IV SAB/Wr 267/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-12-29

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną, ani inną jednostką organizacyjną, której przepisy prawa przyznają zdolność sądową. W związku z tym skarga na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 PPSA.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się przesłania kopii orzeczeń dyscyplinarnych z 2012 roku. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, podnosząc m.in. zarzut nadużycia prawa przez skarżącego, brak przesłanek do uznania żądanych dokumentów za informację publiczną oraz naruszenie tajemnicy adwokackiej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby [...] we W. w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 17 sierpnia 2015r. Domaga się zobowiązania organu do załatwienia sprawy wniosku i zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazuje, że złożył drogą elektroniczną wniosek o udostepnienie informacji publicznej, w którym wniósł o przesłanie "kserokopii lub skanów (w formacie pdf) albo plików edytorskich (doc/docx/rtf) orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby [...] we W. w roku 2012". Podniósł, że podmiot pozostaje całkowicie bezczynny i zachowanie to jest niezgodne z prawem, ponieważ orzeczenia dyscyplinarne wydane przez organy dyscyplinarne utworzone na podstawie ustawy są dokumentami utrwalającymi działanie tego organu oraz osób pełniących funkcje publiczne. Osoby orzekające w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy są funkcjonariuszami publicznymi. Sąd dyscyplinarny izby [...] jest organem władzy publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Orzeczenia sądu dyscyplinarnego są także dokumentami w rozumieniu art. 61 ust. 2 zd. 1 Konstytucji. Negacja publicznego charakteru informacji byłaby nieuprawniona i oznacza, że mamy do czynienia z bezczynnością podmiotu w załatwieniu wniosku w całości. Skarżący nadmienia, że wniosek o udostępnienie informacji wymaga załatwienia go w sposób prawem przewidziany, a zatem albo przez dokonanie czynności materialno - technicznej udostępnienia żądanej informacji albo przez wydanie stosownej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Pełnomocnik Sądu Dyscyplinarnego Izby [...] wskazał na fakt nadużycia prawa przez skarżącego. Składając prawie codziennie żądanie udostępnienia kolejnej "informacji publicznej", destabilizuje działalność samorządu [...] we W. z pobudek, dla których trudno znaleźć podstawy do akceptacji. Podniesiono, że informacją publiczną jest wiadomość wytworzona przez samorząd [...] pod warunkiem, że spełnione są przesłanki: 1) wiadomość ta wytworzona zostało w ramach wykonywania zadań władzy publicznej (nie własnych zadań samorządowych; 2) wiadomość ta została wytworzona mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (nie majątkiem zarządu [....]). W niniejszej sprawie nie zachodzi nawet jeden z powyższych elementów. Dalej wskazano, że zgodnie z art. 50 ustawy Prawo o adwokaturze do zakresu działania sądu dyscyplinowanego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby. Nie jest to sąd powszechny, którego orzeczenia dotyczą praw i obowiązków ogółu obywateli, a jedynie organ samorządowy, obejmujący kompetencje wyłącznie członków samorządu. Z kolei w myśl art. 3 pkt 6 Prawa o adwokaturze, samorząd [...] sprawuje zarząd majątkiem tego samorządu, a więc majątkiem pochodzącym ze składek członków samorządu, nie stanowiącym mienia komunalnego ani majątku Skarbu Państwa. W tej materii Samorząd [...], (w tym sądy dyscyplinarne) nie korzysta z mienia komunalnego ani majątku Skarbu Państwa. Ponadto, podkreślono, że wszystkie orzeczenia dyscyplinarne zawierają dokładny opis stanu faktycznego, a więc dane osobowe klienta [...], którego to klienta sprawa jest przedmiotem postępowania przed sądem dyscyplinarnym oraz dokładny opis przedmiotu sprawy i jej przebieg. W związku z powyższym ujawnienie skarżącemu orzeczeń dyscyplinarnych i to bez anonimizacji (zgodnie z żądaniem z 17.08.2015r.) stanowiłoby naruszenie tajemnicy adwokackiej bezwzględnie chronionej przepisem art. 6 Prawo o adwokaturze. Nawet przyjmuje, że orzeczenia dyscyplinarne mogą stanowić informację publiczną, konkretnie orzeczenia sądów dyscyplinarnych izb [...] takiej informacji nie stanowią ze względu na konieczność ochrony tajemnicy adwokackiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a, sąd odrzuca skargę, między innymi w sytuacji, gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 p.p.s.a., są skarżący oraz podmiot, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Według treści art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, przede wszystkim ma osoba fizyczna i osoba prawna (także organ administracji publicznej, według brzmienia tego przepisu ustalonego nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień łub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, złożona została w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący wskazał jako podmiot, któremu zarzuca bezczynność "Sąd Dyscyplinarny Izby [...] we W.". Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego. Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Wyższa Komisja Rewizyjna (art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Według art. 39 ustawy Prawo o adwokaturze sąd dyscyplinarny stanowi jeden z organów izby adwokackiej, przy czym izba adwokacka nie jest organem adwokatury (podkreślenie sądu), co wynika z art. 9 tej ustawy. Jednocześnie, stosownie do treści art. 10 ustawy Prawo o adwokaturze, wyłącznie Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną. Tym samym, zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, sąd dyscyplinarny izby [...] nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, gdyż żaden z przepisów powołanej ustawy Prawo o adwokaturze takiej osobowości mu nie przyznaje. Oznacza to, że nie posiada także zdolności sądowej, wobec czego nie może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Również z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby sąd dyscyplinarny izby [...] w zdolność sądową i pozwalały występować mu samodzielnie w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Nie można zatem przyjąć, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zdolność sądową należy oceniać inaczej, niż według przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2015r., sygn. akt II SAB/ Gd 179/15). Wobec powyższego sąd uznał, że skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Sądowi Dyscyplinarnemu Izby [...] we W. jest niedopuszczalne, z uwagi na brak zdolności sądowej skarżonego podmiotu, która nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w przywołanym postanowieniu o braku zdolności sądowej skarżonego podmiotu. Wobec powyższego należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 §1 pkt 5 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło