IV SAB/Wr 22/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 lutego 2017 r. E. G. (zwana dalej stroną lub skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 25 stycznia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na podjęcie czynności zmierzających do rozpoznania żądania skarżącej w postaci: udostępnienia zawnioskowanych informacji (pytania nr 7, 9 – 11, 13 i 14), wezwania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (pytania nr 1 – 6 i 8) w dniu 16 lutego 2017 r., a także wydania decyzji odmownej w stosunku do pozostałych pytań w dniu 15 lutego 2017 r. Pismem z dnia 23 marca 2017 r. skarżąca cofnęła wniesioną skargę, gdyż w jej ocenie organ w całości uwzględnił skargę do dnia rozpoczęcia rozprawy, działając w tym zakresie w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przestał zatem istnieć przedmiot skargi, co uczyniło bezprzedmiotowym toczące się postępowanie sądowe i uzasadniało cofnięcie skargi. Skutkiem czego postępowanie sądowe – zdaniem skarżącej – winno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych w oparciu o art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., albowiem udzielenie żądanej informacji publicznej nastąpiło po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak wynika z przytoczonego przepisu, sąd umarza postępowanie m.in. wówczas, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę, bądź gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę, co jest wiążące dla sądu. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Do innych przyczyn bezprzedmiotowości postępowania, o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należy z kolei przypadek określony w art. 54 § 3 p.p.s.a., stanowiącym, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, organ uwzględniając skargę zobowiązany jest więc nie tylko do udostępnienia skarżącej żądanych przez nią informacji, lecz również do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zauważyć, że organ nie w pełni zastosował się do treści art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż ani nie udostępnił skarżącej wszystkich żądanych przez nią informacji, ani nie przesądził charakteru swojej bezczynności. W związku z czym nie można podzielić stanowiska skarżącej o całkowitym uwzględnieniu przez organ jej skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Poza tym trzeba również podkreślić, że samo udostępnienie informacji publicznej w toku postępowania zainicjowanego skargą na bezczynność nie stanowi o całkowitym wyczerpaniu jej przedmiotu. Sąd nie może już co prawda zobowiązać organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz w dalszym ciągu musi stwierdzić, czy organ dopuścił się bezczynności i ocenić jaki ona miała charakter. W takiej sytuacji jedyną okolicznością przemawiającą za umorzeniem postępowania sądowego było oświadczenie skarżącej o cofnięciu wniesionej skargi. Zdaniem Sądu, strona skarżąca – jako wyłączny dysponent skargi – może swobodnie nią rozporządzać na każdym etapie toczącego się postępowania sądowego. W związku z tym uprawniona jest ona tak do modyfikacji zawartych w niej zarzutów, jak i do jej cofnięcia w całości lub w części. W stanie faktycznym niniejszej sprawy cofnięcie skargi nie budzi wątpliwości co do jego dopuszczalności, gdyż nie prowadzi ono do obejścia prawa, ani do pozostawienia w obrocie prawnym aktu lub czynności obarczonych wadą nieważności. Wobec tego Sąd zobowiązany był do umorzenie postępowania, działając w tym względzie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Jednocześnie należy stwierdzić, że żądanie zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego nie mogło odnieść zamierzonego rezultatu. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Z tego przepisu wynika więc, że jedynym przypadkiem umorzenie postępowania, w którym jego koszty mogą zostać zwrócone stronie skarżącej jest uwzględnienie skargi przez organ we własnym zakresie. W takiej sytuacji dochodzi jednak do umorzenia postępowania w oparciu o zupełnie inną przesłankę (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), niż ma to miejsce w razie cofnięcia skargi (art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego uwzględnienia skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., to wyłączną przesłanką umorzenia postępowania było cofnięcie przez stronę skargi. Sąd zaś – umarzając postępowanie z tej przyczyny – nie miał podstaw do zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego i zobowiązany był do oddalenia na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. złożonego w tym przedmiocie wniosku, o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.