IV SAB/Wr 215/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi O. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. O. S. (dalej: strona, skarżąca) - pismem z 31 stycznia 2024 r. - wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w związku ze sprawą z jej wniosku z 6 marca 2023 r. (data wpływu do organu) o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w Polsce. W skardze skarżąca – działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, 50 § 1, 52 § 2, 54 § 1 oraz 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) – zarzuciła naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: k.p.a.). Wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Kierunek rozstrzygnięcia Sądu determinuje stan prawny obowiązujący w dacie złożenia przez skarżącą spornego wniosku, tj. w dniu 6 marca 2023 r. W sprawie zostały wzięte pod uwagę obowiązujące od 15 kwietnia 2022 r. regulacje prawne z ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830). Prawidłowo bowiem wskazuje się w odpowiedzi na skargę, że ustawa ta dodała przepis art. 100c do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103 ze zm. - dalej: ustawa wojenna). Zgodnie z tym przepisem, w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez wojewodę spraw dotyczących cudzoziemców (m.in. dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej) nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Na mocy ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185) został wprowadzony - z mocą od 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny termin nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminów postępowania, tj. 24 sierpnia 2023 r. Aktualnie termin ten - po przedłużeniu najpierw do dnia 4 marca 2024 r., a następnie do dnia 30 czerwca 2024 r. - mocą art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) został ustalony na dzień 30 września 2025 r. Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego w niniejszej skardze stanu bezczynności zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r., to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie powołane wyżej przepisy art. 100c i art. 100d ustawy wojennej. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącej z dnia 6 marca 2023 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów ani w dniu złożenia wniosku, ani w dacie wniesienia skargi. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności organu, a tym samym nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności. Wskazać też należy, że przepisy ustawy wojennej mają zastosowanie nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną. Taka interpretacja nie wynika ani z brzmienia, ani z celu tych przepisów. Po pierwsze dlatego, że w analizowanych przepisach mówi się o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente przepisy te dotyczą każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego (zob. art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Po drugie, trzeba wskazać na szeroki zakres spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i 100d ustawy wojennej. Znaczna część tych spraw nie ma jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Ponadto należy wskazać, że powołane przepisy (np. art. 100d ust. 3 i 4), zawierają szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Na gruncie interpretacji tych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd wskazujący na brak powodów do racjonalnego uzasadnienia tezy, że ustawa wojenna wprowadza rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców (zob. wyroki: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23; z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22, dostępne w: CBOSA). W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia wniosku o udzielenie spornego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w czasie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy (tj. w dniu 6 marca 2023 r.) - w ocenie Sądu - wykluczona została możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu bezczynności organu administracji, co uzasadnia oddalenie niniejszej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.