IV SAB/Wr 250/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi N.T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: odrzucić skargę. N. T. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie złożonego przez skarżącą w dniu 16 lipca 2024 r. wniosku o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 19 marca 2026 r., pismem Sądu z dnia 24 marca 2026 r., skarżąca została wezwana do złożenia kopii ponaglenia, skierowanego do organu, na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej w/w wniosku o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wraz z dowodem wniesienia ponaglenia. Na wykonanie wezwania zakreślono skarżącej termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w/w wezwanie doręczono skarżącej w dniu 25 marca 2026 r. na podany w skardze adres. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania Sądu w zakresie złożenia kopii ponaglenia, skierowanego do organu, wraz z dowodem wniesienia ponaglenia upłynął bezskutecznie w dniu 1 kwietnia 2026 r. (środa). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w zakreślonym terminie, który upływał w dniu 1 kwietnia 2026 r., doręczone skarżącej w dniu 25 marca 2026 r. wezwanie o przedstawienie dowodu złożenia, w toku postępowania administracyjnego, ponaglenia, nie zostało wykonane. Również akta administracyjne sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że skarga została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność (...) można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dodatkowo wskazuje, jaki środek musi uprzednio zostać wyczerpany. Z przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20). Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia w aktach administracyjnych sprawy i niewykazania przez skarżącą, że ponaglenie zostało wniesione - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.