IV SAB/Wr 21/08

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu B. K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrot niezbędnych wydatków w sprawie ze skargi W. M. na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie postanawia: I. zasądzić od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu kwotę 240 zł powiększoną o stawkę podatku VAT w wysokości 52,80 zł, czyli łącznie 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących udział w postępowaniu przed sądem I instancji ; II. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 26,40, czyli ogółem 146,40 zł; III. odmówić zwrotu wydatku w kwocie 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Pismem z dnia [...] r, skierowanym bezpośrednio do Sądu skarżący wniósł skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 października 2008 r. umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacja we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adw. B. K. Z kolei pismem z dnia [...] r. pełnomocnik z urzędu poinformował Sąd o udzieleniu przez skarżącego dnia [...] r. pełnomocnictwa do prowadzenia niniejszej sprawy. Wraz z pełnomocnictwem złożył dowód uiszczenia opłaty skarbowej od tego dokumentu w wysokości 17 zł oraz pełnomocnictwo substytucyjne z dnia [...] upoważniające aplikanta adwokackiego do zastępowania go we wszystkich instancjach. W dniu 15 stycznia 2009 r. udostępniono akta sprawy aplikantowi adwokackiemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej bezczynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie w sprawie przyznania pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie, które zostało doręczone adwokatowi z urzędu w dniu [...] r. Pismem, które wpłynęło do Sądu w dniu 15 stycznia 2009 r. pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Sądu umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne. W opinii tej zawarto również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu z tytułu jej sporządzenia oraz za udział w postępowaniu przed sądem I instancji oraz wniosek o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z uzasadnienia postanowienia Sądu z dnia 19 grudnia 2008 r. umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej bezczynności wynika, że przed wydaniem tego rozstrzygnięcia, organ I instancji, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] r., wydał dnia [....] r. decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie i w związku z tym Sąd nie mógł zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. W związku z powyższym do orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania za udział adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji, które zakończyło się jego umorzeniem należało zastosować art. 201 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3, tj. w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 , poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit " c " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawach niż wymienione pkt 1 lit "a" (przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna) i pkt 1 lit "b" (za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego) wynoszą 240 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało zasądzić od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości 240 zł podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 52,80 zł czyli łącznie 292,80 zł (art. 250, art. 201 § 1 cytowanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast odnośnie wysokości wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne, zasądzonego od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., należało zastosować § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia, z którego wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie adwokata biorącego udział w postępowaniu przed Sądem I instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi zatem 50% stawki minimalnej, czyli 120 zł (50 % x 240 zł) i stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, zostało ono powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 26,40 zł, czyli łącznie 146,40 zł (120 + 26,40). Z kolei wniosek o zwrot opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można uznać go za niezbędny, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U nr 225, poz. 1635 ze zm.) dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym nie podlegają opłacie skarbowej. Skoro zatem dokument pełnomocnictwa w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie podlega opłacie skarbowej nie można wydatku z tego tytułu poniesionego przez pełnomocnika z urzędu uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c", § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" oraz § 2 ust. 3 i § 19 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.