IV SAB/Wr 188/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta L. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Gminy L. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. B. (skarżący) złożył w dniu 15 kwietnia 2015 r. do Burmistrza Gminy i Miasta L. na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art 3 pkt. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosek, o: 1) udzielenie dokładnej informacji o podmiocie wyłonionym w przetargu i będącym wykonawcą inwestycji o nazwie: Remont nawierzchni drogowej w Miejscowości G. [...] 2) wydanie kserokopii kompletnej dokumentacji projektowej oraz wszelkiej pozostałej dokumentacji wykonawczej i powykonawczej wraz z protokołami odbioru prac - będącej w posiadaniu tut. organu dotyczącej ww. inwestycji. Skarżący wskazał jako sposób przekazania wnioskowanej dokumentacji w formie elektronicznej na adres e-mail: [...], a jeżeli byłoby to niemożliwe z przyczyn technicznych lub nader utrudnione - pisemnie na adres kancelarii. Skarżący pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta L. zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieudostępnienie informacji publicznej opisanej we wniosku z dnia 15 kwietnia 2015 r. Dalej skarżący wystąpił o zobowiązanie Burmistrza do udostępnienia informacji publicznej o jaką wystąpił we wniosku, stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że wniosek wysłany został w dniu 16 kwietnia 2015 r. i odebrany przez adresata w dniu 20 kwietnia 2015 r. Potwierdzeniem tego jest wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej z datą 20 kwietnia 2015 r. na okoliczność daty wpływu wniosku do organu i bezczynności organu po upływie ustawowego terminu. Zgodnie z art. 13 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Wniosek do organu wpłynął w dniu 20 kwietnia 2015 r., a więc za dzień złożenia wniosku przyjąć należy dzień jego doręczenia Organowi zgodnie z art. 61 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej." W związku z tym informacja publiczna winna być skarżącemu udzielona do dnia 4 maja 2015 r. Tymczasem organ, którego bezczynność jest przedmiotem niniejszej skargi, nie tylko nie udzielił w wskazanym terminie informacji publicznej, ale także do dnia dzisiejszego - mimo nałożonych na niego ustawowych obowiązków, nie poinformował, iż ten termin ewentualnie zostanie przedłużony (art. 13 ust. 2 ustawy), przy założeniu, że z przyczyn skarżącemu nieznanych, nie był w stanie udzielić odpowiedzi w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nie obciążanie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podał, że w dniu 24 czerwca 2015r. wpłynęła skarga S. B. na bezczynność tego organu w sprawie złożonego w dniu 15 kwietnia 2015r wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten został złożony w Urzędzie Miasta i Gminy w dniu 16 kwietnia 2015r. W dniu 30 kwietnia 2015r o godzinie 10:45 w wykonaniu obowiązków wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej organ przygotował odpowiedź na wniosek skarżącego oraz przesłał informację publiczną na adres email pełnomocnika. W sposób wyczerpujący zostały tam wskazane informacje jakich domagał się wnioskodawca. Ponadto zawarte tam zostało pouczenie, iż w przypadku gdyby przekazywane informacje okazały się nie wystarczające, to wnioskodawca może złożyć wniosek doprecyzowujący jego żądania. W wyniku omyłki pisarskiej informacja została wysłana na adres [...] zamiast [...]. Z powyższego wynika, że organ wywiązał się z obowiązku udzielania odpowiedzi na zapytanie w sprawie informacji publicznej w terminie przewidzianym przepisem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz.U. z 2014r. 782 ze zm.). Jedynie w wyniku omyłki pisarskiej skarga ta nie dotarła do wnioskodawca, o czym organ dowiedział się dopiero ze złożonej skargi. Natomiast w dniu 24 czerwca 2015r organ wywiązał się ze swojego obowiązku, korygując swój błąd pisarski. Z ostrożności procesowej, organ wskazuje, że gdyby nawet przyjąć za uzasadnione stanowisko skarżącego, iż organ pozostawał bezczynny to nie powinno budzić wątpliwości, iż stan bezczynności po stronie organu administracyjnego ustał. W piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. skarżący podał, że organ nie wysłał wnioskowane przez niego wiadomości na adres e-mail pełnomocnika, jeśli nie złożyłby skargi, to organ nigdy by się nie zorientował, że nie udzielił skarżącemu informacji publicznej. Z tej racji zdaniem skarżącego w pełni zasadnym jest zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych zgodnie z zawartym w skardze wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprawowana przez sąd administracyjny kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a przywołanego przepisu. Przy skardze na bezczynność organu sąd uwzględnia tę skargę tylko wówczas, gdy uzna, że w sprawie wystąpiła taka bezczynność. Dlatego też, zaistnienie bezczynności oznacza naruszenie prawa i wystąpienie materialnej przesłanki do uwzględnienia skargi w myśl art. 149 p.p.s.a. Natomiast bezzasadność skargi, czyli brak stanu bezczynności, prowadzi do jej oddalenia stosownie do art. 151 p.p.s.a. W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r. 782 ze zm. dalej: ustawa). Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Skarga na bezczynność w przedmiotowej sprawie może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 stawy.). Przepis art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne, albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak wynika z kolei z art. 6 ust 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. Z nadesłanej do Sądu odpowiedzi organu na skargę wynika, że organ w dniu 30 kwietnia 2015r. o godzinie 10:45 przesłał informację publiczną błędnie na adres [...] zamiast [...]. Organ zaistniałą pomyłkę skorygował dopiero w dniu 24 czerwca 2015r po złożeniu przez skarżącego skargi na bezczynność organu. W tym samym dniu o godzinie 12:58 przesłał informacje publiczną na adres e-mail pełnomocnika skarżącego. W treści wiadomości mailowej wskazane zostało również, że informacja ta pierwotnie została wysłana na błędny adres e-mail. Z tej racji stwierdzić należy, że ustalenie w niniejszej sprawie bezczynności organu trwającej od dnia wpływu do organu tj. 20 kwietnia 2015 r. opisanego wcześniej wniosku do przesłania skarżącemu w dniu 24 czerwca 2015 r. informacji oznacza, iż bezczynność organu niewątpliwie istniała w dacie wniesienia do tut. Sądu skargi, tj. 24 czerwca 2015 r. Odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność, a rozpoznaniem żądania skarżącego przez organ, uniemożliwiło Sądowi jej uwzględnienie i zobowiązanie organu do podjęcia czynności polegającej na udzieleniu skarżącemu informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, iż brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Stanowisko takie prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, gdzie w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt l OPS 6/08, Sąd przyjął, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a p.p.s.a., organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przesłanie skarżącemu wnioskowanej informacji drogą elektroniczną na adres e-mail pełnomocnika skarżącego 24 czerwca 2015 r. należy uznać jako zrealizowanie żądania objętego wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2015 r.- a co miało miejsce niewątpliwie przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie - pozwala na stwierdzenie, że w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności. Brak zatem było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a.. W tej zaś sytuacji, skoro niewątpliwie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, stosownie do art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało je umorzyć, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Odnosząc się do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanej przez skarżącego informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że złożony wniosek powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni, to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stąd Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania (pkt 3) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.