IV SAB/Wr 205/13

|Sygn. akt IV SAB/Wr 205/13 | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 17 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , Sędziowie, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant, Paulina Szpakowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na przewlekłość postępowania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, we W., w przedmiocie rozpatrzenia wniosków w sprawie przyznania zasiłku z pomocy społecznej, , oddala skargę, , Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. Z. R. złożył skargę na przewlekłość Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosków z dnia 2 maja 2013 r., 3 czerwca 2013 r. i 2 lipca 2013 r. o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Podał, że przed wniesieniem skargi wypełnił obowiązek z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy i przewlekłość postępowania w sprawie w.w. wniosków. W motywach uzasadnienia podał m.in., że organ przedłużał postępowanie w sprawie, nie wyjaśniono wszystkich kwestii wynikających z jego wniosków, a decyzje zapadły w dwóch sprawach po ustawowym terminie. Zarzucił organom dowolność w interpretacji prawa, co uniemożliwia mu dalszą finansową pomoc gminy. Opisał nieprawidłowy – jego zdaniem – sposób postępowania organów w jego sprawach oraz powołał się na swoją trudną sytuację majątkową i życiową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. W motywach podano m.in., że postępowanie administracyjne wszczęte z wniosków Z. R. zostało zakończone wydaniem z upoważnienia Prezydenta W. przez Kierownika ZTPS nr 1 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej dziewięciu decyzji administracyjnych: 1. z dnia 5 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku okresowego. 2. z dnia 5 sierpnia 2013 roku - nr [...] – odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. 3. z dnia 5 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. 4. z dnia 22 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku okresowego. 5. z dnia 22 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. 6. z dnia 22 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. 7. z dnia 29 sierpnia 2013 roku - nr [...] – odmowa pomocy w formie zasiłku okresowego. 8. z dnia 29 sierpnia 2013 roku - nr [...] - odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. 9. z dnia 29 sierpnia 2013 roku - nr [...] – odmowa pomocy w formie zasiłku celowego. W dalszej kolejności stwierdzono, że załatwienie w/w spraw nastąpiło bez zbędnej zwłoki w terminie ustalonym w myśl art, 36 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Na gruncie postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a. Natomiast dalsze przepisy wskazują, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ - art. 35 § 2 k.p.a. Natomiast art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że "załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania". Co więcej, jak wynika z § 5 tegoż przepisu do powyższych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Następnie skonstatowano, że postępowanie administracyjne w sprawie z wniosków Z. R. z dnia 2 maja 2013 roku, 3 czerwca 2013 roku i 2 lipca 2013 roku o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej było przedłużane z urzędu z przyczyn nie leżących po stronie organu. O fakcie i przyczynach przedłużenia tego postępowania oraz o nowym terminie załatwienia sprawy Z. R. został prawidłowo poinformowany przez tut. Ośrodek, zawiadomieniami z dnia 3 czerwca 2013 roku, 3 lipca 2013 roku i 1 sierpnia 2013 roku. Stwierdzono, że przyczyną przedłużenia postępowania administracyjnego było uniemożliwianie przez Z. R. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Podnoszony przez Z. R. wobec Ośrodka zarzut bezczynności w przedmiocie załatwienia i wydania decyzji w związku z wnioskami o pomoc jest bezzasadny. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, orzekając w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego artykułu. Z tego unormowania wynika zatem, że bezczynność może odnosić się do tych sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W toku całego postępowania organ pomocowy nie pozostawał w bezczynności, podejmując z urzędu szereg czynności wynikających z przepisów prawa, mających na celu możliwie szybkie załatwienie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dale p.p.s.a.), stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność – lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przedmiotowej sprawie, skarżący wystąpił w dniu 4 listopada 2013 roku ze skargą na przewlekłość organu w postępowaniu dotyczącym wniosków z dnia 2 maja 2013 roku, 3 czerwca 2013 roku i 2 lipca 2013 roku o udzielenie pomocy. Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi wskazać należy, iż przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 k.p.a., to jednak zauważyć należy, iż niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". W ocenie Sądu przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario, nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6/30). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się ponadto, że nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że w trakcie rozpatrywania skargi wniesionej na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłość postępowania sąd administracyjny, będąc stosownie do art. 134 § 1 ppsa, związany granicami sprawy, ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie stan bezczynności lub przewlekłe załatwianie sprawy, zaś nie jest władny zajmować stanowiska w kwestiach merytorycznych. Odnosząc się do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że wniesienie skargi na przewlekłość postępowania organu w związku ze złożeniem przez skarżącego pism z dnia 2 maja, 3 czerwca i 2 lipca 2013 r. zostało poprzedzone, stosownie do treści art. 37 k.p.a. zażaleniem, m.in. z dnia 7 sierpnia 2013 r. złożonym przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które postanowieniem z dnia [...] uznano za nieuzasadnione. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że podnoszony przez Z. R. wobec Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zarzut przewlekłości w przedmiocie załatwienia sprawy i wydania decyzji w związku z wnioskami o pomoc jest bezzasadny. Postępowanie administracyjne w sprawie z wniosków Z. R. z dnia 2 maja 2013 roku, 3 czerwca 2013 roku i 2 lipca 2013 roku o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej było przedłużane z urzędu z przyczyn nie leżących po stronie organu. O fakcie i przyczynach przedłużenia tego postępowania oraz o nowym terminie załatwienia sprawy Z. R. został prawidłowo poinformowany przez tut. Ośrodek, zawiadomieniami z dnia 3 czerwca 2013 roku, 3 lipca 2013 roku i 1 sierpnia 2013 roku. Przyczyną przedłużenia postępowania administracyjnego było uniemożliwianie przez Z. R. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Podkreślić należy, że wskazanymi na wstępie decyzjami, postępowanie administracyjne zostało zakończone w dniach 5 sierpnia 2013 roku, 22 sierpnia 2013 roku i 29 sierpnia 2013 roku. W toku całego postępowania organ pomocowy nie działał przewlekle, podejmując z urzędu szereg czynności wynikających z przepisów prawa, mających na celu możliwie szybkie załatwienie sprawy. Dokumentują to akta administracyjne sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi, skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.