IV SAB/Wr 269/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędzi WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędzi NSA Anny Moskały, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej, sędzi NSA Jolanty Sikorskiej, sędzi NSA Julii Szczygielskiej, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego. W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2015 r. (k. 50 akt sądowych) skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędzi WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędzi NSA Anny Moskały, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej, sędzi NSA Jolanty Sikorskiej, sędzi NSA Julii Szczygielskiej, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego. Wnioskodawca podał, że w jego ocenie zachodzą okoliczności niewymienione w art. 18 p.p.s.a., gdyż wskazani sędziowie są ze sobą w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na ich prawa i obowiązki, więc zachodzą okoliczności wywołujące wątpliwość, co do ich bezstronności. Zdaniem skarżącego wymienieni sędziowie "tuszują oczywiste przestępstwo administracyjne" i są stronniczy. W dalszej części wniosku skarżący powołał się na wybrane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Sądu Rejonowego dla W., wskazując, że są one dla niego niesprawiedliwe i niekorzystne. Następnie skarżący opisał szereg nieprawidłowości i przestępstw, do których w jego ocenie dochodzi w sprawach toczących się przed organami administracji publicznej i sądami. Skarżący stwierdził ponadto między innymi: "Władza Sądownicza toczy ze mną dziwną i chorą ukartowaną wojnę hybrydową w celu eksterminacji mojej osoby". W związku z wnioskiem skarżącego do akt sądowych wpłynęły pisemne oświadczenia sędziów objętych tymże wnioskiem, że w tej sprawie nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, ani żadna z okoliczności wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (oświadczenie: sędzi WSA Ewy Kamienieckiej – k. 70 akt, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego – k. 72 akt, sędzi NSA Anny Moskały – k. 71 akt, sędziego NSA Henryka Ożoga – k. 73 akt, sędziego NSA Ryszarda Pęka – k. 80 akt, sędzi NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej – k. 74 akt, sędzi WSA Lidii Serwiniowskiej – k. 75 akt, sędzi NSA Jolanty Sikorskiej – k. 76 akt, sędzi NSA Julii Szczygielskiej – k. 77 akt, sędzi WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków – k. 78 akt, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego – k. 79 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 20 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Niezależnie od powyższego, na mocy art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy stwierdził, że przyczyny wyłączenia sędziów skarżący upatruje w tym, że w jego ocenie sędziowie orzekający jak dotąd w sprawach inicjowanych przez skarżącego okazali się niesprawiedliwi i stronniczy. Wnioskodawca ma też wątpliwość co do bezstronności sędziów, bo dotychczas wszyscy sędziowie WSA we Wrocławiu orzekali już w jego sprawach. Sąd analizując tak postawione zarzuty doszedł do przekonania, że po pierwsze wnioskodawca nie wskazał, ani nie uprawdopodobnił, że zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Niniejsza sprawa ma za przedmiot bezczynność organu administracji, a więc w szczególności nie zachodzi podstawa wyłączenia sędziego z art. 18 § 1 pkt 6 i 6a p.p.s.a. Ponadto podniesione we wniosku argumenty w żaden sposób nie uprawdopodobniają również, iż można mówić o okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, któregokolwiek z sędziów objętych wnioskiem w rozpoznawanej sprawie. Zaprezentowana we wniosku argumentacja to głównie opisy zmagań skarżącego z organami administracji publicznej, prokuraturą i sądami, ale trzeba jasno powiedzieć, że w żaden sposób nie są one uprawdopodobnieniem tego, że którykolwiek z sędziów powinien podlegać wyłączeniu w rozpoznawanej sprawie. Sąd przyjął przy tym, że podstawą wyłączenia sędziego nie może być jedynie twierdzenie skarżącego, iż dany sędzia wykazuje stronniczość – konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to określonych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego, lub też wykazanie wystąpienia jednej z przyczyn (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 328/08, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub przeczuleń strony w szczególności niesprecyzowanych co do osoby (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 20, Legalis). W przekonaniu Sądu niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach w danym sądzie wydawał wyroki czy postanowienia, które w mniemaniu wnioskodawcy są dla niego niekorzystne. Również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że sędziowie, których wyłączenia zażądano, złożyli na piśmie oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wspomnieć należy więc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie aprobująco przyjmuje, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec tego brak jest podstaw, by negować złożone przez sędziów w niniejszej sprawie oświadczenia, tym bardziej, że – jak to już wykazano – zarzuty wnioskodawcy nie były poparte przekonującą argumentacją istotną w sprawie. Trzeba też powiedzieć, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 97). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wnioskodawca w żadnej mierze nie uprawdopodobnił, iż w stosunku do któregokolwiek z sędziów, których wyłączenia żądał, zachodzi przesłanka wyłączenia z art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.