zbierania materiału dowodnego, należy uznać, że nie miała ona charakteru bezczynności rażąco naruszającej prawo.
Należy również uznać, mając na względzie powołaną w wyroku WSA z dnia
3 września 2013 r. uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08 oraz wskazany stan faktyczny, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność czyli w dniu 1 marca
2013 r. w sprawie miała miejsce bezczynność.
Została ona przerwana w dniu 12 marca 2013 r. wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek skarżącego z dnia 19 września 2012 r. Brak zatem było podstaw do oddalenia skargi.
Mając na uwadze powołaną na wstępie treść art. 149 § 1 p.p.s.a. i fakt wydania decyzji, Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie miał podstaw do zastosowania powyższego przepisu.
W ocenie Sądu wobec rozpoznania przez organ sprawy postępowanie stało się bezprzedmiotowe a tym samym istniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a.
W związku z powyższym na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty w kwocie 340 zł, na które składa się wpis w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło