IV SAB/Wr 25/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Obrony Zwierząt z/s w J. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Ś.- Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta Ś.-Z. na rzecz Stowarzyszenia Obrony Zwierząt w J. kwotę 580 ( słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 2 października 2016 r., przesłanym na adres poczty elektronicznej, za pośrednictwem platformy ePUAP Stowarzyszenie [...] w J. (zwane dalej stroną lub skarżącym) zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy Ś. – Z. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania opieki nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywania, przewidzianego ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie praw zwierząt ( Dz. U. z 2013 r., poz. 856). Wobec nieotrzymania żądanych informacji strona skarżąca pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. wystąpiła do tutejszego Sądu ze skargą na bezczynność organu. W ocenie skarżącego, oczekiwane dane miały publiczny charakter zaś organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stąd też strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenie jego bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wskazał, że w Gminie Miejskiej Ś.– Z. e-PUAP działa w dwóch trybach: PULL – tryb działania skrzynki w sytuacji, gdy jest ona zintegrowana z systemem obiegu dokumentów urzędu, PUSH – tryb działania skrzynki do bezpośredniego odbioru pism w e-PUAP. Jednocześnie wyjaśniono, że w trybie PUSH pisma trafiają do skrzynki odbiorczej Urzędu Gminy czyli docierają do Gminy. W trybie PULL pisma trafiają do kolejki dokumentów i nie są przekazywane do skrzynki odbiorczej urzędu czyli do urzędu nie trafiają. W obu jednak przypadkach jest wystawiane UPP - Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. W trybie PULL nadawca pisma jest informowany o dostarczeniu pisma do urzędu mimo, iż pismo nie trafiło do skrzynki odbiorczej, a jedynie do kolejki. W piśmie oczekującym w kolejce nie można określić adresata pisma, ani jego treści. Wniosek będący przedmiotem skargi został wniesiony w trybie PULL. Wygenerowane zostało potwierdzenie jego wpłynięcia jednak faktycznie nie dotarł do Urzędu Gminy. Z analizy wpływu pism do skrzynki odbiorczej wynika, że pisma wpływały do Urzędu z długimi przerwami, np. jest przerwa wpływu dokumentów od dnia 22 kwietnia 2016 r. do dnia 12 października 2016 r. Można z tego wywnioskować, że tryb pracy skrzynki z nieznanych przyczyn ulegał zmianie. Po zmianie trybu pracy skrzynki na właściwy czyli PUSH, w dniu 3 lutego 2017 r. spłynęły wszystkie pisma z kolejki do skrzynki odbiorczej. Faktycznie też z tą datą wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej będący przedmiotem skargi. W chwili otrzymania informacji o problemach z integracją e-PUAP tryb pracy skrzynki został przestawiony zgodnie z zaleceniami. Jest to wadliwość systemu informatycznego, na którego nie ma wpływu Gmina Ś.- Z.. Niezwłocznie po otrzymaniu niniejszej skargi, w której niewątpliwie znajdował się wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ wystosował odpowiedź na zapytania i wysłał na adres mailowy strony skarżącej. Wskazano, że organ nie dopuścił się bezczynności bowiem wniosek o udzielenie informacji publicznej nie został skutecznie doręczony. Dopiero po odblokowaniu korespondencji z trybu PULL było możliwe odczytanie wniosku oraz jego adresata. Wobec powyższego organ nie ponosi winy za brak odpowiedzi na wniosek w żądanym terminie a bezczynność w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.) nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 przywołanej ustawy). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy poza sporem pozostawało, że zawnioskowane dane stanowią informację publiczną, a burmistrz – jako organ władzy publicznej – jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Nie budziło również wątpliwości, że organ uchybił obowiązkowi terminowego udzielenia informacji publicznej. W związku z powyższym należało przyjąć, że do dnia wniesienia skargi, tj. 23 stycznia 2017 r., organ pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych przez skarżącego. Chociaż podmiot zobowiązany stan ten usunął przesyłając skarżącemu odpowiedź na adres e-mailowy strony w dniu 1 lutego 2017 r., to jednak wbrew stanowisku organu, był on bezczynny. Bezczynności organu nie może bowiem usprawiedliwiać wadliwe działanie systemu komputerowego, jakim dysponuje Urząd. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądowym, do obowiązków organu administracji publicznej, jak też i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do podmiotu podającego publicznie adres i oczekiwać, że skoro podany zostaje do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej, to kierowana na ten adres poczta będzie odbierana. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15 – dostępne w CBOSA). Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność ma wpływ na kształt rozstrzygnięcia odnoszący się do obowiązków organu związanych z realizacją żądania wnioskodawcy. Nie zwalnia to jednak sądu administracyjnego od oceny charakteru bezczynności poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej należało wziąć pod uwagę, że skutkiem wspomnianych problemów organizacyjnych dopiero z treści skargi organ zobowiązany dowiedział się o wniosku strony skarżącej i niezwłocznie podjął starania w celu wyjaśnienia sprawy. Nie bez znaczenia był również stosunkowo krótki okres pozostawania przez organ w zwłoce. Stąd też należało uznać, że bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu organu do rozpoznania żądania skarżącego. Postępowanie w tym zakresie okazało się więc bezprzedmiotowe w związku z czym należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie III sentencji wyroku, oparte zostało na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., gdyż umorzenie postępowania wynikało z uwzględnienia wniesionej skargi przez organ we własnym zakresie i udostępnienia żądanej informacji publicznej (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08).