IV SAB/Wr 237/20
WyrokWSA we Wrocławiu2020-08-26
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz – Kremis, Wanda Wiatkowska – Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prokuratura Rejonowa dopuściła się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej opinii, na podstawie których umorzono śledztwo, a także czy odmowa udostępnienia skanu zeznań świadka w postępowaniu przygotowawczym, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prokuratura Rejonowa dopuściła się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej opinii, na podstawie których umorzono śledztwo, ponieważ udzielona odpowiedź była niepełna i nie wyjaśniała, czy organ posiadał te dokumenty. Natomiast odmowa udostępnienia skanu zeznań świadka w postępowaniu przygotowawczym, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zasadna, gdyż dostęp do akt postępowania przygotowawczego regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego, które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Prokuratury Rejonowej, domagając się m.in. skanów opinii, na podstawie których umorzono śledztwo, oraz skanu zeznań świadka. Prokuratura udzieliła odpowiedzi, informując m.in. o braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w tym postępowaniu i o tym, że posiłkowano się opinią z innego postępowania, a także odmówiła udostępnienia skanu zeznań świadka, uznając go za niebędący dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd uznał skargę za częściowo zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Prokuratora Rejonowego w Z. do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 3 wniosku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił dalej idącą skargę i zasądził od Prokuratora Rejonowego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
ISygn. akt IV SAB/Wr 237/20 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka asesor WSA Marta Pająkiewicz – Kremis (spr.) sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Z. w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 marca 2020 r. I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w Z. do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego z dnia 8 marca 2020 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania punktu 3 wniosku z dnia 8 marca 2020 r., która nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Prokuratora Rejonowego w Z. na rzecz skarżącego G. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
G. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Z. w udostępnieniu mu informacji publicznej.
Na uzasadnienie wskazał, że w dniu 8 marca 2020 r., za pomocą poczty elektronicznej, złożył do Prokuratora Rejonowego w Z., wniosek o udostępnienie informacji publicznej (nr [...]) w następującym zakresie:
1) w oparciu o jaką/jakie opinie procedowała, prowadziła śledztwo PR [...] prokurator D. H.,
2) strona wnosi o przesłanie na jej adres e-mail skanu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego w śledztwie o sygn. PR [...],
3) a także skanu/skanów opinii na treści których prokurator oparła postanowienie o umorzeniu śledztwa PR [...],
4) o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy prokurator posiada wiadomości specjalne w zakresie budowy dróg i mostów/budownictwa drogowego
5) jeżeli odpowiedź na pytanie zawarte w p. 4 brzmi tak, proszę przesłać skan dokumentu/dokumentów poświadczającego/jących posiadanie przez prokurator D. H. wiadomości specjalnych z zakresu budowy dróg i mostów/budownictwa drogowego,
6) skan zeznań Burmistrza J. L. O., złożonych w śledztwie PR [...].
W dalszej kolejności podniósł, że organ nie rozpoznał tego wniosku i nie udostępnił mu informacji publicznej zgodnie z żądaniem zawartym w tym wniosku. Skarżący nadmienił, że w dniu 7 kwietnia 2020 r., za pomocą poczty elektronicznej, wniósł do organu pismo informujące, że protokół z przesłuchania, z zakończonego postępowania przygotowawczego (śledztwa), jako precyzyjnie wskazany dokument znajdujący się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego, jest informacją publiczną.
Wobec tego skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zastosowanie sankcji przewidzianych prawem oraz nałożenia obowiązku udostępnienia żądanych wnioskami informacji publicznych w terminie 14 dni od otrzymania przez organ wyroku w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, Zastępca Prokuratora Rejonowego w Z. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie tym przyznał, że w dniu 9 marca 2020 r. do Prokuratury wpłynął drogą elektroniczną wniosek G. S. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej prawomocnie zakończonego śledztwa w sprawie o sygnaturze PR [...], prowadzonego o czyny z art. 231 § 1 kk w postaci skanów postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego, opinii na jakich oparł się prokurator nadzorujący wydając decyzję o umorzeniu postępowania, protokołu zeznań Burmistrza J. oraz udzielenia informacji o zakresie wiedzy prokuratora nadzorującego w zakresie wiedzy budowy dróg, mostów, potwierdzonych skanem dokumentu poświadczającego taką wiedzę. Na uzasadnienie organ podniósł, że w terminie ustawowym Prokurator Rejonowy w Z. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi. Wskazał w niej, że w toku postępowania nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego, bowiem wykorzystano opinię z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W., udzielił informacji o braku specjalistycznej wiedzy prokuratora nadzorującego postępowanie w dziedzinie budowy dróg i mostów. Ponadto odmówił wydania skanu protokołu zeznań Burmistrza J. uznając, że taki dokument nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W kolejnym piśmie skarżący przywołał orzecznictwo sądowe, zapadłe na tle stanów faktycznych podobnych do zaistniałego w postępowaniu karnym, którego dotyczy skarga strony. W związku z tym pismem Prokurator ponownie szczegółowo wyjaśnił powody nieuwzględnienia wniosku strony.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 13 marca 2020 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. w odpowiedzi na wniosek złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej poinformował wnioskodawcę, że:
- w toku prowadzonego postępowania PR [...] nie powoływano biegłych;
- przy podejmowaniu decyzji posiłkowano się opinią biegłych z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. sygnatura PR [...] dlatego też o powyższą opinię wnioskodawca powinien zwrócić się do właściwej jednostki;
- prokurator prowadzący postępowanie nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu budowy dróg i mostów;
- protokół zeznań świadka L. O. nie może zostać udostępniony, albowiem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej protokół taki nie jest dokumentem urzędowym.
Z akt sprawy wynika również, że odpowiedź udzielona wnioskodawcy pismem z dnia 13 marca 2020 r. została przesłana stronie w formie elektronicznej w dniu 19 marca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest konkretny akt lub czynność organu administracji publicznej, ale ich brak w sytuacji, kiedy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w terminie nakazanym przez prawo. Skarga taka jest zatem środkiem zmierzającym do ochrony praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, w następstwie czego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I SAB/Kr 13/14;wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 205/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2008r.,sygn.aktIIISAB/Łd62/07; te oraz pozostałe przywołane orzeczenia zostały opublikowane w CBOiS: https://cbois.nsa.gov.pl/).
Dalej trzeba powiedzieć, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; dalej przywoływanej jako "u.d.i.p." lub "ustawa"), stanowiącego, że do skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami – przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Co także w sprawie istotne, pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., zgodnie z którymi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ustawy tj. na organach władzy publicznej oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ogólne uwagi, dotyczące kwestii bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej należy zakończyć stwierdzeniem, że jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. II SAB/Kr 53/20, "bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem". Natomiast w kontekście unormowań prawnych u.d.i.p. należy podkreślić, że w toku oceny zasadności skargi w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest w szczególności do ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej i czy ewentualnie była to informacja o przetworzonym charakterze a wnioskodawca wykazał ze swej strony istnienie przesłanki szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tzn. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. Przepisy ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Według art. 10 ust. 2 ustawy informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Jak stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje zgodnie z wnioskiem, w formie czynności materialno-technicznej, w przypadku odmowy jej udostępnienia organ wydaje decyzję (art. 16 ust. 1 ustawy). Działanie organu w formie decyzji administracyjnej będzie miało miejsce wtedy, gdy organ odmówi udostępnienia informacji publicznej lub umorzy postępowanie do takiej informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Przy tym z "odmową udostępnienia informacji publicznej" możemy mieć do czynienia wtedy, gdy organ posiada informację o takim charakterze, jednakże jej nie udostępnia z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową, państwową, skarbową, statystyczną czy inną tajemnicę ustawowo chronioną, bądź prawo do prywatności, ewentualnie gdy dana informacja publiczna ma charakter przetworzony, a wnioskodawca mimo wezwania organu nie wykazał szczególnej istotności żądanej przez siebie informacji dla interesu publicznego. Jeśli organ odmawia udostępnienia informacji publicznej z tej przyczyny, że nie dysponuje żądanymi informacjami wydanie decyzji administracyjnej nie jest wymagane – organ winien zawiadomić wnioskującego w formie pisma. Podobnie stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, skutkują jedynie koniecznością powiadomienia wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (wyrok NSA w Warszawie w wyroku z 25 marca 2003 r. II SA 4059/02 niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2007 r. II SA/Wa 162/07).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z zarzutem wnioskodawcy, dotyczącym bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek. Z tego rodzaju bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w ustawie terminie adresat wniosku nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej mimo takiego wymogu w świetle ustawy; nie powiadamia, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, bądź nie informuje, że żądana informacja nie ma charakteru publicznego. W przypadku skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w zakresie informacji publicznej ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2355/13).
W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Prokuratora Rejonowego w Z. i obejmował żądanie udzielenia przez ten podmiot następujących informacji i dokumentów: w oparciu o jaką/jakie opinie procedowała, prowadziła śledztwo PR [...] prokurator D. H., dalej strona wnosi o przesłanie na jej adres e-mail skanu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego w śledztwie o sygn. PR. [...], a także o nadesłanie skanu/skanów, opinii na treści których prokurator oparła postanowienie o umorzeniu śledztwa PR. [...], o udzielenie odpowiedzi na pytanie czy prokurator posiada wiadomości specjalne w zakresie budowy dróg i mostów/budownictwa drogowego. Jeżeli odpowiedź na pytanie zawarte w p. 4 brzmi tak, wnioskodawca prosi przesłać skan dokumentu/dokumentów poświadczającego/jących posiadanie przez prokurator D. H. wiadomości specjalnych z zakresu budowy dróg i mostów/budownictwa drogowego. Na koniec strona domaga się udostępnienia skanu zeznań Burmistrza J. L. O., złożonych w śledztwie PR. [...].
W punkcie wyjścia do dalszych rozważań należy podnieść, że adresat wniosku (Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z.) jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W dalszej kolejności należy również podnieść, że, jak wynika z akt sprawy, Prokurator Rejonowy w Z. odpowiedział na wniosek strony pismem z dnia 13 marca 2020 r. informując wnioskodawcę, że "w toku prowadzonego postepowania PR [...] nie powoływano biegłych, przy podejmowaniu decyzji posiłkowano się opinią biegłych z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. sygnatura akt PR [...], dlatego też o powyższą opinię proszę zwrócić się do właściwej jednostki; prokurator prowadzący postępowanie nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu budowy dróg i mostów; odnośnie udostępnienia protokołu zeznań L. O. nie może on być udostępniony gdyż w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej taki dokument nie jest dokumentem urzędowym".
Mając na uwadze, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej wystąpi m.in. wówczas, gdy organ udziela informacji niepełnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 53/20), ocenie należało poddać sposób udzielonej stronie odpowiedzi przez organ (pismo organu z dnia 13 marca 2020 r.).
Odnosząc się kolejno do objętych wnioskiem żądań a wyartykułowanych w punktach 1,2, 4, 5 wniosku oraz sposobu ustosunkowania się do tych żądań przez adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy wskazać, że skoro organy ścigania wykorzystały, w toku prowadzonego postępowania, opinie sporządzone w innym postępowaniu i na podstawie tych dokumentów procedowały, to innej odpowiedzi na postawione (w punkcie 1 wniosku) pytanie o jaką/jakie opinie procedowała Prokurator umarzając śledztwo strona nie może oczekiwać. Dalej, skoro nie dopuszczano dowodu z biegłego (w tym postępowaniu) to czynność procesowa w postaci postanowienia dowodowego nie była podejmowana, zatem również wniosek w tym zakresie nie może być uwzględniony (punkt 2 wniosku). Organ także udzielił wyczerpującej odpowiedzi, w terminie prawem przewidzianym, w zakresie wiadomości specjalnych z zakresu budowy dróg i mostów/budownictwa drogowego Prokurator nadzorującej postępowanie przygotowawcze (punkt 4 wniosku). Ponieważ organ wskazał, że Prokurator nadzorująca śledztwo takiej wiedzy nie posiada, więc bezprzedmiotowe pozostało pytanie nr 5.
W ocenie Sądu natomiast sposób udzielenia przez organ odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 3 wniosku daje podstawy do oceny, że w istocie organ nie odpowiedział na to pytanie udzielając "wymijającej odpowiedzi", że "przy podejmowaniu decyzji posiłkowano się opinią biegłych z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. sygnatura PR [...] dlatego też o powyższą opinię proszę zwrócić się do właściwej jednostki". Zredagowana w ten sposób odpowiedź organu została udzielona łącznie na pytanie objęte w punktach 1 i 3 wniosku. O ile można zaakceptować tę wypowiedź w odniesieniu do pytania zawartego w punkcie 1 wniosku, o tyle, za niepełną uznać należy tę odpowiedź w zestawieniu z treścią pytania zawartego w punkcie 3 wniosku, dodatkowo, mając na względzie treść normy z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. W nawiązaniu do poczynionej uwagi należy wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowym, które Sąd w składzie orzekającym podziela, powszechnie aprobowany jest pogląd przyjmujący, że z treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej jeżeli ją posiada, bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji i czy została przez niego wytworzona, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 397/19, LEX nr 2754110 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 122/15, LEX nr 2118718). Z powyższego wynika, że obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. Tymczasem, z cytowanej wyżej wypowiedzi organu, jeżeli ją zestawić z treścią pytania zawartego w punkcie 3 wniosku nie wynika kluczowa dla sprawy okoliczność, tj., czy organ był w posiadaniu żądanych przez stronę dokumentów, lecz ich nie ujawnił z uwagi na uznanie, że nie jest podmiotem właściwym do ich udostępnienia, czy też, że takich dokumentów po prostu nie posiadał. Należy w tym miejscu podnieść, że podmiot będący w posiadaniu dokumentów objętych wnioskiem o ich udostępnienie w drodze informacji publicznej obowiązany jest udostępnić te dokumenty zgodnie z żądaniem, chyba że uzna, że dokumenty te nie stanowią informacji publicznej, względnie, dojdzie do wniosku, że dokumenty te stanowią informację publiczną przetworzoną (co wymaga wykazania przez wnioskodawcę przesłanki szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu mu żądanych informacji) lub też dojdzie do przekonania, że żądane dokumenty nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej z uwagi na regulację z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.
Mając na uwadze sposób udzielonej przez organ odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 3 wniosku Sąd stwierdził, że zaistniały w tym zakresie podstawy do stwierdzenia bezczynności organu w udzieleniu odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 3 wniosku, albowiem udzielona przez organ odpowiedź nie może być uznana za właściwe ustosunkowanie się do żądania wnioskodawcy zgłoszonego w trybie dostępu do informacji publicznej, a co za tym idzie, nie pozwala przyjąć braku odpowiedzialności organu za nieudostępnienie żądanych dokumentów.
Z uwagi na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania punktu 3 wniosku, o czym orzekł w punkcie I wyroku.
Wbrew zarzutom skarżącego, zdaniem Sądu brak było natomiast podstaw do przyjęcia bezczynności organu z uwagi na odmowę udostępnienia stronie dokumentu wymienionego w punkcie 6 wniosku, tj. skanu zeznań Burmistrza J., złożonych w śledztwie o sygn. akt PR. [...]. Jakkolwiek Sąd nie podziela stanowiska organu, że zeznania te nie stanowią dokumentu urzędowego to jednocześnie zauważa, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów kodeksu postępowania karnego sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów. To, jakie dokumenty organ prowadzący postępowanie przygotowawcze zgromadził w aktach, podlega udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 3/15). Należy w tym kontekście wskazać, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Wskazana norma kolizyjna (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Przepisy takie zawiera w szczególności Kodeks postępowania karnego (dalej: k.p.k.). I tak, z treści art. 156 § 1 k.p.k. wynika, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z kolei przepisy art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. W szczególności zaś zgodnie z art. 156 § 5 k.p.k. jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom.
Sąd przychyla się do tych poglądów reprezentowanych w orzecznictwie sądowym, które uznają, że przepisy kodeksu postępowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestię dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego jak i po jego zakończeniu (podkreśl. Sądu) wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 3/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 647/11). Należy w tym miejscu również zwrócić uwagę, że do istotnej z punktu widzenia okoliczności spornej w sprawie kwestii odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13 (CBOIS). Wprawdzie teza tej uchwały odnosi się do zagadnienia udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego, a nie pojedynczego dokumentu z tych akt, niemniej, treść uzasadnienia tej uchwały uzasadnia przyjęcie stanowiska, że pogląd zawarty w tej uchwale zachowuje pewną aktualność także na kanwie rozpatrywanej sprawy. Zauważyć w związku z tym należy, że w uzasadnieniu powołanej uchwały stwierdzono, że "W rozpatrywanej [w uchwale] sprawie wnioskodawca zwrócił się na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie mu akt zakończonego postępowania przygotowawczego jako zbioru dokumentów stanowiących informację publiczną. Zdeterminowało to sposób sformułowania zagadnienia prawnego." Innymi słowy, przedmiot żądania zdeterminował sposób sformułowania zagadnienia prawnego. Natomiast w uzasadnieniu uchwały znalazło się także stwierdzenie, że "Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP." Wyrażony przez Sąd pogląd co do zasadności powoływania się na treść uzasadnienia ww. uchwały w okolicznościach faktycznych sprawy koresponduje z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 (CBOIS).
Podsumowując, zawarte w treści art. 156 § 5 k.p.k. sformułowanie, iż za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom oznacza zatem możliwość uzyskiwania przez nie także odpisów z tych akt. Kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego wyczerpuje zatem wszelkie uprawnienia pokrzywdzonego lub podejrzanego, a także uprawnienia innych osób związane z uzyskaniem przez nie informacji zawartych w tych aktach. Skarżący powinien mieć świadomość, że udostępnienie mu żądanego dokumentu w postaci skanu zeznań byłoby równoznaczne z możliwością udostępnienia jej "każdemu" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 76/19).
Z tych powodów, dalej idącą skargę Sąd oddalił, o czym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie III wyroku.
Kierując się treścią art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w punkcie drugim wyroku orzekł o bezczynności organu w zakresie rozpoznania punktu 3-go wniosku jednocześnie stwierdzając, że bezczynność ta nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Należy zwrócić uwagę, że organ odpowiedział stronie na wniosek z zachowaniem terminów ustawowych, a fakt, że odpowiedź na pytanie 3 wniosku nie odpowiada wymogom ustawowym z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa przez organ. Należy również dodać, że organ zachował wnioskowaną przez stronę formę elektroniczną udzielenia odpowiedzi na wniosek.
Sąd nie znalazł również podstaw do nałożenia na organ grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku o którym mowa w § 1 może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowi kwestię uznaniową Sądu, o czym świadczy posłużenie się w treści powyższego przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek jakimi powinien kierować się sąd przyznając określoną kwotę pieniężną. Dlatego też stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tego uprawnienia, ma ono bowiem służyć zdyscyplinowaniu organu i wynagrodzenia stronie wadliwe działanie organu. W okolicznościach faktycznych sprawy sąd nie znalazł podstaw do dodatkowego zdyscyplinowania organu, poza zobowiązaniem go do rozpoznania wniosku w oznaczonym zakresie.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku w zakresie jego punktu 3, rzeczą organu będzie w pierwszej kolejności obowiązek udzielenia stronie informacji, czy organ jest w posiadaniu żądanych przez stronę w tym punkcie wniosku informacji, czy też nie. W przypadku dysponowania przez organ rzeczonymi informacjami obowiązkiem organu będzie w dalszej kolejności ocena, czy ich udostępnienie podlega trybowi udostępnienia informacji o jakiej mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. Kwota kosztów sądowych jakie sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego odpowiada wartości wpisu sądowego od skargi jaki uiścił skarżący.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło