IV SAB/Wr 275/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka–Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska–Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A z/s w W. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Rejonowego w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. oddala wniosek strony skarżącej o wymierzenie grzywny organowi, III. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. A w W. pismem z dnia 14 sierpnia 2015r. zwróciła się do Prokuratora Rejonowego w W. o udostępnienie skanów postanowień wydanych w latach 2012,2013,2014,2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi przestępstwa wskazanego w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia 29 września 2015r. – Prokuratura Rejonowa w W. poinformowała A- nawiązując do skargi z dnia 25 września 2015r. oraz pisma z dnia 14 sierpnia 2015r., że przysłała odpis decyzji podjętej w sprawie (...) o czym z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśniono, że w toku dotychczasowej korespondencji nastąpiło nieporozumienie, pismo skarżącego z dnia 14 sierpnia 2015r. nie było jednoznaczne. W związku z tym Prokurator zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie czy pismo z dnia 14 sierpnia 2015r. stanowi wniosek o wgląd w akta na podstawie art. 156 § 5 k.p.a., czy też jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 25 września 2015r., złożył wnioskodawca – A. Wniósł o zobowiązanie przez Sąd Prokuratora Rejonowego w W. do wykonania wniosku z dnia 14 sierpnia 2014r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu skargi podał, że na jego wniosek z dnia 14 sierpnia 2015r. Prokurator Rejonowy w W. 24 sierpnia 2015r. przesłał wnioskodawcy pismo z dnia 24 sierpnia 2015r., w którym stwierdził, że art. 61 Konstytucji RP nie jest podstawą do żądania informacji publicznej, a zgodnie z art. 156 k.p.a. wgląd do akt mają jedynie strony postępowania. Stowarzyszenie stwierdziło, iż uważa, że stanowisko strony przeciwnej nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Podało też, że prawo do informacji publicznej jest prawem konstytucyjnym określonym w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji R.P. i wynikającym z art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności. Prawo to obejmuje możliwość uzyskania informacji o działalności władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale także wystąpienia o dokumenty będące w posiadaniu organów państwowych. Dokonało też analizy art. 61 ust. 1, 2 i 4 Konstytucji R.P; stwierdziło, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną, bowiem postanowienia wydawane przez prokuratorów są dokumentami urzędowymi podlegającymi udostępnieniu. Dodatkowo w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazano przykładowy katalog informacji publicznej. Ust. 1 pkt 4 lit. a tego przepisu, wprost wskazuje, że informacją publiczną jest w szczególności treść orzeczeń sądów. W drodze rozumowania per analogiam oraz wykładni systemowej należy stwierdzić, iż niewątpliwie takie postanowienia innych organów wymiaru sprawiedliwości również są informacją publiczną. Skoro wnioskowana informacja jest informacją publiczną podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem organ wskazał iż na podstawie art. 156 k.p.a dostęp do akt sprawy mają jedynie strony postępowania. Wniosek dotyczył udostępnienia skanów postanowień a nie dostępu do akt sprawy – zatem powołany art. 156 k.p.a. nie ma zastosowania do niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w W. wniósł o jej oddalenie, uznając, że jest ona bezzasadna. Dodał, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Powołany przez skarżącego art. 61 Konstytucji R.P jest konstytucyjnym prawem do informacji, jednakże tryb ich udzielania określają odrębne przepisy. Treść pisma z dnia 14 sierpnia 2015r. nie wskazywała na jakiej podstawie Prokurator Rejonowy w W. winien procedować i próbował to dookreślić. W związku z tym w dniu 24 sierpnia 2015r. skierowano do Stowarzyszenia pismo o doprecyzowanie swojego stanowiska albowiem nie do końca było ono jednoznaczne, czy wnioskodawca realizuje swoje uprawnienia wynikające z treści art. 156 k.p.k. czy też pismo to należało rozpatrywać w kategoriach żądania w ramach przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji w ocenie Prokuratora nie można uznać , że Prokurator nie podjął stosowanych prawem przewidzianych czynności , a tym samym nie pozostawał w rażącej bezczynności. Ponadto żądane informacje zostały wnioskodawcy udostępnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej a kontrola ta, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności /T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86/. Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu /J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37/. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm./. Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 14 sierpnia 2015r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prokurator jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Taką informacją jest dokument urzędowy w postaci orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Art. 13 tej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 14 sierpnia 2015r.,wnioskowane zaś dokumenty przesłane w dniu 29 września 2015r. Zatem na dzień wniesienia skargi, to jest 25 września 2015 r., organ pozostawał w bezczynności. O tym, że w najbliższym czasie podejmie decyzję wynikało z pisma organu z dnia 12 września 2014 r., które stanowiło jednocześnie zapowiedź kierunku rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1). Takiego zobowiązania Sąd w dacie wyrokowania nie mógł nałożyć albowiem wniosek został zrealizowany. W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 należało postępowanie w sprawie bezczynności umorzyć. Mając na uwadze treść art. 149 § 1a zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. W ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim skarżący w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku – w dniu 24 sierpnia 2015r. przesłał pismo, w którym prosił o wyjaśnienie w jakim trybie (w oparciu o jakie przepisy) skarżący wniósł o udzielenie informacji. Według organu powyższe nie wynikało z treści wniosku. Po drugie "uchybienie terminu" do udzielenia informacji wynosiło 1 miesiąc. Realizacja wniosku nastąpiła natychmiast po złożeniu skargi. Okoliczności powyższe zwłaszcza niewielkie opóźnienie w realizacji wniosku uzasadniło również wydanie orzeczenia jak w pkt II wyroku. Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a..). J.T. 23.02.16r.