IV SAB/Wr 23/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2021/2022 postanawia: odrzucić skargę. W dniu 12 kwietnia 2021 r. K. D. złożyła do B. Ośrodka Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny w B. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na synów K. D. i J. D. na okres 2021/2022. Wnioskodawczyni w załączonym do wniosku oświadczeniu wskazała, że ojciec dzieci K. D. pracuje w Czechach. Natomiast wnioskodawczyni była zatrudniona w Polsce do dnia porodu. Wniosek został przesłany przez OPS postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. i wpłynął do Wojewody D. w dniu 19 kwietnia 2021 r. W dniu 27 lipca 2021 r. wpłynęło do Wojewody D. ponaglenie z dnia 5 lipca 2021 r. na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 18 listopada 2021 r. Wojewoda D. wydał informację nr [...] o przyznaniu wnioskodawczyni świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego na synów K. i J. w kwocie 358,72 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Organ poinformował stronę, że od niniejszej informacji nie służy prawo wniesienia odwołania. W dniu 7 grudnia 2021 r. wpłynęła do Wojewody D. skarga wnioskodawczyni z dnia 17 listopada 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność w przedmiocie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2021/2022. Strona wniosła o niezwłoczne rozpatrzenie jej wniosku Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 26 lipca 2021 r. złożyła ponaglenie na bezczynność organu, ale do dnia dzisiejszego nie wydano decyzji w sprawie, pomimo upływu terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 stycznia 2022 r. Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że postępowanie zostało zakończone w dniu 18 listopada 2021 r., wydaniem informacji o przyznaniu dodatku dyferencyjnego. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Poza tym pracownicy Wojewody do dnia 30 czerwca 2021 r. wydali niemal 14.000 rozstrzygnięć, a w 2021 r. wydali ponad 25.000 rozstrzygnięć. Wnioski załatwiane są według kolejności wpływu. Mimo zwiększenia obsady kadrowej o 40 % nie udało się wyeliminować opóźnień w załatwianiu spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu. Należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody w załatwieniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2021/2022, dotyczącego dwóch synów skarżącej, realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Jak wynika z treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie skarga strony została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie do organu właściwego - Wojewody, którego bezczynność była przedmiotem skargi. Skarga wniesiona do organu niewłaściwego powinna być przez ten organ przekazana organowi właściwemu, przy czym dla określenia daty wniesienia skargi decyduje data jej nadania przez organ niewłaściwy na adres organu właściwego. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo WSA z dnia 6 grudnia 2021 r. przesyłające skargę do organu właściwego – Wojewody. Przesyłka została nadana przez WSA do Wojewody za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 6 grudnia 2021 r. Zgodnie z potwierdzeniem odbioru skarga strony wpłynęła do Wojewody w dniu 7 grudnia 2021 r. (prezentata kancelarii organu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). W tym stanie rzeczy skarga została wniesiona do organu właściwego w dniu 6 grudnia 2021 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 listopada 2021 r. Wojewoda D. wydał informację nr [...] o przyznaniu wnioskodawczyni świadczenia w formie dodatku dyferencyjnego na synów K. i J. w kwocie 358,72 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. Obecnie, zgodnie z art. 13a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a ma jedynie charakter czynności materialno-technicznej. Dodatkowo informacja ta powinna być traktowana jak wydanie decyzji ostatecznej w sprawie, albowiem nie przysługuje od niej odwołanie. Wydanie więc w dniu 18 listopada 2021 r. informacji o przyznaniu świadczenia za okres, który objęty był skargą zakończyło postępowanie w sprawie. Z tego względu, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. wydaną w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi w dniu 6 grudnia 2021 r. uznać należy za dokonane po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, co stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi na bezczynność przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powołana powyżej uchwała wskazuje, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe stwierdzenie odnosi się także do okoliczności niniejszej sprawy, w której organ zakończył postępowanie administracyjne poprzez wydanie informacji. W uzasadnieniu uchwały NSA wywiódł, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Za niedopuszczalną należy więc uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być więc w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny. Możliwość wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest bowiem usunięcie stanu bezczynności. Wobec powyższego, skoro skarga na bezczynność Wojewody została skutecznie wniesiona do WSA po zakończeniu przez ten organ postępowania administracyjnego, to uznać należy że skarga okazała się niedopuszczalna. Skargę należało zatem odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 160 p.p.s.a., jak Sąd orzekł w postanowieniu.