IV SAB/Wr 209/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Prezydenta Miasta Jelenia Góra w przedmiocie umożliwienia płatności gotówką za przejazd komunikacją miejską postanawia: odrzucić skargę. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący A. F. powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił bezczynność Prezydenta Miasta Jelenia Góra (Urzędu Miasta Jelenia Góra) polegającą na: uniemożliwieniu płatności gotówką w automatach do zakupu biletów. Nadto, zarzucił nękanie społeczności lokalnej oraz turystów na tle światopoglądowym ("bezczynność urzędu w kwestii zakończenia nękania na tle światopoglądowym"), niezapewnienie możliwości kupna biletu w automacie na dworcu kolejowym, jak również, wyraził niezadowolenie w wysokości opłaty za jednorazowy bilet za przejazd komunikacją miejską tego miasta (w kwocie 4 zł) podnosząc, że w innych miastach (Szczecinie i Zielonej Górze), wysokość biletu na porównywalnej trasie przejazdu jest niższa. Na tle tych zarzutów skarżący wniósł "o zobowiązanie strony przeciwnej do wykonania w czynności w zakresie umożliwienia płatności gotówką oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że płatność gotówką jest wyborem światopoglądowym a uniemożliwienie zakupu biletów za gotówkę narusza konstytucyjne prawo do wolności. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Jeleniej Góry wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w ramach prowadzonej korespondencji systematycznie były przekazywane odpowiedzi zawierające informacje o miejscach, w których można zakupić bilet za przejazd komunikacją miejską, jak również inne istniejące formy płatności. Biletomaty mobilne umieszczone w autobusach są dodatkowym urządzeniem pozwalającym na zakup biletu już w pojeździe. Jelenia Góra posiada sieć biletomatów stacjonarnych, punkt sprzedaży biletów w Centrum Obsługi Klienta, jak również korzysta z kanału dystrybucji sprzedaży biletów za pośrednictwem punktów prasowych, w tym zlokalizowany w holu Dworca Kolejowego PKP. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Stosownie do art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. 10) w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z cytowanych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd po przeanalizowaniu treści oraz zarzutów skargi uznał, że kwestie stanowiące przedmiot skargi nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi. Jak wynika z treści skargi, skarżący powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zarzucił bezczynność Prezydentowi Miasta Jeleniej Góry polegającą na: uniemożliwieniu płatności gotówką w automatach do zakupu biletów. Nadto, zarzucił nękanie społeczności lokalnej raz turystów na tle światopoglądowym ("bezczynność urzędu w kwestii zakończenia nękania na tle światopoglądowym"), niezapewnienie możliwości kupna biletu w automacie na dworcu kolejowym, jak również, wyraził niezadowolenie w wysokości opłaty za jednorazowy bilet za przejazd komunikacją miejską tego miasta (w kwocie 4 zł) podnosząc, że w innych miastach, wysokość biletu na porównywalnej trasie przejazdu jest niższa. Na tle tych zarzutów skarżący wniósł "o zobowiązanie strony przeciwnej do wykonania w czynności w zakresie umożliwienia płatności gotówką oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych". Jak wynika z treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie, o którym mowa w powołanym przepisie, sąd zobowiązany jest orzec w przypadku stwierdzenia bezczynności (przewlekłości), co z kolei uwarunkowane jest stwierdzeniem, że organ nie wydał aktu lub nie dokonał czynności w zakresie w jakim obowiązują go tego przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący nie podał podstawy prawnej z której wywodzi obowiązek organu do zapewnienia możliwości płatności za bilet w automacie gotówką. Takiej podstawy Sąd nie znalazł również z urzędu. Podobnie jak w przypadku zarzutu strony, że na dworcu kolejowym w Jeleniej Górze skarżący nie miał możliwości kupna biletu w automacie biletowym. Również podnoszona w skardze kwestia nękania społeczności lokalnej oraz turystów na tle światopoglądowym nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego. Strona, niezadowolona z działań czy też zaniechań Urzędu może natomiast wnieść do tego Urzędu skargę w trybie art. 227 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: Dz.U. z 2023 r, poz. 775, dalej: k.p.a.). W myśl art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postepowania należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należy się stronie w razie uwzględnienia skargi na bezczynność. W sprawie Sąd nie orzekał merytorycznie o bezczynności oraz nie uwzględnił skargi. Przepis art. 200 p.p.s.a. nie miał tu zatem zastosowania. Na marginesie należy dodać, że skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi (nie poniósł z tego tytułu kosztu), albowiem w myśl art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.