IV SAB/Wr 281/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 grudnia 2022 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 30 grudnia 2022 r. oraz że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz A. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. A. P. (dalej: wnioskodawczyni, autorka wniosku, skarżąca) - wnioskiem z 30 grudnia 2022 r. - wystąpiła do Wójta Gminy Rudna (dalej: Wójt Gminy, organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "1. Jakie działania podjął Wójt Gminy Rudna w okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 listopada 2022 r. w celu utworzenia na terenie Gminy Rudna 500 miejsc pracy? Oprócz wyczerpującej odpowiedzi wnoszę o udostępnienie kopii dokumentów wytworzonych w tej sprawie. 2. Jakie działania podjął Wójt Gminy Rudna w okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 listopada 2022 r. w celu stworzenia na terenie Gminy Rudna ośrodka opiekuńczego dla seniorów? Oprócz wyczerpującej odpowiedzi wnoszę o udostępnienie kopii dokumentów wytworzonych w tej sprawie. 3. Jakie działania podjął Wójt Gminy Rudna w okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 listopada 2022 r. w celu równego traktowania wszystkich mieszkańców Gminy Rudna? Oprócz wyczerpującej odpowiedzi wnoszę o udostępnienie kopii dokumentów wytworzonych w tej sprawie. Autorka wniosku poprosiła o bezzwłoczne przesłanie żądanej informacji publicznej na podany przez nią adres e-mail. W odpowiedzi Wójt Gminy - 13 stycznia 2023 r. - poinformował autorkę wniosku, że "pytania w przedmiotowej sprawie nie stanowią informacji publicznej". Ustosunkowując się do ww. odpowiedzi, uznając zawartą tam argumentację za błędną, wnioskodawczyni wezwała Wójta Gminy do udostępnienia informacji publicznej lub wydania stosownej decyzji odmownej. W piśmie z 13 lutego 2023 r. Wójt Gminy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z 13 stycznia 2023 r. W skardze na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieudostępnieniem informacji podlegającej udostępnieniu lub wydaniem decyzji administracyjnej odmownej, a tym samym pozbawienie obywatela możliwości prawidłowej realizacji prawa do informacji; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie; 4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało brakiem wydania decyzji administracyjnej zawierającej odmowę udostępnienia informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4) zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Uzasadniał, że udzielił odpowiedzi na złożony wniosek i nie pozostaje w bezczynności. Stwierdził, że informacje, o które wnioskowała skarżąca, nie stanowią informacji publicznej - dotyczą bowiem realizacji pewnych działań, które mogą nie mieć odzwierciedlenia w dokumentach. Wskazał, że skarżąca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej a jej żądania miały na celu wyłącznie uzyskanie informacji służącej indywidualnemu jej interesowi. Skarżąca złożyła replikę na odpowiedź organu, w której podtrzymała skargę. Podniosła, że - wbrew stanowisku organu - żądane przez nią informacje stanowią podlegającą udostępnieniu informację publiczną. Kwestionowała twierdzenie organu, że nadużywa prawa do informacji publicznej, zaś jej wnioski mały na celu uzyskanie informacji służącej indywidualnemu interesowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1705 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem była bezczynność organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Stąd aktualny jest wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było w - wymaganych przepisami tej ustawy - terminie i formie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /dalej: WSA/ w Warszawie z 26 lipca 2022 r., II SAB/Wa 51/22; dostępny w CBOSA). Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej, złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zauważa, że niewątpliwym jest, iż Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organy władzy publicznej, do których Wójt Gminy niewątpliwie się zalicza. W zaistniałym sporze Sąd przyznał rację skarżącej, że żądane informacje mają charakter publiczny, które winny być jej udostępnione w terminie 14 dni, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Na wstępie ocenić trzeba, czy żądane przez skarżącą informacje posiadają walor informacji publicznej, a więc, czy został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Wskazał, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Informacją publiczną jest zatem każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c u.d.i.p.), dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret pierwsze) oraz informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też informacje dotyczące realizacji zadań publicznych i wszelkie dane publiczne, w tym akty administracyjne i inne dokumenty urzędowe, stanowią informację publiczną. Również jakiekolwiek zadysponowanie majątkiem publicznym będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustanawia prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, oczekiwane przez skarżącą we wniosku informacje stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą one realizacji przez Gminę zadań publicznych w zakresie tworzenia na terenie Gminy miejsc pracy i ośrodka opiekuńczego dla seniorów, jak i podjętych działań w celu równego traktowania mieszkańców Gminy wraz z dokumentami związanymi z ww. przedsięwzięciami. W związku z powyższym organ zobowiązany jest do udostępnienia skarżącej informacji żądanych we wniosku. Należy zauważyć, że w odpowiedzi na wniosek organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż żądane we wniosku informacje nie stanowią informacji publicznej, nie podając jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie (m.in. że wnioskowane informacje dotyczą realizacji pewnych działań, które nie mają odzwierciedlenia w dokumentach). Uniemożliwia to Sądowi ocenę motywów, jakimi kierował się organ zajmując przytoczone stanowisko. Rację ma zatem skarżąca, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności, bowiem nie udzielił żądanych we wniosku informacji, ani nie wydała decyzji odmownej w tym zakresie. Sąd w pkt I zdanie pierwsze sentencji wyroku stwierdził tym samym bezczynność organu, a w pkt II zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdanie drugie sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącej, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Orzekając jak w punkcie I i II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącej kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiściła skarżąca inicjując postępowanie sądowe w sprawie.