IV SAB/Wr 269/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. nr [...] dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Pismem referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2014 r. poinformowano skarżącego, że jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika i o odroczenie rozprawy do czasy załatwienia tego wniosku. Rozprawa ta została odroczona. Po rozpoznaniu tego wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarza sądowy postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. odmówił przyznania tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący złożył m. in. ponowny wniosek o ustanowienie adwokata i wniosek o odroczenie rozpoznania sprawy wyznaczonej na dzień 13 maja 2015 r. do czasu uprawomocnienia się postanowień wydanych na wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu tego pisma powołał jedynie okoliczności dotyczące postępowania organu administracji np. dotyczące wywiadu środowiskowego, podpisania kontraktu socjalnego i okoliczności dotyczące wyroku Sądu o sygn. akt IV SA/Wr 709/14. Pismem Sądu z dnia 1 czerwca 2015 r. poinformowano skarżącego, że niniejsza sprawa nie była wyznaczona na rozprawę w dniu 13 maja 2015 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 23 listopada 2015 r. Po otrzymaniu tego zawiadomienia skarżący w dniu rozprawy, czyli 23 listopada 2015 r., złożył w Biurze Podawczym Sądu m. in. wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów. Sąd odroczył rozprawę wyznaczoną na dzień 23 listopada 2015 r., a postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. oddalił powyższy wniosek o wyłączenie sędziów. Po rozpoznaniu drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartego w powyższym piśmie skarżącego z dnia 7 maja 2015 r. referendarz sądowy -postanowieniem z dnia 25 listopada 215 r. odmówił przyznania tego prawa w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., złożonym tego samego dnia osobiście w Sądzie, skarżący podał, że wnosi sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. "odmawiającego przyznania prawa pomocy w całości". Następnie pismem z dnia 4 marca 2016 r., wniesionym przed rozpoznaniem powyższego sprzeciwu, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 16 lutego 2016 r. dotyczące wyłączenia sędziów. W zażaleniu tym podał, że domaga się uznania słusznego interesu strony do przyznania prawa pomocy w całości i ustanowenia adwokata ze względu na ciężką sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Decyzją PUP został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i dostępu do służby zdrowia, co skazuje go na śmierć z głodu lub bezdomności. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie [...] zł. Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie. Toczy się postępowanie sądowe o zapłatę czynszu i prądu. Przyznano mu zasiłek celowy na zakup pralki. Domaga się ustanowienia adwokata, gdyż m. in. sędziowie orzekają w sposób stronniczy i naruszają jego dobra osobiste, dane osobowe, wizerunek. Udział adwokata jest potrzebny, gdyż na postanowienie Sądu ma wpływ przestępstwo. Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 486/16 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 16 lutego 2016 r. dotyczące wniosku o wyłącznie sędziów. Po rozpoznaniu powyższego sprzeciwu z dnia 21 grudnia 2015 r. postanowieniem Sądu z dnia 17 czerwca 2016 r. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w dalszym ciągu aktualne jest twierdzenie, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie. W postanowieniu tym dodano, że liczba zarejestrowanych spraw skarżącego stale wzrasta, gdyż w marcu 2015 r. zarejestrowano pond 500 spraw i wniosków skarżącego, a w lipcu 2015 r. liczba ta wyniosła 629, zaś w listopadzie 2015 r. zarejestrowano 633 sprawy. Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega kolejny wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 4 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym w zakresie obejmującym ustanowenia adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718); dalej p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl zaś art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego zawartym w opisanym wyżej piśmie z dnia 4 marca 2016 r. podlega umorzeniu, na podstawie wyżej powołanego przepisu art. 249a p.p.s.a., gdyż w zaistniałej sytuacji procesowej rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne. Brak jest bowiem podstaw do rozpoznania wniosku o prawo pomocy, w sytuacji gdy wnioskodawca nie czekając na zakończenie postępowania z poprzedniego wniosku o prawo pomocy, składa kolejny wniosek w zakresie obejmującym poprzedni wniosek. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a i art. 245 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji.