IV SAB/Wr 221/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-23
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wydania przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu, postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku staje się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na bezczynność organu staje się bezprzedmiotowe, jeśli organ, którego bezczynność została zaskarżona, wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne przed wydaniem wyroku przez sąd. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, ponieważ dalsze orzekanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku jest zbędne. Sąd nie bada prawidłowości wydanej decyzji, gdyż podlega ona ocenie w odrębnym trybie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci umów cywilnoprawnych zawartych przez gminę. Po wniesieniu skargi, organ wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do udostępnienia informacji oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy M. do załatwienia wniosku skarżącej, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy M. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 30 września 2016 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy M. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. J. F. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznych poprzez naruszenie przepisów: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Skarżąca wskazała, że w dniu 30 września 2016 r. zwróciła się do Wójta Gminy M., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych przez Gminę M., w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 września 2016 r. W dniu 10 października 2016 r. skarżąca otrzymała odpowiedź z zaleceniem, iż powinna wykazać interes publiczny, dla którego ubiega się o udostępnienie powyższej informacji. W dniu 18 października 2016 r. skarżąca wystąpiła z kolejnym pismem, skierowanym do wójta, w którym po raz drugi powołała się na ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz jako ważny interes publiczny wskazała troskę o dobro mieszkańców, którzy obdarzyli ją zaufaniem, oddając na nią swoje głosy podczas wyborów samorządowych. Podkreśliła także, że utrudnianie dostępu do w/w informacji ogranicza jej wykonywanie obowiązków jako radnej.
W dniu 24 października 2016 r. skarżąca otrzymała odpowiedź, z której wynika, iż informacje, o które wnosi są informacjami przetworzonymi i przygotowanie ich zakłóci pracę Urzędu Gminy w M.. Wobec tego skarżąca w dniu 26 października 2016 r., po raz kolejny zwróciła się z tym samym wnioskiem o udostępnienie umów cywilnoprawnych (od 1 stycznia 2015 r. do 30 września 2016 r.). Podkreśliła, że działanie organów gminy wywołuje istotne skutki wobec mieszkańców, dlatego też zawarte umowy mogą mieć duże znaczenie w wydatkowaniu publicznych pieniędzy. Przypomniała, także brak wykazu rejestru umów na stronie gminy co powoduje niejasność i niedopowiedzenia.
Ponadto skarżąca nadmieniła, że w dniu 10 listopada otrzymała kolejne pismo, z którego wynika, że jako radna nie ma uprawnień do kontroli wójta. Zaznaczyła, że ostatnie pismo nie jest odmową i nie jest jakąkolwiek decyzją.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia 30 września 2016 r.
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o: jej oddalenie jako bezprzedmiotowej, umorzenie postępowania. Organ wskazał, że przeanalizował stan faktyczny sprawy i stwierdził, iż w tych konkretnych okolicznościach brak podstaw do udzielenia żądanej informacji publicznej stąd też wydał decyzję administracyjną z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odniesieniu do skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zauważyć należy, że badanie zasadności skargi na bezczynność organu dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Bez wątpienia Wójt Gminy M. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (jt. 2014, poz. 782) dalej u.d.i.p. tj. do organów władzy publicznej. Również żądana przez skarżącą informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu powołanej ustawy. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z uwagi na wydanie przez Wójta Gminy M., już po wniesieniu skargi na bezczynność tego organu, decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]) o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy M. do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 30 września 2016 r. Postępowanie bowiem wszczęte w/w wnioskiem skarżącej zakończyło się wydaniem przez organ, którego bezczynność została w niniejszej sprawie zaskarżona do sądu administracyjnego, decyzji z dnia 27 grudnia 2016 r. – co wynika z akt sprawy administracyjnej.
W tej sytuacji brak było podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skoro bowiem organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej z dnia 30 września 2016 r., przed dniem orzekania przez Sąd zakończył owo postępowanie wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi w tym zakresie. Organ przestał bowiem tkwić w bezczynności, a w sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z owym przepisem prawa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym.
Wskazać jednak należy, że w postępowaniu sądowym ze skargi na bezczynność organu sąd administracyjny nie bada prawidłowości podjętej w sprawie administracyjnej decyzji, czy czynności materialnotechnicznej kończącej stan bezczynności organu. Prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia podlega bowiem ocenie we właściwym trybie administracyjnym, a następnie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wydana w sprawie przez Wójta Gminy M. decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]) zawiera pouczenie o przysługującym skarżącej prawie wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz sposobie i terminie wniesienia tego odwołania.
Oceniając w kontekście art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stopień naruszenia prawa przez organ Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ wprawdzie przekroczył określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin 14 dni do udostępnienia informacji publicznej bądź załatwienia sprawy w innej formie, ale nie pozostawał bierny. Organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia wniosku. Poza oceną Sądu w tej sprawie, w świetle tego co powiedziano wyżej, pozostaje jednak prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2016 r. (Nr [...]).
W tej sytuacji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt I i II wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III podjęte zostało na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
H.B.21.03.2017 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło