IV SAB/Wr 274/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowo-administracyjne; II. stwierdzić, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądzić od Prezydenta Wrocławia na rzecz A. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność Prezydenta W. w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12.09.2014 r., którym domagał się przesłania kserokopii wszystkich wniosków złożonych przez dyrektorów szkół i placówek prowadzonych przez Gminę W. : 1/ o zwolnienie dyrektorów od obowiązku realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin w okresie lat 2011-2013 i w części roku 2014 oraz 2/ o obniżenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 wicedyrektorom szkół, nauczycielom pełniącym inne stanowisko kierownicze w szkole. Według skarżącego adresat wniosku zbył go pismem z 23.09.2014 , oczekując wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego uzyskania informacji, przy przyjęciu , że żądanie wniosku dotyczy uzyskania informacji przetworzonej . Tymczasem żądana informacja jest informacją prostą ,zaś anonimizacja nie jest przetwarzaniem informacji. Organ pomimo upływu ustawowego terminu nie załatwił wniosku we właściwy sposób i pozostaje bezczynny. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc ,że nie pozostaje bezczynny w sprawie , albowiem w dniu 21 października 2014r. udostępnił stronie skarżącej żądaną informację publiczną. Organ podkreślił ,że niektóre wnioski, o które wnosił skarżący , zawierają dane wrażliwe dotyczące stanu zdrowia wnioskodawców i wymagają przetworzenia, czyli anonimizacji, a także ze względu na ilość wniosków wezwał skarżącego do wskazania w terminie 14 dni szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania przedmiotowej informacji. Strona skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pismo organu , lecz złożyła skargę na bezczynność organu . Natomiast na dzień złożenia wniosku organ nie dysponował gotową informacją , a jej udostępnienie wymagało podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej oraz w niektórych przypadkach - ze względu na stan zdrowia - zakreśleniu imion i nazwisk dyrektorów szkół. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący zmodyfikował żądania skargi i domagał się umorzenia postępowania i zasądzenia kosztów postępowania , przyznając jednocześnie , że otrzymał wnioskowaną informację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – (zwanej dalej p.p.s.a)., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu , mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy ,że przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dalej u.d.i.p. . Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, przewiduje, wymienione w art. 7 ust. 1 ustawą o dostępie do informacji różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 tej ustawy. Pozostaje poza sporem ,że stosowny wniosek strona skarżąca złożyła , zaś adresat wniosku Prezydent W. na przedmiotowy wniosek zareagował i po uprzednim , wystosowaniu do skarżącego pisma z dnia 23 września 2014 r., kolejnym pismem z dnia 21 października 2014r. udzielił wnioskowanych informacje poprzez przekazanie łącznie 159 kserokopii wniosków dyrektorów i placówek oświatowych objętych przedmiotowym wnioskiem. Analiza treści powyższego pisma w kontekście złożonej przez wnioskodawcę skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji, a następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy jakim niewątpliwie jest bezczynność organu, należy wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji. Jest to niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06, Lex 291197). Prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Oceniając pod takim kątem żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem stwierdzić należy ,że informacje i dane , których on dotyczy niewątpliwie mają walor informacji publicznej i są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji. Dotyczą bowiem przedmiotu , którym mowa w art.6 ust.1 pkt 4 u.d.i.p. , a więc danych publicznych. Z kolei oceniając pod względem podmiotowym wzmiankowany wniosek wskazać należy ,że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości ,że organami władzy publicznej w rozumieniu art.4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. do informacji są organy samorządu terytorialnego , a więc organy gminy . W związku z tym prezydenta W. należy zaliczyć do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej . Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna. W ocenie Sądu pismo organu z dnia 21 października 2014 r. będące odpowiedzią na wniosek strony jest pełnym odniesieniem się do żądanych przez stronę informacji, wyczerpuje bowiem zakres żądań wniosku . W związku z tym ocena w takim kontekście działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia - na moment rozpoznania skargi - zarzutu jego bezczynności , aczkolwiek przyjęty przez organ tryb procedowania w zakresie udostępniania żądanej informacji publicznej ocenić należy jako wadliwy . Wypada w tym miejscu przypomnieć ,że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art.13 ust.1 u.d.i.p.) , przy czym dzień , w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony nie jest wliczany do 14-dniowego terminu , przewidzianego dla udzielania informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art.13 ust.1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę , o której mowa w art.13 ust.2 tej ustawy . a zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu , w którym udostępni informację , nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że udostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego z dnia 12 września 2014 r., o którym mowa w skardze, nastąpiło dopiero w piśmie organu z dnia 21 października 2014 r., sporządzonym jednocześnie z odpowiedzią na skargę wniesioną w niniejszej sprawie na bezczynność organu. A zatem udostępnienie powyższej informacji na wniosek objęty skargą nastąpiło dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność , równocześnie z wniesioną odpowiedzią na skargę , co wynika z prostego porównania daty wniesienia skargi do Sądu ( 6 października 2014r.) z datą udzielenia odpowiedzi . Wobec tego udostępnienie powyższej informacji czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu na dzień jej rozpoznania. Wskazać bowiem należy, ze skargę na bezczynność organu sąd administracyjny rozpoznaje według stanu faktycznego i prawnego na datę rozpoznania skargi. W tej sytuacji postępowanie w niniejszej sprawie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w badanej sprawie , w związku z czym wydanie wyroku w przedmiocie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej stało się zbędne. Z tych względów orzeczono w pkt I postanowienia. W ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku , nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa , gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast ostatecznie wniosek został prawidłowo załatwiony przy wykorzystaniu przez podmiot zobowiązany właściwej prawnej form działania . Z tych względów Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt II postanowienia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem należy, że w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a., który mimo, że nie dookreśla rodzaju kosztów, których dotyczy, to względy natury systemowej oraz celowościowej przemawiają za przyjęciem, że dotyczy on, tak jak art. 200 p.p.s.a., kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W analizowanym przypadku są nimi wpis od skargi ( 100 zł ) , koszty zastępstwa procesowego ( 240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( 17 zł). Z tych względów orzeczono jak w pkt III postanowienia).