IV SAB/Wr 28/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: stu) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. J. G. (dalej: strona lub skarżąca) wystąpiła do tutejszego Sądu ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: Kolegium) postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia złożonego w związku z przewlekłością i bezczynnością Wojewody D. Wraz z wniesieniem skargi na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została uiszczona przez skarżącą kwota 100 złotych tytułem wpisu od skargi, która została zaksięgowana następnie pod pozycją 6101/2019. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, albowiem w jego ocenie nie jest prawnie dopuszczalne zaskarżenie do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia przez organ wyższego stopnia postępowania w zakresie bezczynności lub przewlekłości organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie akty i czynności organów administracji publicznej, a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez te podmioty. W kontekście niniejszej sprawy należy w szczególności zauważyć, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 u.p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, a także przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Oznacza to, że kwestia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania może być rozpatrywana jedynie w odniesieniu do spraw dotyczących m.in. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega właściwości sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu lub czynności, względnie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sprawa, której stwierdzenia przewlekłości domagała się skarżąca dotyczyła problematyki rozpatrzenia przez organ wyższego stopnia ponaglenia na bezczynność i przewlekłość organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 6 k.p.a., organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Analizując powyższą instytucję należy stwierdzić, że postanowienie wydane na skutek ponaglenia dotyczącego bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania administracyjnego, niezależnie od rodzaju podjętego rozstrzygnięcia, nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji. Nie ma o tym bowiem mowy w żadnym przepisie k.p.a. Jak stanowi zaś art. 141 § 1 tej ustawy, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Nie jest ono także postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty. Ma jedynie charakter incydentalny, ściśle związany ze sprawą główną, której rozpoznanie w dalszym ciągu pozostaje obowiązkiem organu ją prowadzącego. Skoro zatem postanowienie Kolegium, zapadłe w efekcie rozpatrzenia ponaglenia wniesionego przez stronę, nie mogło zostać skutecznie zaskarżone do tutejszego Sądu, nie było również możliwe zakwestionowanie w drodze skargi sądowoadministracyjnej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia przez Kolegium postępowania w tym zakresie. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, skargę – jako niedopuszczalną – należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji postanowienia. Zgodnie zaś z treścią art. 232 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., stanowiącego o obowiązku zwrócenia stronie z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia.