IV SAB/Wr 268/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] dotyczącej odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Pismem referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2014 r. poinformowano skarżącego, że jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika i odroczenie rozprawy do czasy załatwienia tego wniosku. Rozprawa ta została odroczona. Po rozpoznaniu tego wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarza sądowy postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. odmówił przyznania tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy. W postanowieniu tym stwierdzono m. in., że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący złożył m. in. ponowny wniosek o ustanowienie adwokata i wniosek o odroczenie rozpoznania sprawy wyznaczonej na dzień 13 maja 2015 r. do czasu uprawomocnienia się postanowień wydanych na wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu tego pisma powołał jedynie okoliczności dotyczące postępowania organu administracji np. dotyczące wywiadu środowiskowego, podpisania kontraktu socjalnego i okoliczności dotyczące wyroku Sądu o sygn. akt IV SA/Wr 709/14. Pismem Sądu z dnia 8 czerwca 2015 r. poinformowano skarżącego, że niniejsza sprawa nie była wyznaczona na rozprawę w dniu 13 maja 2015 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 23 listopada 20155 r. Po otrzymaniu tego zawiadomienia skarżący w dniu rozprawy, czyli 23 listopada 2015 r., złożył w Biurze Podawczym Sądu m. in. wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów. Sąd odroczył rozprawę wyznaczoną na dzień 23 listopada 2015 r., a postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. oddalił powyższy wniosek o wyłączenie sędziów, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 485/16 oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Po rozpoznaniu drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartego w powyższym piśmie skarżącego z dnia 7 maja 2015 r. referendarz sądowy -postanowieniem z dnia 25 listopada 215 r. odmówił przyznania tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy. W postanowieniu tym ponownie stwierdzono, że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie. W postanowieniu tym dodano, że liczba zarejestrowanych spraw skarżącego stale wzrasta, gdyż w marcu 2015 r. zarejestrowano pond 500 spraw i wniosków skarżącego, a w lipcu 2015 r. liczba ta wyniosła 629, zaś w listopadzie 2015 r. zarejestrowano 633 sprawy. Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Powyższe postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., złożonym tego samego dnia osobiście w Sądzie, skarżący podał, że wnosi sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. "odmawiającego przyznania prawa pomocy w całości". W piśmie tym wniósł o przywrócenie terminu oraz zmianę zaskarżonego postanowienia i ustanowienie adwokata. Podał, że "referendarz sądowy jako członek obcego, zbrodniczego, totalitarnego, mafijnego organu władzy orzekając w sposób ukartowany i dyspozycyjny wobec mafijnego bosa dokonuje oczywistego ludobójstwa na tle rasistowskim i korupcyjnym w celu eksterminacji jego osoby. Jest on wysłannikiem i agentem na usługach samego zła osiadłego w obcym i szatańskim mocarstwie". Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega więc sprzeciw skarżącego od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona lub adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (art. 260 p.p.s.a.). Sprzeciw wniesiony w rozpoznawanej sprawie został złożony w ustawowym terminie, ponieważ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. zostało doręczone osobiście skarżącemu w sobotę 12 grudnia 2015 r., a więc zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. termin ten upłynął w poniedziałek 21 grudnia 2015 r. i w tym dniu skarżący złożył osobiście w Sądzie, pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., sprzeciw od tego postanowienia. Powołany przepis art. 83 § 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W świetle powyższego, wskutek skutecznie wniesionego sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzające postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, utraciło moc, zaś wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, zawarty w piśmie skarżącego z dnia 7 maja 2015 r. - podlega rozpoznaniu przez sąd. Wniosek ten został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych skoro skarżący we wspomnianym piśmie z dnia 7 maja 2015 r. podał, że domaga się ustanowienie adwokata i odroczenia rozpoznania sprawy wyznaczonej na dzień 13 maja 2015 r. do czasu uprawomocnienia się postanowień wydanych na wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zaś zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 7 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p,p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Rozpoznawany obecnie wniosek jest drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pierwszy wniosek złożony na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. został bowiem rozpoznawany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2015 r. odmawiającym w pkt I sentencji przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W rozpoznawanym wniosku skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności uzasadniających uwzględnienie tego wniosku. W dalszym bowiem ciągu aktualne jest twierdzenie, że liczba zarejestrowanych spraw skarżącego stale wzrasta, gdyż w marcu 2015 r. zarejestrowano pond 500 spraw i wniosków skarżącego, a w lipcu 2015 r. liczba ta wyniosła 629, zaś w listopadzie 2015 r. zarejestrowano 633 sprawy. We wspomnianym okresie 2009-2014 większość skarg została odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania. Nie uległo również zmianie stanowisko, że skarżący złożył w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia. Aktualne jest twierdzenie, że skarżący złożył szereg skarg o wznowienie postępowania oraz, że wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu. Wniosek taki został złożony również w niniejszej sprawie. W dalszym ciągu aktualne jest stanowisko, że w okresie od 2009 r. do listopada 2014 r. liczba zarejestrowanych wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika wyniosła 240 wniosków oraz, że część wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania, a cześć oddalono z uwagi na nadużycie prawa pomocy z uwagi na nadużycie tego prawa. Oceniając więc zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy ponownie stwierdzić należy, że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie. Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Ponadto w wielu sprawach skarżący niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy. W postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 168/14, podjętym w innej sprawie skarżącego, wskazano zaś, że skarżący zmierza w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym skargi na tą przewlekłość zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podobnie skarżący postąpił w niniejszej sprawie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na pierwszej rozprawie wyznaczonej na dzień 17 marca 2015 r. Powołane przez skarżącego w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. okoliczności dotyczące działania organu administracji, w tym np. dotyczące wywiadu środowiskowego, podpisania kontraktu socjalnego i okoliczności dotyczące wyroku Sądu o sygn. akt IV SA/Wr 709/14 nie zmieniają więc oceny, iż skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Przedstawione okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa i uzasadnia umorzenie postępowania wszczętego kolejnym wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Również postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., gdyż skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p,s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z tych względów Sąd na podstawie art. 249a p.p.s.a. umorzył postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 249a oraz art. 245 § 2 i art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" p.p,s.a., orzekł jak w sentencji.