IV SAB/Wr 20/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. w przedmiocie udostępnienia akt postanawia: odrzucić skargę. W dniu 31 grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – za pośrednictwem elektronicznej platformy e-PUAP – wpłynęła skarga Z. G. (zwanego dalej stroną lub skarżącym) na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. w przedmiocie udostępnienia akt sprawy dotyczącej śmierci jego ojca – B. G. Zdaniem skarżącego, Instytut Pamięci Narodowej od lat odmawia mu udostępnienia akt odnoszących się do zbrodni dokonanej na osobie jego ojca. W jego ocenie, wskazane akta zostały sfałszowane, aby sprawcy zbrodni i ich następcy prawni nigdy za to nie odpowiedzieli. Dodał również, że przepisy art. 49 i art. 69 Konstytucji gwarantują mu – jako inwalidzie o niskiej rencie, niezdolnemu do samodzielnej egzystencji – możliwość komunikowania się bez wychodzenia z domu lub zapewnienie takiej komunikacji. Stąd też skarżący wniósł m.in. o nakazanie organowi bezzwłoczne doręczenie mu żądanych akt spraw w formie dokumentu elektronicznego. Zarządzeniem przewodniczącego Wydziału IV tutejszego Sądu z dnia 14 lutego 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz przedłożenie dowodu złożenia ponaglenia we właściwym organie w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 20 lutego 2019 r. W odpowiedzi z dnia 27 lutego 2019 r., ponownie udzielonej za pośrednictwem platformy elektronicznej e-PUAP, skarżący przesłał swoje wyjaśnienia wraz z załącznikami, w których wskazał na toczące się z jego udziałem postępowania w sprawach dotyczących zameldowania i zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, postępowania komornicze, a także postępowania karne związane z podpaleniem jego samochodu w nocy z 28 na 29 grudnia 2003 r. W przewidzianym okresie, który upływał z dniem 27 lutego br., skarżący nie podpisał jednak skargi ani nie nadesłał żadnego dokumentu skierowanego do Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie udostępnienia mu akt jakiejkolwiek sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podając, że strona nie występowała do niego z żadnym wnioskiem, skargą bądź podaniem inicjującym postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej jej ojca. Organ wskazał natomiast, że z doniesienia skarżącego było prowadzone przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postępowanie sprawdzające dotyczące zabójstwa jego ojca, które jednak zakończyło się prawomocną odmową wszczęcia śledztwa. Również późniejsze starania strony o podjęcie zakończonego śledztwa nie zostały uwzględnione z racji braku nowych faktów i dowodów, o czym skarżący został poinformowany. Organ dodał przy tym, że nie jest właściwy w sprawach prowadzonych przez prokuratorów Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiego. Skargi zaś na ich czynności władny jest rozpoznać tylko prokurator bezpośrednio przełożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), każde pismo strony powinno zawierać podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W aktualnym stanie prawnym nie jest bowiem dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym oraz pisma przesłanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej takich jak np. faks, e-mail czy platforma usług publicznych e-PUAP (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13 – dostępna w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka możliwość zaistnieje dopiero po wejściu w życie art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 183, ze zm.). Dlatego też skarga przesłana do tutejszego Sądu drogą elektroniczną nie mogła wywołać zamierzonych przez stronę skutków prawnych. Poza tym – stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, takich jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeśli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka zaś sytuacja zachodzi w przypadku pisma procesowego szczególnego rodzaju, jakim jest skarga, gdyż konsekwencją nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 15 lutego 2019 r. przesłano stronie skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, z tym pouczeniem, że ich nieusunięcie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Stosownie do treści art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W myśl art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, przy czym jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W przedmiotowej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 20 lutego 2019 r. Zatem siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie skargi upływał z dniem 27 lutego 2019 r., który wypadał w środę. W zakreślonym terminie skarżący nie podpisał jednak skargi, ani nie przedłożył dowodu wystąpienia z ponagleniem do właściwego organu. Wobec powyższego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym miejscu trzeba również zauważyć, że wniesienie skargi na bezczynność uzasadnione jest wówczas, gdy strona wcześniej zwróciła się do organu administracji publicznej z wnioskiem inicjującym postępowanie administracyjne. Jak wynika zaś z odpowiedzi na skargę, skarżący przed skierowaniem sprawy do sądu administracyjnego nie występował do organu z jakimkolwiek wnioskiem dotyczącym udostępnienia mu akt sprawy administracyjnej dotyczącej jego ojca. Co więcej, sprawa taka nigdy przed tym organem się nie toczyła. Nie można jej zaś utożsamiać z postępowaniem prokuratorskim prowadzonym w sprawie z zawiadomienia skarżącego o podejrzeniu popełnienia zabójstwa na osobie jego ojca. Sprawa ta toczyła się bowiem na podstawie przepisów procedury karnej, w ramach której sąd administracyjny nie ma możliwości dokonywania kontroli czynności podejmowanych przez organy ścigania.