IV SAB/Wr 232/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz – Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie kształcenia w szkole gastronomicznej w zakładzie karnym postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 14 stycznia 2021 r. J. M. wystąpił do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o "zajęcie stanowiska" w sprawie kształcenia strony w zakładzie karnym (w szkole gastronomicznej). Następnie, w piśmie z 21 stycznia 2021 r. strona cofnęła skargę (wnosząc o "anulowanie" jej poprzedniego pisma) argumentując, że dyrektor jednostki penitencjarnej wyjaśnił skarżącemu istotę spornego zagadnienia i zapewnił o możliwości przyjęcia do szkoły gastronomicznej w ciągu kilku miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (tj. sprawy obejmujące – co do zasady – decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach obejmujących inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz podjęte w ramach szeroko rozumianego postępowania administracyjnego. Z przytoczonych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc zatem przywołane przepisy do przedmiotu skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść pisma jak i status skarżącego, który odbywa karę pozbawienia wolności, wskazują, że skarga stanowi wyraz jego niezadowolenia z działalności administracji zakładu karnego, a ściślej z ze sposobu załatwienia jego wniosku dotyczącego nauki w szkole gastronomicznej. Powołane przez stronę okoliczności winny być zatem skierowane do właściwych w tym zakresie organów, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 53.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Poza tym, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. W związku z powołanymi okolicznościami, skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu należało odrzucić, albowiem jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad sposobem załatwiania wnoszonych przez te osoby skarg i wniosków do administracji zakładów karnych i aresztów śledczych. Wobec tego – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji. Na koniec należy zaznaczyć, że cofnięcie skargi (w piśmie z 21 stycznia 2021 r.) nie mogło skutkować umorzeniem postępowania sądowo-administracyjnego. Jak już bowiem wskazano, dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu. Wszczęcie postępowania sądowo-administracyjnego jest zatem warunkowane administracyjnym charakterem sprawy. Rozpoznawana sprawa nie podlega natomiast kognicji sądów administracyjnych, wobec czego do wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego w ogóle nie doszło. Tym samym nie zaszły podstawy dla umorzenia postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.