IV SAB/Wr 221/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-05-23
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ ten podjął działania w przedmiocie wniosku skarżącego po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd?Ratio decidendi
W przypadku, gdy organ administracji publicznej podejmie działania w przedmiocie wniosku skarżącego po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, a nie oddalić skargę. Sąd stwierdza również, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia rzecznika prasowego. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej umorzenie, wskazując, że odmówił udzielenia informacji decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r., a bezczynność nie była rażąca. Skarżący w kolejnym piśmie również wniósł o umorzenie postępowania, podkreślając, że dopiero skarga skłoniła Wojewodę do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz M. J. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz M. J. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Pismem z dnia 25 listopada 2013r. skarżący M.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na bezczynność Wojewody D., żądając:
I. zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia wniosku z dnia 10 czerwca 2013 roku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz
II. stwierdzenia, że bezczynność organu - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, bowiem trwała blisko 6 miesięcy od zgłoszenia żądania i do tego bezpodstawnie organ przyjął, że żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie:
1) art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 , art. 5 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit, c), art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez bezpodstawne uchylenie się organu - od udzielenia żądanej informacji w przedmiocie wydatkowania środków publicznych przez Skarb Państwa, które są ponoszone na wynagrodzenie netto rzecznika Wojewody D. we W.;
2) art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nie wydanie przez Wojewodę decyzji w sytuacji, gdyby organ przyjął, że nie jest możliwe udzielenie żądanej informacji publicznej ze względu np.: na tzw. prywatność osoby fizycznej. Zdaniem skarżącego, organ pismem z dnia 24 czerwca 2013r.,znak : [...]. bezzasadnie uchylił się od udzielenia żądanej w piśmie z dnia 10 czerwca 2013r. informacji publicznej o pełnej wysokości środków publicznych wydatkowanych z budżetu samorządu województwa na miesięczne wynagrodzenie rzecznika prasowego Wojewody D. we W. J.P.. wraz ze wszystkimi dodatkami. Skarżący podkreślił, że domagał się podania konkretnej kwoty netto miesięcznego wynagrodzenia rzecznika prasowego, gdy Wojewoda D. jedynie ograniczył się do stwierdzenia, iż żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną, a ponadto ujawnienie wysokości wynagrodzenia rzecznika nie jest możliwe z uwagi na prywatność osoby fizycznej i ochronę danych osobowych. Zdaniem skarżącego, żądana informacja faktycznie jest informacją publiczną, gdyż dotyczy wydatkowania środków publicznych z budżetu Skarbu Państwa - województwa na poszczególnych pracowników Wojewody D., w tym rzecznika prasowego, który jest funkcjonariuszem publicznym (osobą publiczną).
Skarżący wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2013 roku w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 298/13 ze skargi M.J. przeciwko Ministrowi Transportu i Budownictwa uznał, iż pytanie o wynagrodzenie konkretnego funkcjonariusza publicznego (osoby publicznej) - rzecznika prasowego Ministerstwa - jest żądaniem udzielenia informacji publicznej i podlega ujawnieniu. W ocenie skarżącego powyższa teza ma również zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż rzecznik Wojewody jest funkcjonariuszem publicznym (osobą publiczną) jako pracownik administracji rządowej w terenie (terenowa administracja rządowa).
W dalszej części skargi, przytaczając orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, skarżący stwierdził, że zachowanie Wojewody D. świadczy jedynie, że bezczynność tego organu nastąpiła z naruszeniem materialnego prawa administracyjnego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego i niezasądzanie kosztów postępowania od Wojewody D.. Organ wskazał, że działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi decyzją z dnia [...] nr [...]odmówił skarżącemu udzielenia informacji publicznej, w pozostałym zaś zakresie udzielono dodatkowych informacji na pytania zawarte we wniosku. Zdaniem organu, udzielenie informacji o wynagrodzeniu J.P. naruszałoby jego prywatność, stąd należało podjąć decyzję o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Organ stwierdził, że wprawdzie bezczynność, której się dopuścił przy rozpatrywaniu wniosku M.J. z dnia 10 czerwca 2013r. , nastąpiła z naruszeniem prawa, jednakże naruszenie to nie było rażące. Owa bezczynność nie wynikała ze świadomego i celowego lekceważenia obowiązków nałożonych ustawą w zakresie terminu rozpoznania sprawy, bądź chęci naruszenia uprawnień strony do rozpatrzenia wniosku bez nieuzasadnionej zwłoki. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 10 czerwca 2013 r. pismem z dnia 24 czerwca 2013 r., informując o nieuwzględnieniu wniosku z uwagi na obowiązujące przepisy prawa w zakresie danych osobowych. Uznać zatem należy, iż organ nie naruszył rażąco normy art. 13 ust. 1 ustawy, przewidującej 14 - dniowy termin rozpoznania sprawy. Podjęte przez organ działania nie spełniały jednak wymagań określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, gdyż wskutek błędnej interpretacji przepisów prawa, organ zastosował niewłaściwą formę postępowania.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 22 marca 2014r. wniósł także o umorzenie postępowanie, jednocześnie podkreślając, że dopiero na skutek złożonej do Sądu skargi na bezczynność, Wojewoda D. rozpoznał wniosek o udzielenie informacji o wysokości zarobków rzecznika prasowego organu, wydając w tej kwestii decyzję z dnia 20 grudnia 2013r., Nr[..], którą odmówiono udzielenia informacji publicznej, a w pozostałym zakresie rozpoznano wniosek skarżącego udzielając jemu stosownej informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosowne do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg m.innymi na decyzje administracyjne /pkt.1/ oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a /pkt.8/.
Powyższa regulacja oznacza, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia.
Zgodnie z wypracowaną przez doktrynę definicją stanu bezczynności, stan ten zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 86). Dla stwierdzenia stanu bezczynności potrzebne jest zatem ustalenie, iż przekroczono termin w załatwieniu sprawy (dokonaniu stosownej czynności).
W świetle powyższego przyjąć należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), a w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w 14-dniowym terminie wskazanym w art. 13 ustawy, stosownych czynności, czyli nieudostępnienie informacji, jak i niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust. 1 ustawy).
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2013r., zawierający żądanie przesłania określonych informacji związanej m. innymi z wysokością wydatkowanych środków publicznych na wynagrodzenie rzecznika prasowego Wojewody D., wpłynął do organu w dniu 13 czerwca 2013r.
Niewątpliwe jest zatem, że załatwienie żądania objętego powyższym wnioskiem winno było nastąpić na zasadach i w trybie określonym w przepisach w/w ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, czyli poprzez czynność materialno - techniczną polegającą na udostępnieniu żądanej informacji (art. 10 i 13 ustawy), ewentualnie poinformowanie, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej lub wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że niesporne jest w sprawie i znajduje potwierdzenie w nadesłanej do Sądu dokumentacji, iż organ w odpowiedzi na opisany wyżej wniosek, pismem z dnia [...] Nr[...], przesłanym skarżącemu w dniu 27 czerwca 2013r. stwierdził, że żądane informacje dotyczące J.P. nie stanowią informacji publicznej. Równocześnie organ stwierdził, powołując się na przepis art.5 ust.2 w/w ustawy, że informacja dotycząca wynagrodzenia w/w podlega ograniczeniu, jak również jest chroniona ustawą z dnia 29 sierpnia 1007r. o ochronie danych osobowych. Nadto organ w piśmie tym zawarł informację, iż nabór na stanowisko zajmowane przez w/w odbył się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o służbie cywilnej, natomiast zadania związane z funkcja rzecznika prasowego wykonuje zgodnie z rozporządzeniem R.M. z dnia 8 stycznia 2002r. w sprawie organizacji i zadań rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej.
Również niesporne jest w sprawie i znajduje oparcie w nadesłanej przez organ wraz z odpowiedzią na skargę dokumentacji, że decyzją z dnia [...]Nr [...]wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 czerwca 2013 r. o udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej pracownika D. Urzędu Wojewódzkiego we W. J.P. – Wojewoda D. odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w zakresie udzielenia informacji dotyczącej wynagrodzenia J.P..
W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że organ wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...][...]rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2013r. w przedmiocie udostępnienia określonej informacji publicznej.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego - została usunięta przez sam organ. Bezczynność tegoż organu ustała zatem w dniu 20 grudnia 2013r., czyli w dniu wydania przez organ opisanej wyżej decyzję.
Ponieważ, jak to już wyżej Sąd podkreślił - celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też wydanie w dniu [...]opisanej decyzji Nr [...]- uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym albowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność organu w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć, choć niewątpliwie bezczynność organu istniała w dacie wniesienia do tut. Sądu skargi, tj. 25 listopada 2013r.
Jednakże odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność a rozpoznaniem przez organ wniosku (żądania) skarżącego, uniemożliwiło Sądowi jej uwzględnienie i zobowiązanie organu do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie, przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdy postępowanie przed Sądem I-szej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por.wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295).
W tej to zatem sytuacji, skoro niewątpliwie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie - stało się bezprzedmiotowe, to po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie przed tut. Sądem należało umorzyć (pkt I sentencji ).
W pkt II sentencji postanowienia, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, choć niewątpliwe jest w sprawie, że w chwili wnoszenia przedmiotowej skargi z dnia 25 listopada 2013r., organ pozostawał w bezczynności.
Sąd wziął przy tym pod uwagę, że organ na wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2013r. odpowiedział pismem z dnia 24 czerwca 2013 r., a pozostawanie przez Wojewodę w bezczynności wynikało z niewłaściwej interpretacji przepisów o dostępie do informacji publicznej.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania Sąd oparł na przepisach art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Zasadą jest, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi - art. 200 p.p.s.a. Na równi z sytuacją uwzględnienia skargi ustawodawca potraktował umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość wskutek podjęcia czynności przez organ w trybie autokontroli – art. 54 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu dokonanie przez organ - pomiędzy wniesieniem skargi na bezczynność a jej rozpoznaniem przez Sąd - czynności, której niewykonanie podniesiono w skardze na bezczynność, stanowi faktyczne "uwzględnienie" skargi przez organ a zatem uzasadnia zwrot skarżącemu kosztów postępowania w oparciu przepis art. 200 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.
H.B.10.06.2014 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło