IV SAB/Wr 262/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. Ł. na bezczynność Wójta Gminy Czernica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 stycznia 2024 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Czernica dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 11 stycznia 2024 r. i że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Czernica do załatwienia wniosku; III. zasądza od Wójta Gminy Czernica na rzecz Ł. Ł. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Ł. Ł. (dalej: wnioskodawca, skarżący) - wnioskiem z 11 stycznia 2024 r. - wystąpił do Wójta Gminy Czernica (dalej: Wójt, organ) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zatwierdzenia, zgłoszenia rozpoczęcia prac przez wykonawcę oraz projektu organizacji ruchu zastępczego dla rozbudowy sieci wodociągowej w pasie drogowym "ul. [...]"j, dz. nr [...], [...], obręb K.. Wniósł o udzielenie informacji w następującym zakresie: "1) W pkt. 5 projektu organizacji ruchu zastępczego opis projektowanego oznakowania nie jest zgodny z załączonymi rysunkami – dlaczego osoba zatwierdzająca dokonała zatwierdzenia takiego projektu? 2) W projekcie organizacji ruchu zastępczego nie zaprojektowano oznakowania na drodze gminnej od strony działki [...] oraz [...], natomiast obszar prac nie obejmował i nie naruszał granic tych działek. Należy nadmienić, że działka [...] jest działką drogową służącą do obsługi komunikacyjnej mieszkańców – dlaczego nie zostało to uwzględnione w projekcie lub w uwagach zatwierdzenia? 3) W jaki sposób w dniu 14 listopada 2023 roku Inwestor Pan M. F. zgłosił rozpoczęcie prac oraz wprowadzenie czasowej organizacji ruchu? 4) Czy w stosunku do Inwestora M. F. lub Wykonawcy rozbudowy sieci wodociągowej w pasie drogowym "ul. [...]" zostało wszczęte postępowanie administracyjne za zajęcie pasa drogowego w związku z realizacją prac po upływie terminu, który był wyznaczony do wprowadzenia zatwierdzonej organizacji ruchu zastępczego w wydanym zatwierdzeniu GPI.7221.124.2023.AD? 5) Czy w stosunku do Inwestora Pana M. F. lub Wykonawcy rozbudowy sieci wodociągowej w pasie drogowym "ul. [...]" zostało wszczęte postępowanie administracyjne w związku z wykonaniem prac przed upływem terminu wskazanego w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r., poz. 784)? 6) W projekcie organizacji ruchu zastępczego nie ma uwzględnionego etapu, który istniał w terenie po wykonaniu prac rozkopowych od dnia 16 listopada 2023 roku i ze względu na brak oznakowania zgodnego z Rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2311) doszło do wjechania pojazdu w niewidoczny (zasypany śniegiem) i częściowo zapadnięty wykop, w wyniku czego uszkodzony został pojazd w dniu 28 listopada 2023 roku. W związku z zaistniałą sytuacją został wezwany na miejsce patrol policji przez poszkodowanego kierowcę – czy Urząd Gminy został poinformowany o powstałej sytuacji przez Inwestora Pana M. F. lub Wykonawcę w zakresie realizacji dodatkowego etapu prac? Czy Urząd Gminy otrzymał informację od policji w zakresie powstałej kolizji? Czy Urząd Gminy był informowany przez mieszkańców "ul. [...]" o istniejącym wykopie w pasie drogowym "ul. [...]"? 7) Czy ZGK C. posiada możliwości prawne do wejścia i wykonania w zastępstwie za Inwestora M. F. odcinka sieci zlokalizowanego na działce [...], obręb K.? 8) Czy odcinek wykonany przez Inwestora M. F. w pasie drogowym "ul. [...]", dz.nr [...], [...], [...], obręb K. jest podłączony do istniejącej sieci wodociągowej? 9) Czy brak wykonania pozostałej części odcinka wodociągowego w działce [...] będzie mieć wpływ na spadek ciśnienia lub niskie ciśnienie wody w lokalach mieszkalnych i domach zlokalizowanych przy "ul. [...]" przy wzmożonym użytkowaniu?". W dniu 7 lutego 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym terminie. Wniósł o: zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi na wniosek i zaprezentował swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że powodem opóźnienia w załatwieniu sprawy są okoliczności związane z rozbudową urzędu, pracami remontowymi, zalaniem pomieszczeń biurowych i przeniesieniem pracownika merytorycznego do oddziału zamiejscowego. Do pisma dołączył odpowiedź na wniosek, wystosowaną w dniu 12 lutego 2024 r., którą udzielono następującej informacji publicznej: "3) Pan M. F. zgłosił pisemnie w dniu 14 listopada 2023 r. do tutejszego urzędu rozpoczęcie prac oraz wprowadzenie czasowej organizacji ruchu. 4) Nie jest i nie było prowadzone żadne postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego "w związku z realizacją prac po upływie terminu, który był wyznaczony do wprowadzenia zatwierdzonej organizacji ruchu" w trakcie realizacji rozbudowy sieci wodociągowej w pasie drogowym "ul. [...]" w K. wykonywanej przez inwestora Pana M. F. Brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego, ponieważ "ul. [...]" nie jest drogą publiczną w myśl ustawy o drogach publicznych. 5) Nie jest i nie było prowadzone żadne postępowanie administracyjne "w związku z wykonaniem prac przed upływem terminu wskazanego w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem (Dz. U. z 2017 r., poz. 784)" w trakcie realizacji prac rozbudowy sieci wodociągowej w pasie drogowym "ul. [...]" w K. wykonywanych przez inwestora Pana M. F. Brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego. 6) Urząd gminy nie został poinformowany o zaistniałym zdarzeniu/kolizji ani przez inwestora Pani M. F., ani przez policję. Gmina otrzymała zgłoszenie telefoniczne od mieszkańca "ul. [...]" o trwających pracach i wykopie. Pracownik urzędu gminy niezwłocznie udał się na miejscu i nakazał zasypanie wykopu". Ponadto w odniesieniu do pkt 1 i 2 żądania wniosku organ poinformował, że nie może udzielić odpowiedzi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie wytworzył i nie posiada takich dokumentów urzędowych. Informacja ma wtedy charakter informacji publicznej, jeżeli jest informacją istniejącą i będącą w posiadaniu organu, od którego wnioskodawca żąda jej udostępnienia. Organ wskazał także, że nie może udzielić odpowiedzi na pytania 7-9 wniosku z uwagi na brak właściwości, gdyż siecią wodno-kanalizacyjną na terenie gminy zarządza ZGK C. Pismem z 14 kwietnia 2024 r. skarżący potwierdził otrzymanie odpowiedzi na złożony wniosek, zaznaczając przy tym, że pismo nie zawierało informacji o przyczynie opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz że nie został poinformowany przez organ, jakie są okoliczności tego opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Stąd aktualny jest wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami tej ustawy - terminie i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) - por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lipca 2022 r., II SAB/Wa 51/22, dostępny - podobnie jak wszystkie powołane niżej orzeczenia sądów administracyjnych - w: CBOSA. Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy na dzień wniesienia skargi organ zobowiązany pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku - Wójt - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Poza sporem pozostaje także, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z 11 stycznia 2024 r. pismem z dnia 12 lutego 2024 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Mając na uwadze, że Wójt nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej informacji w ustawowym terminie, tj. do dnia 25 stycznia 2024 r., należało stwierdzić bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku, o czym Sąd orzekł w pkt I zdaniu pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Wójt niezwłocznie po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, a zwłoka w załatwieniu sprawy nie była znacząca. Ponadto w odpowiedzi na skargę wyjaśnił powody opóźnienia w załatwieniu sprawy. Z uwagi na udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego pismem z 12 lutego 2024 r., co miało miejsce po wniesieniu rozpoznawanej skargi, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - pkt II sentencji. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo rozpoznał wniosek. Udostępniona w pkt 3-6 odpowiedzi informacja publiczna jest wyczerpująca i precyzyjnie odpowiada na zadane pytania. Rację należy przyznać też organowi, że sformułowane w pkt 1-2 wniosku żądania wskazania przyczyn i motywów podjęcia lub niepodjęcia przez organ pewnych działań nie dotyczą sfery faktów, którymi dysponuje organ, a więc nie mogły stanowić przedmiotu skutecznego zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów (por. wyroki WSA: w Warszawie z 3 listopada 2020 r., II SAB/Wa 266/20; w Bydgoszczy z 10 grudnia 2014 r., II SAB/Bd 70/14). Ponadto Wójt - stwierdzając, że nie posiada informacji publicznej żądanej w pkt 7-9 wniosku - poinformował o tym wnioskodawcę i wskazał organ, który powinien tymi informacjami dysponować. Tym samym należało uznać, że Wójt - już po wniesieniu skargi - w pełni zrealizował wniosek skarżącego. Orzekając jak w pkt I-II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe w sprawie.