IV SAB/Wr 24/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy socjalnej postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Z. w przedmiocie udzielenia pomocy socjalnej. Ponadto skarżący w wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wszelkich kosztów sądowych. W związku ze złożona skargą, zarządzeniem z dnia 16 września 2008 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy wyczerpał tryb administracyjny w sprawie, a więc czy złożył zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. Pismem z dnia 22 września 2008 r. skarżący oświadczył, że wyczerpał ten tryb składając w dniu 18 czerwca 2008 r. odwołanie od zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednakże, po myśli art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w przytoczonym art. 247 p.p.s.a., gdyż pomimo wezwania z dnia 17 września 2008 r. skarżący nie wykazał tego, że wyczerpał tok administracyjny, a więc złożył zażalenia na niezałatwienie odwania od tej decyzji w trybie art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi np. (postanowienie NSA z dnia 14 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98 - Lex nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 §1 p.p.s.a. i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cyt. ustawy. Przepis art. 37 k.p.a. wprost stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zaś art. 52 § 2 p.p.s.a. dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. Wymóg "wyczerpania środków zaskarżenia" ma merytoryczny, a nie formalny charakter, co oznacza, że w każdym wypadku stwierdzenia braku spełnienia takiej przesłanki sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić z powodu jej niedopuszczalności. W piśmie z dnia 22 września 2008 r. skarżący co prawda twierdzi, że w dniu 18 czerwca 2008 r. złożył takie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jednak powyższe zażalenie było w istocie odwołaniem od decyzji organu I instancji, a nie skargą na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, a tym samym Sąd nie był w stanie stwierdzić czy zostały spełnione warunki złożenia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W związku z powyższym skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Artykuł 247 p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 tej ustawy (Hanna Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007/4/27), a więc i w sytuacji takiej jak rozważana. Przyjąć zatem należy, że skarga W. M. jest niedopuszczalna, a tym samym oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.