IV SAB/Wr 22/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022 postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej 8 grudnia 2021 r.) K. C. (dalej: strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewoda wskazał, że skarżąca w dniu 3 lutego 2021 r. złożyła w Bogatyńskim Ośrodku Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci za okres zasiłkowy 2021/2022. W związku z okolicznością zatrudnienia ojca dzieci na terenie R., w dniu 14 czerwca 2021 r. wniosek strony został przekazany Wojewodzie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci), w celu ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ wyjaśnił, że w dniu 6 grudnia 2021 r. została wydana informacja nr [...] o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na wymienione we wniosku dzieci za okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. Wojewoda podkreślił, że skarga strony wpłynęła do organu po wydaniu ww. informacji, w związku z czym - z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 - powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekle prowadzone postępowanie natomiast, to postępowanie prowadzone przez organ dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022. Z akt sprawy wynika, że skarga została nadana przez skarżącą w placówce pocztowej w dniu 8 grudnia 2021 r. (k. 6 akt sądowych), a do organu wpłynęła w dniu 9 grudnia 2021 r. (prezentata z datą wpływu do organu, k. 2 akt sądowych). Tymczasem w dniu 6 grudnia 2021 r. Wojewoda wydał informację o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego w pełnej kwocie na wymienione we wniosku dzieci za okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 maja 2022 r. Zgodnie z art. 13a pkt 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji, a następuje poprzez wydanie informacji o przyznaniu takiego świadczenia na profilu informacyjnym osoby ubiegającej się o świadczenie. Informacja taka ma charakter czynności materialno-technicznej, a jej nieodebranie przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia, nie wstrzymuje - stosownie do art. 13a pkt 3 ustawy - wypłaty tego świadczenia. W konsekwencji wydanie przez organ w dniu 6 grudnia 2021 r. informacji o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022, zakończyło postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została natomiast wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu skarżąca zarzuciła bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępną w internetowej bazie orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ (por. uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, dostępna na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni aprobuje powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w cytowanych uchwałach. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie jedynie wskazać należy, że zwrot stronie uiszczonego wpisu sądowego od skargi nastąpi na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 stycznia 2022 r.