IV SAB/Wr 217/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na przewlekłe postępowanie Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 29 października 2013 r. G. S. (dalej: skarżący) złożył w Sądzie Okręgowym w Ś. wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez doręczenie mu niezanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Okręgowego w Ś. wydanych w sprawach tego Sądu o sygnaturach [...]. W odpowiedzi na wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. w piśmie z dnia 15 listopada 2013 r. podał, że przesyła wyrok – sygn. akt [...], natomiast sprawa o sygn. akt [...]jeszcze się nie zakończyła. Skarżący pismem z dnia z 22 listopada 2013 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. w związku z opieszałością w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu potwierdził, że w istocie zwrócił się o odpisy wyroków wydanych we wskazanych sprawach [...] i [...] nie zaś o odpisy postanowień, zarzucił jednak, iż odpis wyroku Sądu Okręgowego w sprawie [...] otrzymał w formie zanonimizowanej i z przekroczeniem terminu 14-dniowego od złożenia przezeń wniosku o udzielenie informacji publicznej, zaś anonimizacja doręczonego mu wyroku jego zdaniem sprawia, że nie udzielono mu informacji publicznej, nadto nie otrzymał odpisu wyroku wydanego w sprawie [...], wobec czego zwrócił się o zobowiązanie Prezesa Sądu do udzielenia w terminie 14 dni od otrzymania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odpowiedzi na ww. wniosek udostępnienia informacji publicznej, zasądzenia od Prezesa Sądu kosztów postępowania, zobowiązanie Prezesa Sądu do ukarania pracownika winnego udostępnienia informacji publicznej z przekroczeniem 14-dniowego terminu określonego w art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wskazał, że skarga jest bezzasadna co do informacji publicznej w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Ś. w sprawie [...], skoro wyrok taki jeszcze nie zapadł. Także bezzasadna jest skarga co do odmowy udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z [...] września 2013 r. sygn. akt [...]. Odpis (kserokopia wyroku) został wszak wnioskodawcy doręczony, choć po anonimizacji w postaci inicjałów powoda i pozwanych, jednak tej anonimizacji nie można utożsamiać z odmową udzielenia informacji publicznej; anonimizacja w tym zakresie została dokonana z uwagi na prywatność osób fizycznych, przy czym skarżący nie był powodem ani pozwanym w tej sprawie, a treść rozstrzygnięcia i uzasadnienie zostały udostępnione wnioskodawcy w całości. Zdaniem Prezesa, przekroczenie terminu do udzielenia informacji nie było znaczne i zostało spowodowane, m.in. błędnym sformułowaniem wniosku o udzielenie odpisu postanowień zamiast prawidłowo o udzielenie odpisów wyroków. Wniosek o zobowiązanie Prezesa Sądu do ukarania pracownika zatrudnionego w Sądzie jest pozbawiony podstaw prawnych. Z uwagi na bezzasadność skargi wnoszący skargę winien zostać obciążony kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Sądy rozpoznają więc skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wydaniu: decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także w wydaniu innego niż określony w pkt 1-3 aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stwierdza też, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie natomiast braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Ś., w sprawie o udzielenie informacji publicznej. W ocenie Sądu przyjąć należało, że tak jak w przypadku bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej, w przypadku przewlekłości postępowania w tym przedmiocie, wniesienie skargi nie zostało przez ustawodawcę ograniczone terminem, a skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia. Wprawdzie "przewlekłe prowadzenie postępowania" ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu", albowiem rozumieć przez nie należy stan, w którym organ w sposób nieuzasadniony przedłuża termin załatwienia sprawy, niemniej jednak zgodzić się należy z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowym, że kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do udostępnienia informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej ustawą zawiera odesłanie do stosowania przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno – technicznej polegającej na jej udzieleniu. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania oznacza niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Nie sposób jednak przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe i konieczne dla zakończenia postępowania działania, a mimo to z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą one oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania. Nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona i nadmierna. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żądanych czynności w sprawie, jak również wtedy, gdy działał opieszale i mimo ustawowego obowiązku bez uzasadnionych przyczyn nie wydał w rozsądnym terminie decyzji, postanowienia, bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Na gruncie powołanego wcześniej art. 149 p.p.s.a. przyjąć przy tym należy, że uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania może nastąpić jedynie wtedy, gdy w dacie orzekania przez sąd administracyjny organ nadal powstrzymuje się od wydania aktu lub dokonania określonej czynności. W ramach uprawnień Sądu wynikających ze wskazanej regulacji niemożliwym jest uwzględnienie skargi w razie ustania przewlekłości przed datą rozstrzygania sprawy przez Sąd. Z tej racji stwierdzić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny przewlekłości prowadzenia postępowania jest istnienie podstawy prawnej do podjęcia przez organ określonego działania wobec przedstawionego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w określonej formie i czy nastąpiła przewlekłość działań organu. W sprawie udzielenia informacji publicznej uznać należy, że przewlekłość postępowania może wystąpić jedynie wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Zakres podmiotowy jak i przedmiotowy, a także procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej, reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy przyjąć należy, że Prezes Sądu Okręgowego jest objęty ustawą, a więc zobowiązany do podejmowania na jej podstawie działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych. Charakter publiczny należy przypisać natomiast tym informacjom, które odnoszą się publicznej sfery działalności. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno – technicznej. Forma decyzji przewidziana została jednak w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W oparciu o wskazane regulacje przyjąć zatem należy, że o przewlekłości postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, w przypadku braku jakichkolwiek niezależnych od niego przeszkód, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek udzielenia informacji, bądź wydania decyzji odmownej, będzie istniał jedynie w stosunku do informacji podlegających udostępnieniu w trybie ustawy, a więc informacji mających charakter publiczny. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego o udzielenie informacji publicznej poprzez doręczenie mu niezanonimizowanych kserokopii postanowień Sądu Okręgowego w Ś. wydanych w sprawach tego Sądu o sygnaturach akt [...] i[...]. Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, że wiadomości objęte żądaniem skarżącej nie stanowią informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, podlegającej udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzić należy, że nie dotyczą one spraw publicznych, w szczególności związanych z działalnością organu, lecz jako związane ze sprawami sądowymi podmiotów prywatnych, dotyczą sfery życia prywatnego. Prawo do prywatności podlega natomiast ochronie konstytucyjnej, zgodnie z art. 47 Konstytucji RP. O ile zatem, w trybie powoływanej ustawy mogą być udostępniane informacje dotyczące osób wykonujących funkcje publiczne związane z działalnością wykonywaną w ramach i w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem instytucji publicznej, o tyle wiadomości związane ze sferą życia prywatnego tych osób nie podlegają już takiemu udostępnieniu. Na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą być bowiem udostępniane informacje dotyczące sfery prywatnej. Do informacji takich zaliczyć natomiast należy wiadomości dotyczące prywatnych spraw sądowych, w których skarżący bez wątpienie nie jest stroną. W ocenie Sądu czynności organu w sprawie z wniosku skarżącego z 29 października 2013 r., z punktu widzenia jego sprawności (efektywności) oraz ewentualnej opieszałości w załatwieniu sprawy nie można mu zarzucić przewlekłości postępowania. Czynności w sprawie były podejmowane bez zbędnej zwłoki, nie były też czynnościami nieistotnymi z punktu widzenia rozpoznania sprawy. Przyczyną niewielkiego przekroczenia terminu do udzielenia informacji było błędne sformułowanie wniosku o jej udzielenie, gdyż skarżący wnosił o przesłanie odpisów postanowień, zamiast prawidłowo odpisów wyroków. W dniu 18 listopada 2013 r. organ wysłał skarżącemu zanonimizowany wyrok oraz informacje o tym, że sprawa o sygn. [...] jeszcze się nie zakończyła. W związku z tym udzielono skarżącemu wnioskowaną informację. Należy stwierdzić, że organ prawidłowo zanonimizował treść wyroku, gdyż dotyczył sfery życia prywatnego. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że opóźnienie w udostępnieniu informacji miało niewielki wymiar i mogło być związane z niejasnością sformułowania zawartego we wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe nie można postawić organowi zarzutu opieszałości w załatwieniu wniosku skarżącego z 29 października 2013 r., który po wyjaśnieniu niejasności zawartych we wniosku, niezwłocznie podjął czynności mające na celu załatwienie sprawy. Brak merytorycznych podstaw do wydania wyroku przewidzianego w art. 149 p.p.s.a., skutkował oddaleniem skargi, jako nieuzasadnionej w oparciu o postanowienia art. 151 p.p.s.a.