IV SAB/Wr 272/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Z. na bezczynność Rady Miejskiej w Jaworze w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 3 lutego 2025 r. I. Z. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Jaworze w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w Jaworze wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 18b ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze.zm.), w zw. z art. 129 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) Rada Miejska w Jaworze na sesji w dniu 20 grudnia 2024 r. nie podjęła uchwały ws. rozpatrzenia skargi mieszkańca J. na dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze. Komisja, do której skierowano skargę (Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w Jaworze) rozpatrzyła wprawdzie skargę jako zasadną i przekazała uzasadnienie pod obrady sesji w dniu 2 grudnia 2024 r., jednakże Rada Miejska w Jaworze nie podjęła w tej sprawie uchwały (druk nr IX-70-2024, RM.0006.17.2024 z grudnia 2024 r.). Przewodniczący Rady Miejskiej w Jaworze zaakcentował, że wynik glosowania przedstawił się następująco: 9 radnych zagłosowało "za", 9 radnych głosowało "przeciw" i 1 radny "wstrzymał się" od głosu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu , zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Podkreślenia zatem wymaga, że w pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej prawnej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z prawnych form działania organów administracji, określonych w 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy (pierwotna) skarga skarżącej, którą złożyła do Rady Miejskiej w Jaworze na działanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze, została złożona w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. W myśl zaś art. 229 punkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - jest rada gminy. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi w trybie przepisów działu VIII k.p.a. była zatem Rada Miejskiej w Jaworze, która – jak wynika z treści odpowiedzi na skargę - nie podjęła jednak uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi skarżącej (wynik glosowania: 9 radnych zagłosowało "za", 9 radnych głosowało "przeciw" i 1 radny "wstrzymał się" od głosu). W konsekwencji tego, skarżąca wniosła skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Jaworze w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze. Z powyższego bezspornie zatem wynika, że formuła zaskarżenia działań Rady Miejskiej w Jaworze przez skarżącą przyjęła postać tzw. skargi powszechnej (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wobec tego, również bezczynność organu w takiej sprawie – czyli zarzucona przez skarżącą w piśmie z 3 lutego 2025 r. skierowanym do tutejszego Sądu bezczynność Rady Miejskiej w Jaworze w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jaworze – nie może podlegać ocenie Sądu, a skarga w takim przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego Sądu, to skargę złożoną w tej sprawie należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji.