IV SAB/Wr 248/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi A. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej A. T. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. A. T. (dalej: skarżący, strona) reprezentowany działając przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 27 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 kwietnia 2021 r. do organu wpłynął wniosek strony z dnia 28 lutego 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Decyzją z dnia 15 września 2021 r. organ udzielił stronie zezwolenia na pobyt stały. Wobec dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej ww. decyzję - 23 września 2021 r. i 1 października 2021 r. – zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd stwierdził, że niniejszej skarga na przewlekłość Wojewody podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Z akt wynika bowiem, że decyzja załatwiająca sprawę o udzielenie zezwolenia na stały, wszczętą wnioskiem strony, wydana została w dniu 15 września 2021 r. i doręczona 6 października 2021 r., a więc przed wniesieniem skargi na przewlekłość, co miało miejsce w dniu 27 kwietnia 2023 r. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 7 marca 2022 r. podjął w składzie siedmiu sędziów uchwałę (uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, ONSAiWSA 2022, nr 3, poz. 34), zgodnie z którą skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Ustanie przewlekłości postępowania poprzez ostateczne zakończenie postępowania przez organ administracji, należy traktować jako brak przedmiotu zaskarżenia, skutkujący odrzuceniem skargi przez sąd administracyjny ze względu na jego niedopuszczalność z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje przedmiot zaskarżenia, co w realiach niniejszej sprawy oznacza konieczność zbadania, czy na dzień wniesienia skargi istniał zarzucany przez stronę stan przewlekłości postępowania. Jeżeli bowiem przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Przestaje bowiem istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, gdyż nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). W niniejszej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wniesiona została po załatwieniu sprawy przez organ, wobec czego stwierdzić należy brak przedmiotu zaskarżenia i w konsekwencji, zgodnie z przedstawioną wyżej uchwałą NSA, zachodzi konieczność odrzucenia skargi z powodu jej niedopuszczalności. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uwzględnił treść art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z treści powołanej regulacji zasadnie wywodzi się moc wiążącą uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, a istota tego związania oznacza, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w pkt I sentencji. Zwrot uiszczonego wpisu w pkt II postanowienia nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.